A taxonomy of architectural construction components derived from the Getty Art & Architecture Thesaurus (Getty AAT: https://www.getty.edu/research/tools/vocabularies/aat/about.html), v2020-07-29. Note: Contains information from the J. Paul Getty Trust, Getty Research Institute, the Art & Architecture Thesaurus, which is made available under the ODC Attribution License. 2020-11-29 AAT-ARCH taxonomy aat-arch https://w3id.org/con-tax/components/aat-arch# - Version 0.0.1: initial version 0.0.1 Bonduel Mathias Bonduel Mathias KU Leuven Forms, structural or decorative, developed originally or primarily as components of architecture, often adapted to other habitable spaces, such as in large vehicles, and often borrowed or imitated for structural or decorative use on other objects. Structurele of decoratieve vormen die oorspronkelijk of hoofdzakelijk ontstonden als architectonische componenten, vaak aangepast voor andere bewoonbare ruimten zoals grote voertuigen, en vaak geleend of geïmiteerd voor structureel of decoratief gebruik op andere objecten. architecturaal element architectural elements architecturale elementen bouwfragment bouwfragmenten Masses, usually of masonry, that support and receive the thrust of arches, vaults, or trusses. Meestal gemetselde massa's die de druk van een boog, gewelf of dakspant ontvangen en dragen. abutments steunpijler steunpijlers Pierlike masonry elements built to strengthen or support walls or resist the lateral thrust of vaults. Pijlerachtige metselwerkonderdelen die worden gebouwd om muren te verstevigen of te dragen, of om weerstand te bieden aan de spankracht van gewelven. buttresses steunbeer steunberen Strengthening or supporting elements (buttresses) located at the juncture of two walls. Also used for similar elements found on furnishings. corner buttresses hoeksteunberen hoeksteunberen (gidsterm) Paired buttresses set at right angles, forming the corner of a structure. Wordt gebruikt voor paren steunberen die in een rechte hoek zijn geplaatst en de hoek van een constructie vormen. angle buttresses hoeksteunbeer hoeksteunberen Buttresses which in plan are squares or rectangles penetrated by the corner of a building. Wordt gebruikt voor steunberen die zijn bedoeld als vierkanten of rechthoeken, waarin de hoek van een gebouw is binnengedrongen. clasping buttresses haakse steunbeer haakse steunberen Buttresses extending at about a 45-degree angle from the corner of a building. Wordt gebruikt voor steunberen die onder een hoek van ongeveer 45 graden uit de hoek van een gebouw steken. diagonal buttresses diagonale steunbeer diagonale steunberen Buitenboogstut die de horizontale druk van een gewelf of dak verdeelt van het bovenste gedeelte van een muur naar buiten toe, naar een pijler of steunbeer. Exterior arched supports transmitting the thrust of a vault or roof from the upper part of a wall outward to a pier or buttress. flying buttresses luchtbogen luchtboog Elements resembling buttresses, but supported by corbels rather than having separate foundations and therefore not serving as true structural buttresses. Wordt gebruikt voor elementen die lijken op steunberen, maar die vaker worden gedragen door kraagstenen dan dat ze hun eigen fundering hebben, en zodoende geen dienst doen als echte steunberen. hangende steunbeer hangende steunberen hanging buttresses Schuine bovenkanten van steunberen of uitstekende penanten . Sloping tops of buttresses or projecting piers. amortisatie amortisaties amortizements Parts of structures, usually located below ground level, that transmit building loads to the soil or rock underneath; when specifically distinguishing the support systems and areas of structures below ground, including the foundation, from the above-ground portions, use "substructures." Wordt gebruikt voor de delen van bouwconstructies, meestal ondergronds, die lasten van gebouwen verdelen over de grond- of steenlaag eronder. Wanneer de dragende systemen en delen of skeletten onder de grond, inclusief de fundering, duidelijk worden onderscheiden van de bovengrondse delen wordt 'onderbouw' gebruikt. foundations (structural elements) fundering funderingen Watertight boxes or cylinders serving to hold out water during excavation below the water table, often used for foundations. Wordt gebruikt voor waterdichte kisten of cilinders die het water moeten buitenhouden bij een uitgraving onder de grondwaterspiegel, en die vaak worden gebruikt als fundering. caisson caissons caissons (supporting and resisting elements) Onderbouw die door palen wordt ondersteund. Substructures supported on piles, which are single or clustered timber, steel, or precast concrete columns serving as subsurface supports for vertical loads. paalfundering paalfunderingen pile foundations Continuous foundations under the full extent of a structure. Wordt gebruikt voor ononderbroken funderingen onder de volle oppervlakte van een structuur. plaatfundering plaatfunderingen raft foundations Delen van de funderingen van sommige bouwconstructies die belastingen direct naar de grond overbrengen. Wordt gebruikt om het gewicht van de bovenbouw over een grotere ruimte te verdelen, om afzetsel te voorkomen of te verminderen. Portions of the foundations of some structures which transmit loads directly to the soil; used to distribute the weight of the superstructure over a greater area to prevent or reduce settlings. footings voeting voetingen Frameworks of heavy timbers, steel, or reinforced concrete beams laid longitudinally and crossed by similar members laid on them to spread a heavy load over a larger area; includes similar structures used to distribute a concentrated load over the top of the footing. Skeletten van balken gemaakt van zware houtsoorten, staal of gewapend beton die in de lengterichting zijn gelegd, en worden gekruist door soortgelijke onderdelen die erop zijn gelegd, om een zwaar gewicht over een groter gebied te verdelen. Omvat ook soortgelijke structuren die worden gebruikt om een geconcentreerd gewicht te verdelen over de bovenkant van de voeting. grillages rasterwerk rasterwerken Timber, steel, or precast concrete columns serving as subsurface supports for vertical loads; distinct from "piers (foundation components)" which are larger and are never clustered. Wordt gebruikt voor zuilen van hout, staal of voorgestort beton die dienen als onderbouwdragers voor verticale belastingen. Te onderscheiden van 'pijlers (funderingsonderdelen)' die groter zijn en nooit zijn gebundeld. paal paal (bouwelement) palen palen (bouwelementen) piles (structural elements) Betonnen palen die op een permanente plaats worden gestort. Concrete piles that are poured at their permanent location. cast-in-place piles in het werk gestorte betonpaal in het werk gestorte betonpalen Concrete piles that are driven together with their steel casing, which is later removed and replaced by a permanent casing. Wordt gebruikt voor betonnen palen die samen met een stalen omhulsel worden geheid. Later wordt dat omhulsel verwijderd en vervangen door een permanent omhulsel. cased piles gietwerk gietwerken Palen van gewapend beton die zijn gemaakt in een gieterij of op de bouwplaats, alvorens ze in hun definitieve positie worden geplaatst. Reinforced concrete piles manufactured in a casting plant or at the site prior to placement in their final positions. precast piles voorgestorte paal voorgestorte palen Piles driven into position at the site. Wordt gebruikt voor palen die op het bouwterrein in positie worden ingeheid. driven piles heipaal heipalen Palen (meestal delen van een pijp die aan elkaar zijn gelast) die in de grond worden gedreven in een dragende laag en dit omhoog drijven tegen een gebouw of structuur erboven. Wordt voornamelijk gebruikt voor het onderheien. Piles (usually sections of pipe spliced together) which are forced into the ground to a bearing stratum, jacking it against a building or structure above, used primarily for underpinning. drukpaal drukpalen jacked piles Vertical poles serving as anchorages, such as for suspension cables or to elevate antennae, on ships or other structures. Wordt gebruikt voor verticale palen, meestal op hun plaats gehouden met een stormlijn, die dienen als verankering, zoals voor ophangkabels of om antennes omhoog te houden. mast masten masts Refers to relatively isolated, solid supports of masonry or another material designed to sustain vertical pressure, including a square or rectangular pillar or pilaster, the solid masonry between doors and windows, the pillars from which an arch springs, or the pillars or posts of a gate or door. A pier may also be a solid structure of masonry or ironwork supporting a telescope or other large instrument. It is sometimes distinguished from columns or posts by being more massive in size and often square or rectangular in cross section. For cylindrical uprights and for all uprights in steel and concrete frames, the term "columns (architectural elements)" is more often appropriate; for wooden uprights square in cross-section, "posts" may be more appropriate. Verwijst naar relatief geïsoleerde, stevige dragende elementen van metselwerk of ander materiaal, ontworpen om verticale druk te dragen, waaronder een vierkante of rechthoekige pilaar of pilaster, het massieve metselwerk tussen deuren en ramen, de pilaren waarop een boog rust of de pilaren of stijlen van een poort of deur. Een pijler kan ook een massieve structuur van metselwerk of ijzerwerk zijn die een telescoop of een ander groot instrument ondersteunt. Worden soms onderscheiden van zuilen of palen doordat ze massiever zijn en vaak vierkant of rechthoekig in dwarsdoorsnede. Gebruik 'zuilen (bouwelementen)' voor cilindervormige stutten en voor alle stutten in staal- en betonconstructies; gebruik 'palen' voor houten stutten die vierkant zijn in dwarsdoorsnede. piers (supporting elements) pijler pijler (dragend element) pijlers pijlers (dragende elementen) pilaar pilaren Piers composed of several engaged columns or pilasters grouped around a central core. For supports formed by three or more closely spaced columns in a group, use "grouped columns." Wordt gebruikt voor pijlers die bestaan uit verschillende ingewerkte zuilen of pilasters die rond een centrale kern gegroepeerd zijn. Voor steunen die worden gevormd door drie of meer kort op elkaar geplaatste zuilen in een groep wordt 'gebundelde zuilen' gebruikt. colonnettenbundel colonnettenbundels compound piers Ground-level columns or piers, either external or externally visible, which create a feeling of openness beneath an elevated building mass, as in the architecture of Le Corbusier and his followers. Wordt gebruikt voor zuilen en pijlers die tot op de grond reiken, gebouwd aan of zichtbaar vanaf de buitenkant en die een gevoel van openheid geven onder een groot, massief gebouw, zoals in de architectuur van Le Corbusier en zijn volgelingen. piloti pilotis pilotis Piers serving both as buttresses and as regular supporting and dividing elements. Wordt gebruikt voor pijlers die behalve als steunbeer ook als normale dragende en verdelende elementen dienen. buttress piers steunbeerpijler steunbeerpijlers Piers, such as would include several columns or pilasters, that are thickenings of or projections from a wall. Wordt gebruikt voor pijlers, waaronder een aantal zuilen of pilasters, die verdikkingen of uitsteeksels vormen van een muur. muurpijler muurpijlers wall piers Parts or components of piers. pier components pijleronderdeel pijleronderdelen In Roman and later classicizing architecture, those parts of a pier that form arch abutments and flank a central engaged column or pilaster carrying an architrave. In Romeinse en latere de klassieke stijl imiterende architectuur, de delen van een pijler die steunpunten van een boog vormen, en die een centraal ingewerkte zuil of pilaster flankeren die een architraaf draagt. alette alettes alettes De algemene klassen van ladingverdelende middelen, gebaseerd op structurele principes en gebruikt in bouwwerken. The general classes of load-distributing devices, based on structural principles, used in built works. skelet skelet (bouwelement) skeletten skeletten (bouwelementen) structures (structural elements) Bouwelementen, over het algemeen gebogen, die een opening overbruggen en verticale belastingen overdragen naar weerskanten van die opening, als ook bouwelementen of vrijstaande constructies die op bogen lijken of bouwkundig zo worden behandeld. Structural elements, typically curved, spanning openings and transmitting vertical loads to either side of the opening; also, structural elements or freestanding structures that resemble arches or act structurally like arches. arches bogen bogen (bouwelementen) boog boog (bouwelement) Arches constructed on the principle of the catenary, the shape assumed by a cord suspended at its ends from two supports in equilibrium under given forces. Bogen gebouwd in de vorm van een kettinglijn, gevormd langs een koord dat is opgehangen aan twee dragers in evenwicht onder gegeven krachten. catenary arches kettingbogen kettingboog Arches which have cusps or foliations worked on the intrados. Bogen met toten of neuzen (spitse raakpunten) en/of waarbij het binnenwelfvlak bewerkt is met bladmotieven. cusped arches tootbogen tootboog Arches having the form of a semiellipse. Half-ovaalvormige bogen. ellipsbogen ellipsboog elliptical arches Arches in which neither intrados nor extrados has any curvature, yet is composed of voussoirs arranged so that lateral thrusts are generated from vertical loads; for arches with very slight curvature, use "camber arches." Flauw gebogen bogen waarbij de boogstenen zodanig zijn geplaatst dat er zijwaartse krachten komen van verticale belasting. Gebruik 'camber arches' voor bogen met een zeer lichte kromming. flat arches strek strek (boog) strekken strekken (bogen) strekse bogen strekse boog Arches whose intrados, and possibly the extrados, has a very slight rise; for arches with no curvature, use "flat arches." Wordt gebruikt voor bogen waarvan het binnengewelf, en soms het buitengewelf, maar een geringe hoogte heeft. Voor bogen zonder welving wordt 'strekse bogen' gebruikt. camber arches getoogde bogen getoogde boog Flat arches in which the joints of the voussoirs do not radiate but all slope outward from the center at the same angle on both sides. Wordt gebruikt voor strekse bogen waarvan de verbindingen tussen de boogstenen niet straalsgewijs uitlopen maar allemaal vanuit het centrum schuin aflopen naar buiten, aan beide kanten onder dezelfde hoek. French arches hanekam hanekammen hanenkam hanenkam (strekse boog) hanenkammen hanenkammen (strekse bogen) Round arches in which the voussoirs increase in length as they approach the center, so that the curve of the extrados is more vertical in proportion than the curve of the intrados. For similar arches when pointed, use "Italian pointed arches." Wordt gebruikt voor ronde bogen waarbij de gewelfstenen langer worden naarmate ze het centrum naderen, zodat de kromming van de extrados meer verticaal van proportie is dan de kromming van de intrados. Voor soortgelijke, gepunte bogen wordt 'Italiaanse spitsbogen' gebruikt. Florentijnse bogen Florentijnse boog Florentine arches Arches turned upside down, so that the intrados is below the springing; used, for example, to distribute loads in foundations. Wordt gebruikt voor ondersteboven gekeerde bogen, zodat de intrados onder de aanzetlijn ligt; wordt bijvoorbeeld gebruikt om belasting te verdelen in funderingen. inverted arches omgekeerde bogen omgekeerde boog Pointed arches composed of two reversed curves. Spitsbogen bestaande uit twee omgekeerde krommingen. ezelsrugbogen ezelsrugboog ogee arches ojiefbogen Four-centered pointed arches. Four-centered pointed arches. Wordt gebruikt voor spitsbogen met vier centra. Tudor arches Tudorbogen Tudorboog Arches struck from three centers in which a large central arch is continued to each side by two smaller circles, so that the arch resembles a semi-ellipse. Bogen gevormd van drie centra, waarbij een grote centrale boog naar weerskanten wordt voortgezet door twee kleinere cirkels, zodat de boog op een halve ellips lijkt. bogen met drie centra boog met drie centra three-centered arches Arches with jambs that are not at right angles to the faces. Wordt gebruikt voor bogen met stijlen die niet in een rechte hoek op de vlakken staan. scheve bogen scheve boog skew arches Arches struck from a single center, such as semicircular, segmental, or horseshoe arches. Arches struck from a single center, such as semicircular, segmental, or horseshoe arches. Bogen gevormd met een enkel centrum, zoals rondbogen, segmentbogen of hoefijzerbogen. bogen met één centrum boog met één centrum one-centered arches Arches in which the curves are carried below the springing line so that the opening at the bottom of the arch is less than its greatest span. Bogen waarbij de krommingen doorlopen tot voorbij de aanzetlijn, zodat de opening onderaan de boog nauwer is dan de grootste spanwijdte. hoefijzerbogen hoefijzerboog horseshoe arches Arches in the shape of a segment of a circle that is less than a semicircle. Bogen in de vorm van een segment van een cirkel kleiner dan de helft van die cirkel. segmental arches segmentbogen segmentboog Arches with intradoses that are full semicircles. Bogen waarvan de binnenwelving een volledige halve cirkel is. rondbogen rondboog semicircular arches Arches composed of two intersecting arcs of a circle, struck so that the apex of the arch is a point. Gewelfbogen gevormd door bogen uitgaande vanuit een even aantal centra, meestal twee, zodat de top van het gewelf een punt is. kruisbogen ogiefbogen pointed arches puntbogen spitsbogen spitsboog Pointed arches with radii that are located within the span of the arch, whether or not the centers are above, at, or below the springing. Wordt gebruikt voor spitsbogen waarvan de radii zich bevinden binnen de span van de boog, waarbij de centra al of niet boven, op of onder de aanzetlijn liggen. drop arches gedrukte spitsbogen gedrukte spitsboog Pointed arches in which a line from the springing point to the pointed center equals the span between the springing points. Wordt gebruikt voor spitsbogen waarbij de afstand van de aanzet naar het gepunte centrum gelijk is aan de afstand tussen de voetlijnen. equilateral arches gelijkzijdige spitsbogen gelijkzijdige spitsboog Pointed arches whose curves are struck from centers farther apart than the span of the arch. Wordt gebruikt voor spitsbogen waarvan de zijden voortkomen uit centra die verder uit elkaar liggen dan de spanwijdte van de boog. lancet arches lancetbogen lancetboog Pointed arches, the curves being struck from centers well below the springing line. Wordt gebruikt voor spitsbogen waarvan de krommingen beginnen in centra ver onder de aanzetlijn. pointed segmental arches spitse segmentbogen spitse segmentboog Arches in which the impost on one side is higher than the impost on the other. Bogen waarbij de impost aan de ene kant hoger is dan de impost aan de andere. klimmende bogen klimmende boog rampant arches Arches having only one half of their sweep developed. Arches having only one half of their sweep developed. Bogen waarvan alleen maar een helft van hun bocht is ontwikkeld. halve bogen halve boog semiarches Arches sprung from a point above the imposts. Wordt gebruikt voor bogen die van een punt boven de imposten ontspringen. steltbogen stilted arches verhoogde bogen verhoogde boog Semicircular stilted arches. Wordt gebruikt voor halfronde verlengde rondbogen. surmounted arch surmounted arches surmounted arches Refers to the arch marking the separation of chancel from nave. Refers to the arch marking the separation of chancel from nave. Wordt gebruikt voor de boog die de scheiding tussen de kansel en het schip markeert. chancel arches koorbogen koorboog Arches which separate the bays of vaults, particularly in a groin- or barrel-vaulted space; in a ribbed vault context, use "transverse ribs"; for arches across a nave or hall that support walls rather than vaults, use "diaphragm arches." Wordt gebruikt voor bogen die traveeën van gewelven scheiden, vooral in een ruimte met een kruis- of tonggewelf. In de context van een ribgewelf, gebruik 'dwarsribben'. Voor bogen over een schip of zaal die muren ondersteunen in plaats van gewelven, gebruik 'gordelbogen (1)'. transverse arches traveebogen traveeboog Wood or metal arches hinged at the two springing points. Wordt gebruikt voor houten of metalen bogen die scharnieren bij de aanzetpunten. tweescharnierbogen tweescharnierboog two-hinged arches Wood or metal arches that are hinged at the two springing points and at the crown. Wordt gebruikt voor metalen bogen die bij de twee aanzetpunten en bij de kruin van een scharnier zijn voorzien. bogen met drie scharnieren boog met drie scharnieren three-hinged arches Arches that carry the primary thickness of a wall over an opening, usually a door or window, when the rest of the wall is carried by other means, such as a lintel, an arch of different form or size, or a decorated frame. Wordt gebruikt voor bogen die de voornaamste dikte van een muur over een opening dragen, meestal een deur of raam, wanneer de rest van de muur op een andere manier wordt gedragen, zoals door een latei, een boog met een andere vorm of grootte, of een versierd raamwerk. back arches boogveld boogvelden Arches in which the opening is permanently closed by the wall construction. Bogen waarvan de opening permanent is afgesloten door de muurconstructie. blind arches blindbogen blindboog Masonry constructions whose archlike form is created by cantilevering successive courses inward beyond the preceding until they meet at the span's midpoint; thus the courses are set horizontally, not radially; not true arches. Metselwerkconstructies waarbij de boogvorm wordt gecreëerd door opeenvolgende lagen telkens iets naar binnen toe te laten uitsteken ten opzichte van de vorige, totdat ze bij het middelpunt van de overspanning bij elkaar komen; de lagen worden dus horizontaal en niet radiaal gemetseld; geen bogen in de ware zin. boog op kraagsteen corbel arches overkragende bogen Round arches supported by large corbels with curved lower edges, giving the opening a bell-shaped outline. Wordt gebruikt voor ronde bogen die worden ondersteund door grote draagstenen met gekromde onderranden, waardoor de opening een klokvormig silhouet krijgt. bell arches klokbogen klokboog Arches that counteract the thrust of another arch. Wordt gebruikt voor bogen die de horizontale druk van een andere boog opheffen. contrabogen contraboog counter arches Arches with a clearly marked extrados more or less parallel to the intrados. Wordt gebruikt voor bogen met een duidelijk gemarkeerd buitengewelf dat min of meer parallel aan het binnengewelf loopt. buitenwelfbogen buitenwelfboog extradosed arches Arches built of bricks that are slightly wedge-shaped, so that the joints of the arches radiate from a common center. Wordt gebruikt voor bogen die zijn gebouwd van enigszins wigvormige stenen, zodat de voegen van de bogen vanuit een gemeenschappelijk middelpunt stervormig uitwaaieren. gauged arche gauged arches gauged arches Arches of triangular shape, formed by two straight blocks of stone set diagonally. Wordt gebruikt voor bogen met een driehoekige vorm, gevormd door twee rechte blokken steen die diagonaal zijn gezet. keperbogen keperboog triangular arches Arches carried on piers, particularly the arches which divide nave from aisles in basilican churches. Arches carried on piers, particularly the arches which divide nave from aisles in basilican churches. Wordt gebruikt voor bogen die op pijlers liggen, vooral de bogen in basilieken die het schip van de zijbeuken scheiden. pier arches scheibogen scheiboog Arches which deflect the weight off of another arch, opening, or other structural member located beneath. Bogen die het gewicht van een andere, eronder liggende boog, opening of ander constructiedeel ontlasten. ontlastingsbogen ontlastingsboog relieving arches Arches in which bricks or other small voussoirs are arranged in separate concentric rings. Bogen waarbij bakstenen of andere kleine gewelfstenen zijn geplaatst in afzonderlijke concentrische cirkels. rowlock arches segmentbogen segmentboog Delen van een overspanning die bestaan uit vlakke lateien, gedragen door kraagstenen die in de opening steken en meestal in holtes onder de uitstekende uiteinden gehakt zijn. Spanning members consisting of straight lintels carried on corbels projecting into the opening and usually cut into hollow curves under the projecting ends. schouderbogen schouderboog shouldered arches Flat arches in brick, with the bricks set with their long sides vertical. Wordt gebruikt voor vlakke bogen van baksteen, waarbij de bakstenen met hun lange kant verticaal zijn geplaatst. soldier arche soldier arches soldier arches Arches with intradoses having a greater radius at one face of the arch than at the other. Wordt gebruikt voor bogen met een binnengewelf dat aan één kant van de boog een grotere straal heeft dan aan de andere kant. afgeschuinde bogen afgeschuinde boog splayed arches Arches whose extradoses are stepped to correspond with the courses of masonry units in the wall around the opening. Wordt gebruikt voor bogen waarvan de buitengewelven trapvormig zijn, om overeen te komen met de metsellagen in de muur rond de opening. getrapte bogen getrapte boog stepped arches Arches introduced to resist the deformation of piers under stress. Wordt gebruikt voor bogen die zijn ingevoerd om de vervorming van pijlers onder druk tegen te gaan. pijlerontlastingsbogen pijlerontlastingsboog straining arches Parts or components of arches. arch components boogonderdeel boogonderdelen Architraves modified by being carried around a curved opening instead of a rectangular one, specifically the continuous curved molded or decorated bands framing the face of an arch. Examples include bands stacked in a series framing a portal. Gemodelleerde of versierde banden rond een boog, zoals die bijvoorbeeld in reeksen een timpaan omlijsten. archivolt archivolten archivolts Het hoogste punt van bogen of gewelven. The highest points of arches or vaults. crowns (architectural elements) kruinen top top (architecturaal element) toppen toppen (architecturale elementen) De buitenvlakken van gewelven of bogen. The outer surfaces of vaults or arches. buitenboogvlak buitenboogvlakken extradoses Projecting members, often molded, on which the ends of an arch rest. Uitstekende delen, vaak gemodelleerd, waarop de uiteinden van een boog rusten. impost imposten imposts Stenen, meestal in de vorm van een afgeknotte, omgekeerde piramide, geplaatst tussen kapitelen en de bogen die daaruit ontstaan. Stones, usually with the shape of a truncated inverted pyramid, placed between capitals and the arches that spring from them. impost blocks impostblok impostblokken De binnenste krommingen of vlakken van bogen of gewelven, die de holle onderkant vormen. Inner curves or faces of arches or vaults forming the concave underside. binnenwelfvlak binnenwelfvlakken intradoses Minor arches beneath and enclosed by outer arches. Secundaire bogen, onder en omsloten door buitenbogen. subarches subbogen subboog Gemetselde eenheden die een boog of een gewelf vormen. Masonry units that form an arch or vault. boogstenen gewelfsteen gewelfstenen voussoirs Central wedge-shaped voussoirs in arches or vaults; also, similar elements used as ornaments on the heads of doors or windows. De centrale wigvormige boogstenen in bogen of gewelven. Ook voor vergelijkbare elementen die worden gebruikt als ornamenten op de bovendorpels van deuren of ramen. keystones rozen rozen (gewelfstenen) slotstukken slotstukken (gewelfstenen) sluitsteen sluitstenen Consoles die fungeren als de sluitsteen van een boog. Consoles which act as the keystone of an arch. gewelfsleutel gewelfsleutels key consoles Structures in which cables are essential to the system of support, as for example by suspension or staying. Wordt gebruikt voor skeletten waarin kabels essentieel zijn voor het dragende systeem, zoals bijvoorbeeld bij suspensie of tuien. cable structures kabelskelet kabelskeletten Cable structures that use vertical or sloping compression masts from which straight cables run to critical points or to horizontally spanning or cantilevered members. Kabelskeletten die gebruik maken van verticale of hellende compressiemasten, waarvan kabels zijn gespannen naar kritieke punten of naar horizontaal overspannende of vrijdragende delen. cable-stayed structures spankabelconstructie spankabelconstructies Benaming voor skeletsystemen waarin de structurele elementen of de dakelementen aan kabels hangen, of waarin het dak door kabels wordt ondersteund. Designates structural systems in which the structural elements or the roofing elements are hung from cables or in which the roofing is supported by cables. hangconstructie hangconstructies suspension structures Structures based on horizontal, rigid, planar elements, typically of monolithic materials, with depths small in relation to their other dimensions. Wordt gebruikt voor constructies gebaseerd op horizontale, onbuigzame, vlakke elementen, meestal van monolithische materialen, met een geringe diepte in verhouding tot de andere afmetingen. plaatconstructie plaatconstructies plate structures Structural systems based on one-way plates given additional stiffness by folding into a series of long, narrow planes, the typical sections resembling a series of interconnected Ws or splay-sided Us. Wordt gebruikt voor structurele systemen gebaseerd op eenzijdige platen die extra stijf worden doordat ze tot een serie lange, smalle vlakken gevouwen worden. Karakteristieke delen zien eruit als een serie verbonden W's of afgeschuinde U's. folded plate structures vouwplaatconstructie vouwplaatconstructies Flat, thick plates, usually of concrete, functioning as structural elements and capable of sustaining loads, often serving as floors and roofs; also, use collectively, for the structural systems based on such elements. Wordt gebruikt voor platte, dikke platen, meestal van beton, die dienst doen als bouwelementen en als ondersteuning voor belastingen kunnen worden gebruikt; ze doen vaak dienst als vloeren en daken. Wordt ook gebruikt als collectieve term voor de bouwsystemen gebaseerd op zulke elementen. slabs (structural elements) vloerplaat vloerplaat (bouwelement) vloerplaten vloerplaten (bouwelementen) Structural systems based on concrete slabs in which loads are transferred in one direction only. Wordt gebruikt voor bouwsystemen gebaseerd op betonnen platen, waarin de belasting slechts in één richting worden overgedragen. one-way structural system one-way structural systems one-way structural systems One-way structural systems in which reinforced concrete slabs are supported on beams or girders that run in one direction only. Wordt gebruikt voor eenzijdige bouwsystemen waarin gewapend betonnen platen worden gedragen op palen die slechts in één richting lopen. one-way beam and slab system one-way beam and slab systems one-way beam and slab systems Structural systems based on concrete slabs in which loads are transferred in two directions. Wordt gebruikt voor bouwsystemen gebaseerd op betonnen platen, waar de belasting in twee richtingen worden overgebracht. two-way structural system two-way structural systems two-way structural systems Structural systems based on two-way concrete slabs with drop panels and often with capitals but without beams. Wordt gebruikt voor bouwsystemen gebaseerd op betonnen kruisvloeren met drop panels en vaak met kapitelen, maar zonder balken. flat slab systems paddestoelsysteem paddestoelsystemen Structural systems based on two-way concrete slabs employing no beams, drop panels, or column capitals. Wordt gebruikt voor bouwsystemen gebaseerd op betonnen kruisvloeren waarbij geen gebruik wordt gemaakt van balken, panelen of zuilkapitelen. flat plate systems vlakplaatsysteem vlakplaatsystemen Two-way, flat concrete slabs supported by beams spanning between columns in both directions; the slab and beams are poured to be monolithic. Wordt gebruikt voor platte betonnen kruisvloeren die worden ondersteund door balken die zijn opgehangen tussen zuilen in beide richtingen. Het vloerstuk en de balken worden uit één stuk gegoten. two-way beam and slab system two-way beam and slab systems two-way beam and slab systems Trusses in which the members are arranged three-dimensionally rather than in only one plane. Wordt gebruikt voor gebinten waarbij de delen driedimensionaal zijn geordend in plaats van in één vlak. ruimtelijk vakwerk space frames Structures of thin, flexible surfaces that carry loads primarily through the development of tension stresses. Wordt gebruikt voor constructies van dunne, flexibele oppervlakken die een bepaald gewicht kunnen dragen doordat ze onder trekspanning staan. membraanstructuren membraanstructuur membrane structures Membrane structures that attain stability by internal pressurization, usually by air. Wordt gebruikt voor membraanconstructies die stabiliteit krijgen door inwendige (lucht)drukregeling. pneumatic structures pneumatische bouwconstructie pneumatische bouwconstructies Pneumatic structures in which closed membranes, used as building elements, are inflated; for pneumatic structures supported by pressurization of the habitable space, use "air-supported structures." Wordt gebruikt voor pneumatische constructies waarin gesloten membranen, gebruikt als bouwelementen, worden opgeblazen; voor de pneumatische constructies die worden gedragen door drukuitoefening in de bewoonbare ruimte wordt 'luchtgedragen constructies' gebruikt. air-inflated structures opblaasbare bouwconstructies opgblaasbare bouwconstructie Pneumatic structures supported by pressurization of the habitable space; for pneumatic structures in which closed membranes, used as building elements, are inflated, use "air-inflated structures." Wordt gebruikt voor pneumatische constructies die worden gesteund door drukuitoefening in de bewoonbare ruimte. Voor pneumatische constructies waarbij gesloten membranen, gebruikt als bouwelementen, worden opgeblazen, wordt 'opgeblazen constructies' gebruikt. air-supported structures lucht-gedragen constructie lucht-gedragen constructies Membrane structures in which fabric is stretched across or supported on masts or poles, with or without the aid of guys. Membrane structures in which fabric is stretched across or supported on masts or poles, with or without the aid of guys. Wordt gebruikt voor membraanconstructies waarbij materiaal langs masten of palen wordt gespannen of daaraan wordt vastgemaakt, met of zonder stormlijnen. tent structures tentconstructie tentconstructies Curved enclosing structures, almost always of concrete and very thin in relation to their span, and depending for structural stability on actions that may be computed by the membrane theory. Wordt gebruikt voor gewelfde, omhullende constructies, bijna altijd van beton en zeer dun in verhouding tot hun breedte, die voor structurele stabiliteit afhankelijk zijn van krachten die berekend kunnen worden met behulp van de membraantheorie. schaalconstructie schaalconstructie (structureel element) schaalconstructies schaalconstructies (structurele elementen) shell structures Bouwkundige elementen die meestal lijken op een bol of een deel van een bol, zo gebouwd dat zij naar alle kanten gelijke druk uitoefenen. Rounded vaults comprising spheres or portions of spheres sitting on circular, elliptical, or polygonal bases, forming the roof of any building or part of a building. They are constructed so that they exert equal thrust in all directions. domes (architectural elements) koepel koepels Domes in the form of a cone with curved sides. Wordt gebruikt voor koepels in de vorm van een kegel met gewelfde zijkanten. beehive domes bijenkorf koepel bijenkorf koepels Pointed bulbous domes characterized by a distinctive tapering bulb or onion shape that has a diameter greater than the drum upon which it is placed, and typically having a height that exceeds its width. Onion domes first saw widespread use in Islamic architecture in about the 8th century, when they often topped minarets or were placed over the central space or on the corners of mosques and domestic buildings in the Middle East and India. They were then used in Russia, Spain, Austria, Bavaria, and Eastern Europe by the 18th century; use spread to other Western styles and locations in the 19th century. For small domes, often resembling overturned cups or pointed, and placed over a turret, use "cupolas." Puntige bolvormige koepels. onion domes uivormige koepel uivormige koepels Aanduiding voor halfronde, kapachtige koepels. De term is van toepassing op kleine semi-koepels zonder trommel of lantaarn, op kleine lage koepels die in het plafond van een kamer worden gebruikt om meer stahoogte te verkrijgen, op kleine koepels waarin geen oculi zitten, en koepelachtige oppervlakken van pleisterwerk die in dubbelwandige koepels zijn opgehangen en vaak zijn versierd. Denotes hemispherical, caplike domes; the term applies to small semidomes lacking a drum or lantern, small shallow domes used in the ceilings of rooms to increase headroom, small domes not pierced by oculi, and domelike plaster surfaces suspended within double-shell domes and often decorated. calottes (domes) kalot kalot (onderdeel) kalotten kalotten (onderdelen) Constructies die bestaan uit talrijke gelijke, lichte, rechtlijnige elementen (meestal onder spanning) die een raster in de vorm van een koepel vormen. Structures consisting of numerous similar, light, straight-line elements (usually in tension) which form a grid in the shape of a dome. geodesic domes geodetische koepel geodetische koepels Domes with a rise less than the radius. Koepels waarvan de straal groter is dan de hoogte. saucer domes segmentkoepel segmentkoepels Domes consisting of an irregular triangular mesh of hinged bars, as introduced by Schwedler in Berlin in 1863. Domes consisting of an irregular triangular mesh of hinged bars, as introduced by Schwedler in Berlin in 1863. Wordt gebruikt voor de in 1863 in Berlijn door Schwedler geïntroduceerde koepels die zijn opgebouwd uit een onregelmatig driehoekig netwerk van scharnierende balken. Schwedler domes Schwedlerkoepel Schwedlerkoepels Domes with inner surfaces continuous with the surfaces of their pendentives. Wordt gebruikt voor koepels met een binnenwand die overloopt in de oppervlakken van hun pendentieven. pendentiefkoepel pendentiefkoepels pendentive domes Domes consisting of one quarter of a sphere, such as would surmount an arched niche. Wordt gebruikt voor koepels die bestaan uit een kwart bol, bijvoorbeeld voor koepels boven een gewelfde nis. halfkoepel halfkoepels semidomes Meloenachtige koepels met een geribd gewelf ( inwendig of uitwendig) die men vooral aantreft in Islamitische architectuur. Melonlike ribbed domes (either exterior or interior) found especially in Islamic architecture. Melonlike ribbed domes (either exterior or interior) found especially in Islamic architecture. paraplukoepel paraplukoepels umbrella domes Domes having ribs; also, domes, usually of wood or metal, with vertical members converging at the crown, intersected by horizontal members. Wordt gebruikt voor koepels met gewelfribben en voor koepels, meestal van hout of metaal, met door horizontale delen doorsneden verticale delen die in de kruin samenkomen. koepel met ribben koepels met ribben ribbed domes Parts or components of domes. dome components koepelonderdelen De verticale muur, rond of veelhoekig in opzet, die een koepel draagt. The vertical wall, circular or polygonal in plan, that carries a dome. The vertical wall, circular or polygonal in plan, that carries a dome. drums (walls) trommel trommel (muur) trommels trommels (muren) Curved wall surfaces which form a transition between a dome (or its drum) and the supporting masonry. Geronde muuroppervlakken die een overgang vormen tussen een koepel (of de trommel) en het dragend metselwerk. gewelfzwikken hoekzwikken pendentief pendentieven pendentives Arches or corbeled transitional elements that span the interior corners of a square or polygonal structure serving to support a circular or polygonal superstructure. Wordt gebruikt voor bogen of van draagstenen voorziene tussenelementen die de binnenhoeken van een vierkante of veelhoekige structuur overspannen, en dienen om een ronde of veelhoekige bovenstructuur te ondersteunen. squinches zwik zwikken Rings or chains that encircle domes in order to contain their outward thrusts. Wordt gebruikt voor ringen of ketens die rondom een koepel zijn aangebracht om de uitwendige horizontale druk te beheersen. spanring spanringen tension rings Arched structures, usually of masonry and forming a ceiling or roof. Boogstructuren, meestal van metselwerk, die een plafond of dak vormen. gewelf gewelven vaults (structural elements) Vaults formed by the intersection of two or more simple vaults. Vaults formed by the intersection of two or more simple vaults. Wordt gebruikt voor gewelven die worden gevormd door het samenkomen van twee of meer simpele gewelven. compound vaults samengesteld gewelf samengestelde gewelven Gewelven verdeeld in drie gewelfscellen. Vaults divided into three vaulting cells. Vaults divided into three vaulting cells. drieledig gewelf drieledige gewelven tripartite vaults Gewelven verdeeld in vier gewelfscellen. Vaults divided into four vaulting cells. quadripartite vaults vierledig gewelf vierledige gewelven Gewelven verdeeld in zes gewelfscellen. Vaults divided into six vaulting cells. Vaults divided into six vaulting cells. sexpartite vaults zesledig gewelf zesledige gewelven Geribde gewelven verdeeld in acht gewelfscellen. Ribbed vaults divided into eight vaulting cells. achtledig gewelf achtledige gewelven octopartite vaults Een gewelf dat bestaat uit vier gebogen vlakken, die uit de zijden van een vierkant naar boven naar elkaar toe lopen. VWB. Vaults shaped like a pyramid with sides that bow outward. cloister vaults kloostergewelf kloostergewelven Compound vaults in which barrel vaults intersect forming ridges called groins. Samengestelde gewelven waarin tongewelven elkaar kruisen en zo richels vormen die graatribben genoemd worden. graatgewelf graatgewelven groined vaults Compound vaults in which intersecting barrel vaults are of differing widths, the ridges of the same height but the springing lines of different height, producing a groin line of double curvature. Compound vaults in which intersecting barrel vaults are of differing widths, the ridges of the same height but the springing lines of different height, producing a groin line of double curvature. Samengestelde gewelven waarin tongewelven van verschillende breedten elkaar kruisen en de richels even hoog zijn maar de aanzetlijnen van verschillende hoogten, waardoor een graatribbenlijn ontstaat met een dubbele welving. stilted vaults verhoogde gewelf verhoogde gewelven Gewelven waarbij de oppervlakte tussen de verhoogde muurrib en de diagonale rib scheluw is als een ploegschaar. Vaults in which the surface between the stilted wall rib and the diagonal rib is warped like a plowshare. ploegschaar gewelf ploegschaar gewelven plowshare vaults Graatribbige gewelven die worden gevormd door de penetratie van twee gewelven van ongelijk formaat die op hetzelfde niveau beginnen. Groined vaults formed by the penetration of two vaults of unequal size springing from the same level. Groined vaults formed by the penetration of two vaults of unequal size springing from the same level. steekgewelf steekgewelven underpitch vaults Gewelven met gladde intrados zonder ribben of kruisbogen. Vaults that have a smooth intrados without ribs or cross arches. enkelvoudig gewelf enkelvoudige gewelven simple vaults Gewelven met een eenvoudig, halfrond dwarsprofiel ondersteund door evenwijdige muren of arcades. Vaults of plain, semicircular cross section supported by parallel walls or arcades. barrel vaults tongewelf tongewelven Barrel vaults covering a space the plan of which is formed by the area between two concentric circles, or any portion of such a space. Wordt gebruikt voor tongewelven die een ruimte overspannen waarvan het verticale vlak gevormd wordt door de ruimte tussen twee concentrische cirkels, of voor een deel van zo'n ruimte. annular vaults ringgewelf ringgewelven Barrel vaults having their two springing points at different levels. Tongewelven die hun twee aanzetten op verschillende niveaus hebben. klimmend gewelf klimmende gewelven rampant barrel vaults Annular vaults with a spiral axis used to support, for example, the steps of a spiral stair. Ringvormige gewelven met een spiralende as die gebruikt worden ter ondersteuning van bijvoorbeeld de treden van een wenteltrap. spiraalgewelf spiraalgewelven spiral vaults Gewelven die aan de ene zijde groter zijn dan aan de andere. Vaults that are larger at one end than at the other. expanding vaults kegelgewelf kegelgewelven Expanding vaults in which the smaller base is semicircular, the larger base semielliptical. Expanding vaults in which the smaller base is semicircular, the larger base semielliptical. Wordt gebruikt voor expanderende gewelven waarbij de kleine basis halfrond is en de grote half-elliptisch. conoidal vaults kogelvormige gewelf kogelvormige gewelven Segments of vaults used externally as the supports of projecting features. Wordt gebruikt voor segmenten van een gewelf die aan de buitenkant worden gebruikt als ondersteuning van uitstekende delen. trompe trompes trompes (vault elements) Gewelven voorzien van ribben, als ondersteunend of als decoratief element. Vaults that include ribs either as supporting or decorative elements. kruisribgewelf kruisribgewelven ribbed vaults Gewelven die bestaan uit massieve halve kegels met concave zijden die bijna of helemaal samenkomen aan de top van het gewelf; de ruimten tussen de kegels zijn plat en het geheel wordt uitvoerig gedecoreerd met ribben die uitwaaieren vanuit de voet van het gewelf. Vaults consisting or solid concave-sided semicones, meeting or nearly meeting at the apex of the vault, the areas between cones being flat, and the whole being given a highly decorative treatment with ribs that fan out from the vault's springing. fan vaults palmgewelven waaiergewelf waaiergewelven Gewelven waarin liernen gebruikt worden. Vaults in which liernes are used. koppelribgewelf koppelribgewelven lierne vaults liernengewelven Denotes ribbed barrel vaults covered by squares set on the diagonal so that the diagonal ribs cross adjacent bays and so that by the resulting network of ribs the autonomy of individual bays is lost. Wordt gebruikt voor geribde tongewelven bedekt met vierkanten die op de diagonaal aangebracht zijn zodat de diagonale ribben aangrenzende erkers kruisen; door het resulterende netwerk van ribben gaat de autonomie van de individuele erkers verloren. net vaults netgewelf netgewelven Gewelven waarvan de ribpatronen een ster suggereren. Vaults whose rib patterns suggest a star. stellar vaults stergewelf stergewelven Vaults constructed by corbeling, or cantilevering, successive courses inward beyond the preceding one, until they meet and are capped at the vault's midpoint. Wordt gebruikt voor gewelven die opgebouwd zijn door opeenvolgende lagen steeds iets verder naar binnen toe te ondersteunen met karbelen of cantilevers, tot zij samenkomen en afgedekt worden op het middenpunt van het gewelf. corbel vaults pseudogewelf pseudogewelven Tile timbrel vaults erected by the Guastavino family between about 1800 and 1950, especially in the United States since 1881. Wordt gebruikt voor de tegel-tamboerijngewelven opgericht door de familie Gustaviano tussen ongeveer 1800 en 1950, met name in de Verenigde Staten sinds 1881. Guastavino gewelf Guastavino gewelven Guastavino vaults Parts or components of vaults. gewelfonderdelen vault components Areas of vaulting limited by two transverse ribs. Areas of vaulting limited by two transverse ribs. Gedeelten van een gewelf begrensd door twee transverse ribben. gewelfveld gewelfvelden vault bays De richels of randen gevormd door het samenkomen van de oppervlakken van twee of meer elkaar kruisende gewelven. The ridges or edges formed by the intersection of the surfaces of two or more intersecting vaults. graat graat (gewelfonderdeel) graten graten (gewelfonderdelen) groins (vault components) Het middelste deel tussen de kruin en de aanzet van bogen. The middle part between the crown and the springing of arches. haunches onderste booghelft onderste booghelften Capitals of piers or shafts that appear to support vaults or ribs of vaults. Capitals of piers or shafts that appear to support vaults or ribs of vaults. Wordt gebruikt voor de kapitelen van penanten of schachten die gewelven of ribben van gewelven lijken te ondersteunen. gewelfkapiteel gewelfkapitelen vaulting capitals Compartments between the groins or ribs of a vault. Wordt gebruikt voor de delen tussen de graten of ribben van een gewelf. gewelfkap gewelfkappen vaulting cells Horizontal courses made up of the abutments or springers of a vault; generally made of stones set in projection or corbeled out, with horizontal beds. Horizontale metsellagen opgebouwd uit de schoren of aanzetstenen van een gewelf. Meestal gemaakt van stenen die vooruitspringend of overwerkt gezet zijn, met horizontale bedden. gewelfsmetsellaag gewelfsmetsellagen vaulting courses De metsellagen van gewelfribben waar de ribben naar voren beginnen te komen en zich van het muurvlak losmaken. Het punt van maximale buitenwaartse druk van een gewelf. The courses of vault ribs at the point where the ribs begin to spring and separate from the wall bonding; the point of the vault's maximum outward thrust. tas-de-charge tas-de-charges tas-de-charges All the members of buildings or structures required to transmit loads to the ground. Alle delen van gebouwen of constructies die nodig zijn om belastingen naar de grond over te brengen. structural frames structureel geraamte structurele geraamten Structures based on upright posts or columns supporting horizontal beams or lintels; these exclude balloon frames and platform frames, in which support is by stud walls. Wordt gebruikt voor constructies van rechtopstaande posten of zuilen die horizontale balken of dwarsbalken ondersteunen. Hieronder vallen niet balloon frames en platform frames waar de ondersteuning wordt geleverd door stud walls. houtskeletbouw post-and-beam structures Structural frames in which all columns and beams are rigidly connected, with no hinged joints. Wordt gebruikt voor constructieraamwerken waarbij alle zuilen en balken onbeweeglijk zijn verbonden, zonder scharnierpunten. rigid frames starre constructie starre constructies Wooden building frames that use diagonal bracing between full-height corner posts and the plates; generally found in construction with timbers heavy enough to be mortised. Wordt gebruikt voor houten bouwconstructies die gebruik maken van schuin lopende draagconstructies tussen de maximale hoogte van de hoekposten en de muurplaten. Wordt meestal aangetroffen in constructies met timmerhout dat zwaar genoeg is voor pen-gat-verbindingen. braced frames vakwerkskelet Constructiedelen waarvan de belangrijkste functie het dragen van transversale belastingen is. Structural members whose primary function is to carry transverse loads. balk balk (bouwelement) balken balken (bouwelementen) beams (structural elements) Balken met een H-vormig segment, met bredere flenzen in verhouding tot de diepte van de gewelfkap dan in I-balken. Beams with an H-shaped section, with wider flanges in relation to the depth of the web than in I-beams. H-balk H-balken H-beams Gewalste of geëxtrudeerde metalen constructiebalken die een dwarsdoorsnede hebben lijkend op de letter I. Rolled or extruded structural metal beams having a cross section resembling the letter I. I-balk I-balken I-beams Beams composed of a stem and a flange so that their section resembles a T, usually of rolled metal. Wordt gebruikt voor balken die bestaan uit een steel en een flens zodat hun doorsnede op een T lijkt; meestal van gewalst metaal. T-balk T-balken T-beams Built-up hollow beams of rectangular section, whether metal or wood. Wordt gebruikt voor samengestelde holle liggers met rechthoekige doorsnede, van metaal of van hout. box beams kokerbalk kokerbalken Balken, van metaal, hout of beton, die gemaakt zijn van afzonderlijke delen die aan elkaar bevestigd zijn. Beams, whether of metal, wood, or concrete, which are made up of separate parts fastened together. built-up beams samengestelde ligger samengestelde liggers Balken, opgebouwd uit delen van constructiehout die aan elkaar zijn vastgeschroefd met een stalen plaat ertussen. Beams built up of structural timbers which are bolted together with a steel plate sandwiched between them. composietbalk composietbalken flitch beams Beams enclosed in finished millwork. Wordt gebruikt voor balken die ingesloten zijn in een gefreesde koker. cased beams omkokerde balk omkokerde balken Large beams that span between the two walls or sides of a structure. Wordt gebruikt voor grote balken die zich uitstrekken tussen twee muren of kanten van een structuur. crossbeams moerbalk moerbalken Short horizontal timbers bisecting the angle of a corner of a structure, at the level of the roof plate, reaching to an angle brace, and serving to support the foot of a hip rafter. Wordt gebruikt voor korte horizontale balken die een hoek van een gebouw ter hoogte van het dak in tweeën delen, naar een steekschoor reiken en dienen om de voet van een keperbalk te ondersteunen. dragon beams kreupele balk kreupele balken Grote balken of hoofdliggers, gebruikt om geconcentreerde belasting op afzonderlijke punten over hun lengte te ondersteunen. Large or principal beams used to support concentrated loads at isolated points along their length. girders onderslag onderslagen Girders with more than two supports. Girders with more than two supports. Onderslagen met meer dan twee dragers. continuous girders doorlopende onderslag doorlopende onderslagen Stalen onderslagen die zijn opgebouwd uit platen en hoeken of andere structuurvormen, die aan elkaar zijn gelast of geklonken. Steel girders built up of plates and angles or other structural shapes, welded or riveted together. plate girders vollewandligger vollewandliggers Horizontal structural members at an intermediate level, spanning between studs or columns, and serving as stiffeners or as supports for joists. Wordt gebruikt voor horizontale bouwdelen op een tussenliggend niveau, die zich uitstrekken tussen stijlen of zuilen en die als versteviging of ondersteuning voor liggers dienen. girt girts girts Nonstructural beams, introduced for appearance. Wordt gebruikt voor balken die geen functie in de constructie hebben, maar voor het uiterlijk zijn toegevoegd. jesting beams sierbalk sierbalken Evenwijdige balken die worden gebruikt om het gewicht van vloeren en plafonds te ondersteunen en die op hun beurt worden ondersteund door grotere balken, onderslagen, dragende muren of andere onderdelen. Parallel beams used to support floor and ceiling loads and supported in turn by larger beams, girders, bearing walls, or other members. joists kinderbalk kinderbalken Joists which carry a ceiling; also small beams to which the ceiling of a room is attached. Liggers die een plafond dragen. Ook kleine balken waaraan het plafond van een kamer is bevestigd. ceiling joists plafondbalk plafondbalken Spantachtige liggers met een opengewerkt profiel, waarvan de onderdelen warmgewalste structurele vormen zijn of koud gezette licht kaliber stalen vormen. Trusslike joists having an open web whose component parts are either hot-rolled structural shapes or cold-formed light-gauge steel shapes. Trusslike joists having an open web whose component parts are either hot-rolled structural shapes or cold-formed light-gauge steel shapes. open web joists tralieligger tralieliggers Horizontal beams supporting the ends of floor joists or resting on posts and supporting the wall above. Horizontal beams supporting the ends of floor joists or resting on posts and supporting the wall above. Horizontale balken die de uiteinden van vloerbinten ondersteunen of die op stijlen rusten en de muur erboven ondersteunen. schoorbalk schoorbalken stutbalken summerbeams Beams with three or more supports. Beams with three or more supports. Wordt gebruikt voor balken met drie of meer dragers. balk op meerdere steunpunten balken op meerdere steunpunten continuous beams Beams supported at each end so their ends are free to rotate. Wordt gebruikt voor balken die aan elk uiteinde worden ondersteund zodat de uiteinden vrij kunnen draaien. simple beams vrij opgelegde balk vrij opgelegde balken Structural beams usually of rolled steel whose cross sections resemble the letter H. Wordt gebruikt voor constructiebalken, meestal van gewalst staal, waarvan de dwarsdoorsnede lijkt op de letter H. wide-flange beam wide-flange beams wijd balkstaal In the discipline of architecture, refers to cylindrical or slightly tapering, vertical members made to either give support or to appear to give support. They usually comprise three sections: base, capital, and shaft. The term also refers to all uprights in steel frame or concrete frame structures. Columns may occasionally stand alone as a monument, for example in Trajan's Column in Rome or Nelson's Column in London. Columns may be used as decorative elements on furniture. For square or rectangular members, either in masonry construction or classically treated, and for massive uprights in Medieval architecture, see "piers (supporting elements)"; for wooden square uprights, see "posts." In the discipline of architecture, refers to cylindrical or slightly tapering, vertical members made to either give support or to appear to give support. They usually comprise three sections: base, capital, and shaft. The term also refers to all uprights in steel frame or concrete frame structures. Columns may occasionally stand alone as a monument, for example in Trajan's Column in Rome or Nelson's Column in London. Columns may be used as decorative elements on furniture. For square or rectangular members, either in masonry construction or classically treated, and for massive uprights in Medieval architecture, see "piers (supporting elements)"; for wooden square uprights, see "posts." Wordt in de bouwkunde gebruikt om te verwijzen naar cilindrische of enigszins taps toelopende, rechtopstaande metselwerken, die meestal een dragende functie hebben of lijken te hebben. Ze bestaan uit drie onderdelen: voetstuk, kapiteel en schacht. De term kan ook verwijzen naar alle rechtopstaande delen in een stalen of betonnen raamwerk. Ook komen zuilen soms ook voor als vrijstaand monument, bijvoorbeeld de Zuil van Trajanus in Rome of de Zuil van Nelson in Londen. Zuilen kunnen voorts als decoratief element in meubilair worden toegepast. Zie 'pijlers (dragende elementen)' voor vierkante of rechthoekige delen, in metselwerk of klassiek bewerkt, en voor de massieve rechtopstaande delen uit de middeleeuwse architectuur. Zie 'palen' voor vierkante, rechtopstaande stutten van hout. columns (architectural elements) kolommen kolommen (architectuurelementen) zuil zuil (architecturaal element) zuilen zuilen (architecturale elementen) Male figures, usually nude or only partly clad, used as supports or apparent supports. They are occasionally found on furniture from the 16th century onwards. Mannelijke figuren, gewoonlijk (deels) naakt, die worden gebruikt als (schijnbaar) dragend element. Ze worden soms aangetroffen op meubilair vanaf de 16de eeuw. atlant atlanten atlantes Columns resembling balusters, composed of a base, a potlike element, a bulbous shaft, and a capital. Zuilen die lijken op balusters en bestaan uit een voet, een vaas-achtig element, een ui-vormige steel en een kapiteel. baluster columns balusterzuil balusterzuilen Columns with drums alternately larger and smaller, or plainer and richer. Wordt gebruikt voor zuilen met trommels die afwisselend groot en klein zijn, of sober en versierd. banded column banded columns banded columns Columns or clusters of shafts encircled by annulets or shaft rings, common in Medieval architecture. Wordt gebruikt voor zuilen of clusters schachten die door schachtringen zijn omgeven, en veel voorkomen in de middeleeuwse architectuur. annulated columns zuil met schachtring zuilen met schachtringen Dragend element die de functie van een pijler, zuil of pilaster vervuld en is gesneden of gevormd in de figuur van een in lakens gehulde vrouw. Supporting members serving the function of a pier, column, or pilaster and carved or molded into the form of a draped female human figure. caryatids kariatide kariatiden Kleine of dunne zuilen. Het woord wordt vooral gebruikt voor dunnere dragende delen in de Romaanse en gotische architectuur. VWB. Voor middeleeuwse zuilen, meestal als elementen van architectonische kenmerken, wordt de term 'schacht (middeleeuwse zuilen)' gebruikt. Small or slender columns. For small Medieval columns, usually attached to architectural features, use "shafts (Medieval columns)." colonnet colonnetten colonnetten (zuilen naar vorm) colonnettes Pilasters with complex ornament and low-relief sculpture that taper from top to base, as commonly encountered in Spanish post-Renaissance architecture. Wordt gebruikt voor pilasters met een ingewikkelde decoratie en beeldhouwwerk in bas-reliëf, die van boven naar beneden smal toelopen, zoals veel wordt aangetroffen in de Spaanse post-renaissance architectuur. estipite estipites estipites Three or more closely spaced columns which form a distinct group. When two columns form a distinct group, use "coupled columns" or "doubled columns." For supports consisting of several columns engaged around a central core, especially in Medieval contexts, use "compound piers." Wordt gebruikt voor drie of meer dicht bij elkaar geplaatste zuilen die duidelijk een groep vormen. Wanneer twee zuilen duidelijk een groep vormen, gebruik dan de term 'gekoppelde zuilen' of 'gewrongen zuilen'. Voor ondersteuningen die bestaan uit meerdere zuilen die zijn ingebouwd rond een centraal punt (vooral in middeleeuwse context) wordt 'colonettenbundels ' gebruikt. gegroepeerde zuilen grouped columns Groups of two columns set closer together than others in a line, or otherwise forming a visual unit; for columns with interpenetrating shafts, use "doubled columns." Wordt gebruikt voor groepen van twee zuilen die dichter bij elkaar zijn geplaatst dan andere op dezelfde lijn, of die op een andere manier visueel een eenheid vormen. Gebruik voor zuilen met wederzijds doordringende schachten de term 'gewrongen zuilen'. coupled columns gekoppelde zuil gekoppelde zuilen Columns with shafts intertwined as if tied in a knot. Wordt gebruikt voor verstrengelde schachten die in een knoop te lijken zijn gedraaid. knoopzuil knoopzuilen knotted columns In architecture or other construction, refers to stiff, vertical, relatively isolated members of considerable length. Posts are typically round, square, or rectangular in cross-section and are used in building as supports for a superstructure or to provide a firm point of lateral attachment. They are characteristically relatively undecorated and made of a single timber, but may be made of stone, metal, another material, or composite materials. The term is particularly used for any main vertical support in a timber frame structure. For square uprights in classical style, and for square and rectangular masonry uprights, use "piers (supporting elements)"; for most cylindrical uprights, and for all uprights in steel and concrete frames, use "columns (architectural elements)." Verwijst in de architectuur of de bouw in het algemeen naar stevige, verticale, relatief geïsoleerde constructiedelen van aanzienlijke lengte. Palen zijn in doorsnede gewoonlijk rond, vierkant of rechthoekig en worden gebruikt ter ondersteuning van een grotere constructie of als vast punt voor zijwaartse bevestiging. Ze zijn gewoonlijk relatief weinig versierd en gemaakt van één houtsoort, maar kunnen ook van steen, metaal of een ander materiaal zijn of van een samenstelling van materialen. De term wordt voornamelijk gebruikt voor verticale stutten in een houten balkenconstructie. Gebruik 'pijlers (dragende elementen)' voor vierkante staanders in klassieke stijl en voor vierkante en rechthoekige gemetselde staanders. Gebruik 'zuilen (architecturale elementen)' voor cilindrische staanders in staal- en betonconstructies. paal paal (weerstandbiedend element) palen palen (weerstandbiedend element) posts (structural elements) staander staanders stander standers Interior posts or columns encased in finished millwork. Wordt gebruikt voor binnenposten en -zuilen die worden ommanteld door een gefreesde koker. cased posts holle paal holle palen Metal pipes, sometimes filled with concrete, used to support girders or beams. Metalen buizen, soms gevuld met beton, die worden gebruikt om onderslagen of draagbalken te ondersteunen. Lally columns (TM) Lally-zuil Lally-zuilen Short posts and short upright pieces of timber in framing. Wordt gebruikt voor korte posten en korte verticale stukken hout in een frame. puncheons (posts) stijl stijl (paal) stijlen stijlen (palen) Upright timbers at the sides of openings. Wordt gebruikt voor verticale stukken hout aan weerskanten van een opening. dagkant dagkant (stijl) dagkanten dagkanten (stijlen) jamb posts Columns so shaped as to present a twisted or spiral form. The form was an eastern motif, adopted in Byzantine architecture and decoration. It was believed that such columns were used in Solomon's temple. Zuilen in de vorm van een spiraal. schroefzuil schroefzuilen spiral columns Columns supporting a figure or figures of one or more people or animals. Zuilen die een figuur of figuren van één of meerdere mensen of dieren ondersteunen. zoophoric columns zoophoric columns Columns depicting serpents, features of Toltec architecture. Wordt gebruikt voor zuilen met beeltenissen van slangen, als kenmerken van de Tolteekse architectuur. serpent columns slangenzuil slangenzuilen slangenzuilen (Tolteeks) Piers produced by the thickening of walls at their termination. Pijlers die worden gemaakt door de muren aan het uiteinde dikker te laten worden. antae anten hoekpijler hoekpijlers Columns partially built into a surface, not freestanding. Columns partially built into a surface, not freestanding. Zuilen die gedeeltelijk in een oppervlak zijn gebouwd, en dus niet vrijstaand zijn. engaged columns verzonken zuil verzonken zuilen Engaged columns which project approximately half their diameter. Zuilen die ongeveer over de halve dikte voor een muur of pijler uitspringt. VWB. half columns halfzuil halfzuilen Small columns with capital and base placed against the jambs of doors or windows, especially found in Medieval architecture. Wordt gebruikt voor kleine zuiltjes waarvan het kapiteel en de voet tegen de stijlen van een deur of raam zijn geplaatst. Vooral terug te vinden in de middeleeuwse architectuur. colonetten colonetten (middeleeuwse zuilen) colonnet colonnet (middeleeuwse zuil) jamb shafts Columns supporting a wall of considerably greater thickness than itself and set more or less at the center of that thickness. Wordt gebruikt voor zuilen die een muur ondersteunen die aanzienlijk dikker is dan de zuilen zelf, en die min of meer op het middelpunt van die dikte zijn geplaatst. mid-wall column mid-wall columns mid-wall columns Columns set within angles formed by the features of a building, as where the jamb of a doorway meets the external face of a wall. Wordt gebruikt voor zuilen die zijn geplaatst binnen hoeken die worden gevormd door onderdelen van een gebouw, zoals daar waar de stijl van een deur de buitenmuur raakt. hoekschacht hoekschachten nook shafts Parts or components of columns. column components zuilonderdeel zuilonderdelen Concave golflijnen in zuilen, waar de schacht ontspringt uit het basement of uitloopt in het kapiteel. Ook uithollingen of scheppende holen onder de echinus van sommige vroeg-Dorische kapitelen. In columns, concave sweep where the shaft springs from the base or terminates in the capital; also, hollows or scotias beneath the echinus of some Archaic Doric capitals. afloop aflopen apophyges Bases of Ionic columns following a pattern developed in Asia Minor, with an upper torus surmounting a disk generally composed of shallow scotias, both elements being usually horizontally fluted. Wordt gebruikt voor de basementen van Ionische zuilen met een patroon dat in Klein Azië is ontwikkeld. Ze hebben een bovenste torus die op een schijf van ondiepe scheppende holen rust, waarbij beide elementen meestal horizontaal zijn gecanneleerd. Asiatic bases Kleinaziatische basement Kleinaziatische basementen Refers to column bases consisting of a scotia between an upper and lower torus, usually found on Ionic, Corinthian, and occasionally on Doric columns. Wordt gebruikt voor zuilbasementen die bestaan uit een scheppend hol tussen de bovenste en onderste torus, en meestal wordt aangetroffen bij de Ionische orde. Attic bases Attisch basement Attische basementen De bovenste delen van zuilen, pijlers en pilasters. The uppermost members of columns, piers, or pilasters. capitals (column components) kapiteel kapitelen Refers broadly to a range of capital designs found in the Mediterranean world prior to the Classical period and generally characterized by paired, vertically rising volutes. Wordt gebruikt voor een breed scala van kapiteelsoorten uit de Mediterrane wereld van voor de klassieke periode, die over het algemeen worden gekenmerkt door paarsgewijze, verticale, stijgende voluten. Aeolic capitals Aeolisch kapiteel Aeolische kapitelen Capitals of corner columns. Kapitelen van hoekzuilen. angle capitals hoekkapiteel hoekkapitelen Capitals having interlaced bands resembling the weave of a basket; found in Medieval and Byzantine architecture. Wordt gebruikt voor kapitelen met gevlochten banden die lijken op het vlechtwerk van een mand. Te vinden in Mediterrane en Byzantijnse architectuur. basket capitals korfkapiteel korfkapitelen Capitals whose upper bearing surface has been greatly extended by projecting elements placed along the planes loaded by beams or roof members, generally used to lessen the span between supports. Wordt gebruikt voor kapitelen waarvan het bovenste draagvlak aanzienlijk is vergroot door uitstekende voorwerpen die worden geplaatst op het draagvlak en beladen met balken of dakelementen. Over het algemeen worden ze gebruikt om de ruimte tussen dragende elementen te verkleinen. bracket capital bracket capitals bracket capitals Capitals having a series of crockets. Kapitelen met een serie versieringen in de vorm van knoppen of gekrulde bladeren. bladwerkapiteel bladwerkkapitelen crocket capitals Cubic capitals with their lower angles rounded off, to make the transition to a round column; found in Medieval architecture. Kapitelen waarvan de hoofdvorm bestaat uit een kubus met aan de onderzijde afgeronde hoeken, zoals een dobbelsteen (teerling) die een dergelijke afronding aan alle hoeken heeft. VWB. cushion capitals dobbelsteenkapiteel dobbelsteenkapitelen teerlingkapiteel teerlingkapitelen Capitals resembling a lotus bud, common in ancient Egyptian architecture. Wordt gebruikt voor kapitelen die lijken op een lotusknop. Komt veel voor in oud-Egyptische architectuur. lotus capitals lotuskapiteel lotuskapitelen Capitals resembling the crown of a palm tree, the edge of the spreading top being scalloped to suggest the fronds, common in ancient Egyptian architecture. Wordt gebruikt voor kapitelen die lijken op de kruin van een palmboom, waarbij de uitlopende top is uitgeschulpt om de palmbladeren te suggereren. Komt veel voor in de oud-Egyptische architectuur. palm capitals palmkapiteel palmkapitelen Egyptian capitals in the form of a cluster of papyrus flowers, the top fanning out broadly. Wordt gebruikt voor Egyptische kapitelen in de vorm van een bos papyrusbloemen, waarbij de bovenkant wijd uitwaaiert. papyrus capitals papyruskapiteel papyruskapitelen Capitals representing the heads and necks of animals. Wordt gebruikt voor kapitelen die koppen van dieren voorstellen. dierkapiteel dierkapitelen dierkapitelen (zuilonderdeel) protomai capitals Capitals in which the four sides are shaped into a series of curves resembling truncated cones. Kapitelen waarvan de horizontale doorsnede een geschulpte (gefestonneerde) omtrek vertoont. Ontstaan uit onderverdeling van het 'teerlingkapiteel'. VWB. knorrenkapiteel knorrenkapitelen scalloped capitals Parts or components of capitals. capital components kapiteelonderdeel kapiteelonderdelen Onderdelen geheel bovenop de kapitelen van zuilen, vaak sobere vierkante tegels, maar soms van vormgeving of versiering voorzien. Uppermost members of the capitals of columns; often plain square slabs, but sometimes molded or otherwise enriched. abaci abaci (capital components) abaci (kapiteelonderdelen) abacus abacus (kapiteelonderdeel) Refers to the rolls, faced at either end with volutes, forming the sides of an Ionic capital. Wordt gebruikt voor geronde lijsten die aan beide kanten zijn afgewerkt met voluten, en de zijkanten van een Ionisch kapiteel vormen. pulvini volutenkussen volutenkussen (kapiteelonderdeel) volutenkussens volutenkussens (kapiteelonderdelen) Decoratieve banden van Ionische kapitelen die het middendeel van de volutenkussens omcirkelen en lijken te omklemmen. Decorative bands often encircling and seeming to constrain the middle of the bolsters on Ionic capitals. baltei baltei balteus Ornamental stalks rising between the leaves of a Corinthian capital, from which the volutes spring and upon which the fleurons are sometimes supported. Ornamentele schachten die omhoog komen tussen de bladeren van een Corinthisch kapiteel, van waaruit de voluten ontspringen en waarop de fleurons soms worden gedragen. caulicol caulicolen cauliculi Het convexe lijstwerk dat de abaci van Dorische zuilen ondersteunt, en dat zich tussen de voluten op Ionische kapitelen bevindt. The convex moldings supporting the abaci of Doric capitals and appearing between the volutes on Ionic capitals. echini echini echinus Grooves beneath the necking of Doric capitals masking the joint between capital and shaft. For the fillets encircling the Doric capital at the bottom of the echinus, use "annulets." Wordt gebruikt voor de groeven onder de zuilhals van Dorische kapitelen, die de voeg tussen het kapiteel en de schacht bedekken. Voor de banden die het Dorische kapiteel aan de onderkant van de echinus omringen wordt 'schachtringen' gebruikt. hypotrachelia hypotrachelia hypotrachelium Het deel van een zuil tussen de onderkant van het kapiteel en de bovenkant van de schacht, of het lijstwerk dat zich op die plaats bevindt. The part of a column between the bottom of the capital and the top of the shaft, or the molding or moldings located here. astragaal neckings Term die in de eerste plaats wordt gebruikt voor de spiraalvormen in Ionische kapitelen en kapitelen van de composiete orde. Soms gebruikt voor andere driedimensionale krulelementen in de architectuur en de ornamentele kunsten. The spiral forms in capitals of the Ionic, Corinthian, and Composite orders; sometimes used also for other three-dimensional scrolling elements in architecture and the decorative arts. voluten volutes voluut Het constructiegedeelte van een plat vloerstuk dat is verdikt (door de bekisting te verlagen) rond een zuil, een zuilkapiteel of een console. Structural portions of a flat slab that is thickened (by lowering the form) throughout an area surrounding a column, column capital, or bracket. drop panel drop panels drop panels Cylinders of stone that form the shaft of a column. Cylinders of stone that form the shaft of a column. Wordt gebruikt voor de stenen cilinders die de schacht van een zuil vormen. drums (column components) trommel trommel (zuilonderdeel) trommels trommels (zuilonderdelen) Solid, fixed supports found under such architectural elements as columns or balustrades, or built in to hold sculpture; may also be used for freestanding furniture supports, usually for decorative objects, sometimes incorporating cabinets or shelves; usually classically divided by tripartation into base, dado, and cap. Wordt gebruikt voor massieve, vaste dragers die te vinden zijn onder bouwkundige elementen zoals zuilen of balustrades, of die erin zijn gebouwd om beeldhouwwerk te bevatten. Kan ook worden gebruikt voor dragers van vrijstaande meubelen, meestal voor decoratieve voorwerpen, soms met kabinetten en planken. Meestal traditioneel onderverdeeld in basement, dadoe en cap. pedestals piëdestal piëdestals postament postamenten Refers to the middle portion of a pedestal, between the base and the cap. Use also for the lower zone of an interior wall, when given a distinct treatment, as this treatment often resembles a pedestal in appearance. Refers to the middle portion of a pedestal, between the base and the cap. Use also for the lower zone of an interior wall, when given a distinct treatment, as this treatment often resembles a pedestal in appearance. Wordt gebruikt voor het middelste deel van een voetstuk, dat zich tussen het basement en de cap bevindt. Wordt ook gebruikt voor het onderste deel van een binnenmuur wanneer deze een bepaalde behandeling krijgt, omdat die door deze behandeling vaak op een voetstuk lijkt. dadoes schacht schacht (sokkelonderdeel) schachten schachten (sokkelonderdeel) Rechthoekige of vierkante voetstukken voor zuilen, pilasters of deurlijsten. Wordt ook gebruikt voor stevige, vaak versierde voetstukken van monumentale beelden of gedenktekens ondersteunen, of voor de onderste gedeelten van buitenmuren en de platformachtige onderlaag van gebouwen. Rectangular or square supporting elements or lower blocks, as for columns, pilasters, or door framing; also solid monumental bases, often ornamented, used to support statues or memorials. For the bases of external walls or the platformlike base courses of buildings, use "plinth courses." plint plinten plinths Deep concave moldings, especially one at the base of a column in classical architecture. Diepe, concave lijsten, vooral die op een zuilbasement in de klassieke architectuur. scheppend hol scheppende holen scotias De delen van zuilen, colonetten of pilasters tussen het basement en het kapiteel. The portions of columns, colonettes, or pilasters between the base and the capital. The portions of columns, colonettes, or pilasters between the base and the capital. schacht schacht (zuilonderdeel) schachten schachten (zuilonderdelen) shafts (column components) Bands or moldings found most often in Gothic architecture encircling shafts of columns or engaged columns at locations other than their ends, often to hide or to strengthen the joint between two sections of a shaft. Wordt gebruikt voor banden of lijstwerk, het meest aan te treffen in de Gotische architectuur, zich bevindend rond de schachten van zuilen of ingewerkte zuilen, maar niet aan de uiteinden daarvan. Vaak gebruikt om de voeg tussen twee delen van een schacht te bedekken of te versterken. schachtring schachtringen schachtringen (schachtonderdelen) shaft rings Moldings located at the top or bottom of column shafts, especially of Classical design. For molded bands on shafts in Gothic architecture, not located at the ends, use "shaft rings." For angular bands around the base of the Doric echinus, use "annulets." Wordt gebruikt voor lijstwerk dat zich aan de boven- of onderkant van zuilschachten bevindt, vooral van klassiek ontwerp. Voor gevormde banden op schachten in de Gotische architectuur die zich niet aan de uiteinden bevinden wordt 'schachtringen' gebruikt. Voor hoekige banden rond het basement van de Dorische echinus wordt 'anuli' gebruikt. band band (zuilonderdeel) banden banden (zuilonderdelen) cinctures (column components) Bold projecting moldings, convex in shape, generally forming the lowest member of a base of a column over the plinth. Forse, uitstekende, bolvormige lijsten, die meestal het laagste deel van een zuilbasement vormen boven de plint. torus toruses torussen Entablementen, breed horizontaal lijstwerk, naar klassiek voorschrift bestaande uit 'architraven', 'friezen' en 'kroonlijsten'. VWB. Refers to the elaborated superstructures carried by the columns in classical architecture, horizontally divided into architrave, frieze, and cornice. May connote similar features in other contexts, such as along the upper portions of walls. entablatures entablement entablementen hoofdgestel hoofdgestellen Parts or components of entablatures. entablature components entablementonderdeel entablementonderdelen Principally used in Classical architecture, the lowest of the three main parts of an entablature that rests on the abacus of a column, comprising a horizontal beam that spans the columns or piers in the manner of a lintel. The other two parts of the entablature are the cornice and the frieze. For the architrave-like molded frame that surrounds a door or window, use "architrave trim." For the ornamental moldings around the exterior curve of an arch, use "archivolts." Wordt gebruikt voor het onderste deel van een klassiek entablement en voor objecten met gelijksoortige kenmerken wanneer deze zich rond deuren of andere openingen bevinden. architraaf architraven architraves (entablature) Flat strips on Ionic and Corinthian architraves. For boards nailed across the ends of rafters in wood construction, use "fascia boards." Wordt gebruikt voor de platte strips op Ionische en Corinthische architraven. Voor planken die over de uiteinden van dakspanten in houtconstructies zijn gespijkerd wordt 'sierborden' gebruikt. fascia fascias (architrave components) fasciën De uitstekende, bovenste delen van klassieke entablementen. Wordt ook gebruikt voor gelijksoortige onderdelen die een muur bekronen, ongeacht de stijl. The projecting, uppermost features of classical entablatures; use also for similar features crowning a window or wall. cornices kroonlijst kroonlijst (gevel) kroonlijsten kroonlijsten (gevel) Entablatures in which the cornice rests directly on the architrave, the frieze being omitted. Entablementen waarvan de kroonlijst direct op de architraaf rust, doordat de fries is weggelaten. architraafkroonlijst architraafkroonlijsten architrave cornices Cornices of slight projection, with plain blocklike modillions and simple bed moldings. Wordt gebruikt voor kroonlijsten die iets uitsteken, met egale blokvormige modillions en eenvoudige steunlijsten block cornice block cornices block cornices Cornices consisting of a large cavetto molding, sometimes decorated. Kroonlijsten die bestaan uit grote holle kwartcirkellijsten, soms versierd. cavetto cornices holle kwartcirkelkroonlijst holle kwartcirkelkroonlijsten Cornices following the slope of a gable, pediment, or roof. Kroonlijsten die de helling van een gevelspits, fronton of dak volgen. hellende kroonlijst hellende kroonlijsten raking cornices Parts or components of cornices. cornice components kroonlijstonderdelen Use both for small cornice moldings situated beneath the corona and above the frieze in Classical architecture and its derivatives, and for moldings located beneath an overhanging horizontal surface, as below the eaves. Wordt gebruikt voor kleine waterslaglijsten die in de Klassieke architectuur onder de (druip)lijst en boven het fries zijn gesitueerd en voor afgeleiden hiervan, en voor lijstwerk dat onder een overhangend, horizontaal oppervlak is te vinden, zoals onder dakranden. bed molding bed moldings bed moldings Overhangende verticale delen van een kroonlijst in de klassieke architectuur, die worden ondersteund door steunlijsten en worden afgedekt met kymatia, meestal met een druiplijst om regenwater van het gebouw af te laten vallen. Overhanging vertical members of a cornice in classical architecture, supported by bed moldings and crowned by cymatia, usually with a drip to throw rainwater clear of the building. corona corona (cornice component) coronas coronas (cornice components) coronas (cornice components) Banden die bestaan uit smalle, rechthoekige, tandachtige blokken die zich meestal langs de onderzijde van een kroonlijst bevinden. Een karakteristiek element van zowel de klassieke stijlen als van de stijlen die de klassieke stijl imiteren. Bands of small, rectangular, toothlike blocks, usually along the underside of a cornice; a characteristic ornament of classical and classicizing styles. dentils tandlijst tandlijsten Brackets, often in the form of a scroll with acanthus, supporting a cornice. Brackets, often in the form of a scroll with acanthus, supporting a cornice. Steunen, vaak in de vorm van een rol met acanthusmotief, die een kroonlijst ondersteunen. modillions modillon modillons Hellende platte blokken op de soffiet van de Dorische kroonlijst, meestal versierd met rijen van elk zes guttae. Ze komen voor op elke triglief en elke metope van de fries. Sloping flat blocks on the soffit of the Doric cornice, usually decorated with rows of six guttae each; occur over each triglyph and each metope of the frieze. mutule mutules mutules De middelste, horizontale delen van een klassiek entablement, die zich boven de architraaf en onder de kroonlijst bevinden. Voor horizontale versierde banden in het algemeen, die te vinden zijn op architectuur en meubels, wordt 'friezen (ornamentele banden)' gebruikt. Middle horizontal members of a classical entablature, above the architrave and below the cornice. For horizontal decorated bands in general, found on architecture and furniture, see "friezes (ornamental areas)." fries fries (entablementonderdeel) friezen friezen (entablementonderdelen) friezes (entablature components) Friezen met een convex oppervlak. Friezes with a convex face. gewelfde fries gewelfde friezen pulvinated friezes Parts or components of friezes. friesonderdelen frieze components Panels between triglyphs in the Doric frieze, often carved. Vlakken tussen de triglieven in een Dorische fries, vaak met snijwerk. metope metopen metopes Half or incomplete metopes in Doric friezes, usually found at corners. Half or incomplete metopes in Doric friezes, usually found at corners. Halve of incomplete metopen van Dorische friezen, die zich meestal op hoeken bevinden. demi-metoop demi-metopen demimetopes De karakteristieke ornamenten van een Dorische fries, die bestaan uit een enigszins verhoogd blok met drie verticale banden, die van elkaar gescheiden zijn door middel van V-vormige sleuven. The characteristic ornaments of the Doric frieze, consisting of a slightly raised block of three vertical bands separated by V-shaped grooves. triglief trigliefen triglyphs Hangende ornamenten in de vorm van afgeknotte kegels, die te vinden zijn aan de onderkant van mutules en regulae van Dorische entablementen. Pendant ornaments in the form of truncated cones found on the underside of mutules and regulae of Doric entablatures. gutta guttae guttae Refers to the half channels on either side of a triglyph. Wordt gebruikt voor de halve verticale sleuven aan beide zijden van een triglief. halve sleuf halve sleuven hemiglyphs In a Doric entablature, series of short bands beneath the taeniae, from which the guttae hang. Serie korte banden in een Dorisch entablement, die zich bevindt onder de taeniae, en waaraan de guttae hangen. regulae regulae Frameworks usually designed to carry both lateral and vertical loads and that are transverse to the length of a framed structure. Raamwerken die meestal zijn ontworpen om zowel laterale als verticale belastingen te dragen en die dwars op de lengte van een skeletconstructie liggen. bents (structural frames) onderslagbalk onderslagbalken Rigid stays, usually of wood or metal, and commonly in compression. Wordt gebruikt voor onbeweeglijke stutten, meestal van hout of metaal en meestal onder druk. braces (architectural supporting elements) schoor schoor (ondersteunend element) schoren schoren (ondersteunende elementen) Angle braces which support one end of a dragon beam. Hoekverbindingen die één uiteinde van een kreupele balk dragen. dragon tie dragon ties dragon ties Delen die langs de binnenkant van een hoek zijn geplaatst in een raamwerk om het te verstevigen, bijvoorbeeld tussen dak- en muurdelen. Members placed across the inside of an angle in a framework to add stiffness to the framework, as between roof members and wall members. hoekversteviging hoekverstevigingen knee braces Braces, such as struts, which strengthen a structure or framework against the wind. Stutten, zoals schoringen. die een constructie of raamwerk beschermen tegen de wind. spanribben wind braces windschoor windschoren Curved braces, usually in pairs, used to support a roof frame and give the effect of an arch. Gebogen schoren die meestal in paren voorkomen en worden gebruikt om de dakkapel te dragen en het effect van een boog geven. arch braces schenkel schenkels Braces or systems of braces, placed between horizontal or vertical structural members, to stiffen them, hold them in place, and to help distribute the load. Schoorelementen of schoorsystemen die, geplaatst tussen horizontale en verticale constructie-elementen, deze verstevigen, ze op hun plaats houden en helpen de belasting te verdelen. bridging klampwerk Diagonal bracing in pairs between adjacent floor joists to prevent the joists from twisting. Diagonale stutting in paren tussen naast elkaar liggende vloerbalken, zodat deze niet kromtrekken. cross bridging dwarskoppeling Beams or other lements that project horizontally or nearly horizontally into space, and are fixed at one end and carry a load distributed along the length or at the other, such as a diving board. The upper half of the thickness of such a beam is subjected to tensile stress, tending to elongate the fibres, the lower half to compressive stress, tending to crush them. Beams or other lements that project horizontally or nearly horizontally into space, and are fixed at one end and carry a load distributed along the length or at the other, such as a diving board. The upper half of the thickness of such a beam is subjected to tensile stress, tending to elongate the fibres, the lower half to compressive stress, tending to crush them. Bouwdelen die uitstekend geconstrueerd zijn om een muurverzwaring of uitspringend gedeelte van geringe massa te ondersteunen. cantilevers kraagligger kraagliggers overkraging overkragingen Pairs of naturally curved timbers that rise from the ground or outer walls of buildings to support a ridge beam; joined at the top and connected by tie beams. Paren natuurlijk gebogen timmerhout die uit de grond of een buitenmuur van een gebouw omhoog steken om een vorstbalk te ondersteunen. Ze worden bovenaan met elkaar verbonden door middel van een bindbalk. cruck crucks crucks Framing members that cross and support the ends of joists or rafters. Onderdelen van skeletten, die de uiteinden van dwarsbalken of daksparren kruisen en ondersteunen. header headers headers (structural components) Houten latten of planken die in de standvinken verzonken zijn om extra ondersteuning voor de uiteinden van de dwarsbalken te geven. Wood strips or boards let into the studs to add support for the ends of the joists. ledger board ledger boards ledger boards De horizontale planken of balken in een muur bij een vakwerkconstructie, hetzij bovenop de standvinken van een muur, hetzij op de grond om andere balken of dwarsbalken te dragen. In frame construction, horizontal boards or timbers in a wall, on top of the studs of a wall, or on the ground to receive other timbers or joists. In frame construction, horizontal boards or timbers in a wall, on top of the studs of a wall, or on the ground to receive other timbers or joists. plate plate (balloon and platform frame component) plates plates (balloon and platform frame components) plates (balloon and platform frame components) Horizontal timbers at the bottom of the frame of a wood structure, that rest on the foundation or subfloor. Horizontale balken aan de onderkant van het vakwerk van een houtconstructie, die rusten op de fundering of ondervloer. funderingsbalk funderingsbalken sill plates Horizontal members laid across the bottom of an unfinished opening to act as a base during construction of window frames or door frames. For the horizontal members that rest on the foundation at the bottom of a wood structure, use "sill plates." Horizontale delen die over de onderkant van een nog niet afgewerkte opening gelegd zijn en die fungeren als basis tijdens de constructie van raamkozijnen of deurkozijnen. Gebruik 'sill plates' voor de horizontale delen die op de fundering aan de onderkant van een houten constructie rusten. grondbalk grondbalken rough sills Horizontal members placed along the tops of walls or a series of studs to support joists or rafters. Horizontale delen die langs de bovenkant van muren zijn geplaatst, of een reeks standvinken om dwarsbalken of daksparren te ondersteunen. muurplaat muurplaat (bouwelement) muurplaten muurplaten (bouwelementen) wall plates (structural element components) Muurplaten die het ondereinde van de daksparren van een dak dragen. Wall plates that receive the lower ends of the rafters of a roof. Wall plates that receive the lower ends of the rafters of a roof. dakplaat dakplaten roof plates Posts that raise a structure above ground or water level. Wordt gebruikt voor stijlen die een constructie tot boven water- of grondniveau verheffen. paal paal (structural element) palen palen (structurele bouwelementen) stilts (structural elements) Reeks verticale delen die fungeren als de ondersteunende elementen in een muur of scheidingswand. Series of vertical structural members which act as the supporting elements in a wall or partition. standvink standvinken studs (structural components) Pieces of timber inserted in a roof, floor, or wooden partition to support a header, which in turn supports the ends of the joists, rafters, or studs. Also, small horizontal beams, as in a floor, into which the ends of one or more joists are framed. Stukken hout die in een dak, vloer of houten scheidingswand worden gezet ter ondersteuning van een bovendorpel, die op zijn beurt de uiteinden van dwarsbalken, daksparren of standvinken ondersteunt. Ook voor kleine horizontale balken, zoals bij een vloer, die de uiteinden van een of meer steunbalken omgeven. raveelbalk raveelbalken trimmers (frame components) Assemblages van onderdelen (zoals balken, stangen of staven), vooral wanneer opgesteld in een driehoek of combinaties van driehoeken, om zo een onbuigzaam geraamte te vormen (om een gewicht over een groot gebied te ondersteunen), dat niet kan worden vervormd door de werking van een van buitenaf inwerkende kracht zonder dat een of meer van de onderdelen vervormen. In engineering, structural members such as beams, bars, or rods, usually fabricated from straight pieces of metal or timber, that form a series of triangles lying in a single plane; based on the principle that a triangle cannot be easily distorted by stress. Trusses were probably first used in primitive lake dwellings during the early Bronze Age, about 2500 BCE. The first trusses were built of timber. The Greeks used trusses extensively in roofing; trusses were used for various construction purposes in the European Middle Ages. A major impetus to truss design came in the development of covered bridges in the United States in the early 19th century. Cast iron and wrought iron were succeeded by steel for railroad truss bridges. Trusses are also used extensively in machinery, such as cranes. gebinten spant spanten trusses (structural elements) Gebinten met een boogvormige ligger, vaak halfrond of paraboolvormig, en met een recht of tonrond onderdeel dat twee uiteinden van de boog met elkaar verbindt. Trusses having a bow-shaped top chord, often semicircular or parabolic, and a straight or cambered member that ties together the two ends of the bow. bowstring trusses sikkelspant sikkelspanten Gebinten die in de vroege 19e eeuw gepatenteerd zijn door Theodore Burr en die een combinatie vormen van een houten boog met een reeks metalen koningsstijl dakspanten. Trusses, patented in the early 19th century by Theodore Burr, combining a wood arch with a series of metal king-post trusses. Burr arch trusse Burr arch trusses Burr arch trusses Trusses whose upper and lower chords are both curved in the same direction but with different radii of curvature, so that they meet at the ends, giving a crescentlike appearance. Trusses whose upper and lower chords are both curved in the same direction but with different radii of curvature, so that they meet at the ends, giving a crescentlike appearance. Wordt gebruikt voor gebinten waarvan de bovenste en de onderste liggers beide in dezelfde richting zijn gebogen maar met een verschillende krommingsradius zodat ze elkaar aan de uiteinden raken en er uitzien als een halve maan. crescent trusses halvemaan spant halvemaan spanten Refers to a variety of symmetrical trusses: those in the form of three isosceles triangles with one triangle in the center with its base along the bottom chord and each of the outer two triangles having its base along the sloping side at an upper chord, or those in the form of triangles with diagonal members forming W-shapes, or those in the form of rectangles with few verticals in proportion to numerous diagonal web members of different lengths. Te gebruiken voor een aantal symmetrische gebinten: die welke in de vorm van drie gelijkbenige driehoeken waarvan één driehoek in het centrum ligt met de onderkant langs de onderligger en waarvan de twee buitenste driehoeken met hun onderkant langs de schuine zijde bij een bovenligger liggen, of die welke in de vorm van driehoeken waarvan de diagonalen een W vormen, of die in de vorm van rechthoeken met weinig verticalen in verhouding tot talrijke diagonale kapdelen van verschillende lengte. Fink trusses Wiegmann-spant Wiegmann-spanten Planar trusses of various configurations in which the diagonal members are in compression and the vertical members are in tension; when the diagonals are in tension and the verticals are in compression, use "Pratt trusses." Wordt gebruikt voor vlakke gebinten in verschillende vormen, waarbij de diagonale delen onder druk staan en de verticale delen onder spanning. Gebruik `Pratt-spanten' wanneer de verticale delen onder spanning staan en de horizontale delen onder druk. Belgische kapgebint Belgische kapgebinten Howe trusses Triangular frames with a vertical central strut (the king post) extending from apex to tie beam. Wordt gebruikt voor driehoekige geraamten met een verticale centrale stut (de koningsstijl) die van de apex naar de bintbalk loopt. king-post trusses nokstijl nokstijlen Pratt trusses with polygonal top chords. Pratt-gebinten met veelhoekige bovenliggers. Parker trusses Parker-spant Parker-spanten Gebinten met evenwijdige liggers, met verticale delen onder druk en diagonale delen (die naar het middelpunt geren) onder spanning. Trusses having parallel chords, vertical members in compression, and diagonal members (which slant toward the center) in tension. Pratt trusses Pratt-spant Pratt-spanten Gebinten met twee verticale stijlen tussen de dakspanten en de bintbalk. De boeneinden van de verticale stijlen zijn verbonden door middel van een koppelstuk. Trusses having two vertical posts between the rafters and the tie beam; the upper ends of the vertical posts are connected by a straining piece. makelaar makelaar (spant) makelaars makelaars (spanten) queen-post trusses Gebinten die gebruikt worden om een schuin dak te ondersteunen. De dwarsbalken kruisen elkaar en zijn met de tegenoverliggende dakspanten verbonden op een tussenliggend punt langs hun lengte. Trusses used to support a pitched roof; the ties cross each other and are connected to the opposite rafters at an intermediate point along their length. schaarstijl schaarstijlen scissors trusses Trusses of closely spaced intersecting diagonal members, usually of wood, following a design patented by Ithiel Town in 1820. Trusses of closely spaced intersecting diagonal members, usually of wood, following a design patented by Ithiel Town in 1820. Wordt gebruikt voor gebinten met dicht bijeen geplaatste, elkaar kruisende delen, meestal van hout, naar een ontwerp waar Ithiel Town in 1820 patent op verkreeg. Town lattice trusses Town traliebalk Town traliebalken Double-intersection Pratt trusses having diagonal tension members and vertical compression members. Wordt gebruikt voor dubbelkruisende Pratt-gebinten met diagonale delen onder spanning en verticale delen onder druk. Whipple trusses Whipple-spanten Bridge trusses supporting loads on their lower chords and having lateral bracing between their top chords. Bruggebinten die op hun onderliggers gewicht dragen en die tussen hun bovenliggers zijsteunen hebben. doorgaande spant doorgaande spanten through trusses Bridge trusses supporting loads on their lower chords and having no lateral bracing between their top chords. Bruggebinten die op hun onderliggers gewicht dragen en die tussen hun bovenliggers geen zijsteunen hebben. hulpspant hulpspanten pony trusses Parts or components of trusses. spantonderdeel spantonderdelen truss components Hoofddelen van gebinten die de lengte van het gebinte verlengen. Principal members of trusses that extend the length of the truss. chords koord koord (spantonderdeel) koorden koorden (spantonderdelen) Delen van een gebinte die de bovenliggers met de onderliggers verbinden. In a truss, members which join the top and bottom chords. vakwerkstaf vakwerkstaven web members Support systems and areas of buildings or other structures located below ground level or at the lower portions of structures when distinguishing these portions from the above ground or upper levels, in which case use "superstructures." Use "foundations (structural elements)" specifically for those parts of structures, usually below ground, that transmit loads to the supporting earth or rock. Wordt gebruikt voor de dragende systemen en gedeelten van gebouwen of andere constructies die zich ondergronds bevinden of in de lagere gedeelten van constructies, wanneer men deze delen wil onderscheiden van de bovengrondse of hogere gedeelten, waarvoor 'bovenbouw' wordt gebruikt. Gebruik 'funderingen' voor de specifieke delen van constructies, meestal ondergronds, die het gewicht overbrengen op de onderliggende aarde of rots. onderbouw substructures Refers to the upper portions of buildings or other structures located above the foundation and usually above ground level. Wordt gebruikt voor de bovenste delen van gebouwen of andere constructies, gesitueerd boven de fundering en meestal bovengronds. bovenbouw superstructures Structures based on a skewed grid of archlike forms, usually wood or metal. Wordt gebruikt voor skeletten gebaseerd op een asymmetrisch raster van bogen, meestal van hout of metaal. lamella roofs lamellenspant lamellenspanten Structures in which both a thin outer surface and the framework carry loads. Wordt gebruikt voor bouwwerken waarin zowel het dunne buitenoppervlak als het geraamte gewicht dragen. schaalconstructie met dragende bekleding schaalconstructies met dragende bekleding stressed-skin structures Rigid frame structures with closely spaced exterior columns rigidly connected to spandrel beams to form a tubelike exterior framework that carries all lateral loads, as in the World Trade Center towers, New York City. Wordt gebruikt voor onbuigzame raamwerkwerkconstructies met dicht op elkaar geplaatste zuilen die onbeweegbaar zijn verbonden met randbalken waardoor een buisachtige buitenconstructie ontstaat die alle uitstekende belastingen draagt, zoals bijvoorbeeld bij de torens van het World Trade Center in New York. buisconstructie buisconstructies tube structures Structures having no more than three unknown reactions, so that the reactions can be found through simple application of the basic equations of statics. Wordt gebruikt voor skeletten die niet meer dan drie onbekende reacties hebben, zodat de reacties kunnen worden gevonden door eenvoudige toepassingen van de basisvergelijkingen van de evenwichtsleer. statically determinate structures statisch-bepaalde bouwconstructie statisch-bepaalde bouwconstructies Structures that cannot be analyzed using principles of equilibrium or equations of statics because there are more than three unknown reactions on the given structure. Wordt gebruikt voor skeletten die niet kunnen worden geanalyseerd door middel van de evenwichtsprincipes of de vergelijkingen van de statica, omdat er meer dan drie onbekende reacties van toepassing zijn op het skelet. statically indeterminate structures statisch-onbepaalde bouwconstructie statisch-onbepaalde bouwconstructies Structures that do not undergo appreciable changes in shape under the actions of loads. Wordt gebruikt voor skeletten die geen waarneembare vormveranderingen ondergaan onder invloed van variërende belastingen. rigid structures stijve constructie stijve constructies Architectural elements or components located on the surface. oppervlakte-element oppervlakte-elementen surface elements (architectural) Architectural elements used to form a barrier. barrier elements hekwerkelementen Kapmuurtjes of lage schermen die bestaan uit balusters en die een railing of een ander horizontaal onderdeel dragen dat in verhouding tot de balusters zelf meestal vrij zwaar is. Parapets or low screens composed of balusters and carrying a rail or other horizontal member that is usually heavy in proportion to the balusters themselves. balustrade balustrades balustrades Frames or curbs, around an opening in a roof or floor, raised above the surrounding level to prevent the flow of water into the opening. Raamwerken of kantlagen rond een opening in een dak of vloer die hoger zijn dan het omringende vlak om te voorkomen dat er water in de opening loopt. coaming zetboord zetboorden Bij een bouwconstructie, brandwerende muren, afgesloten trappenhuizen, en andere vergelijkbare obstakels om te voorkomen dat een brand zich door een gebouw verspreidt. In building construction, fire-resisting walls, enclosed stairways, and other similar obstructions for preventing the spread of fires in buildings. In building construction, fire-resisting walls, enclosed stairways, and other similar obstructions for preventing the spread of fires in buildings. brandwerende muren brandwerende muur fire walls Grating or openwork barriers, often of metal, used to cover, conceal, decorate, or protect an opening; common also on furniture. Roosters of opengewerkte afsluitingen, meestal van metaal, om een opening af te sluiten, te verhullen, te decoreren of te beschermen. Wordt ook gebruikt in meubillair. grilles (barrier elements) rasterwerk rasterwerk (hekwerkelement) rasterwerken rasterwerken (hekwerkelementen) Kapmuurtjes of balustrades met een gedeeltelijk opengewerkte, lichtgewicht, houten of metalen constructie. Parapets or balustrades of a lightweight, partly open, metal or wood construction. leuning leuningen railings (balustrades) Beschermende elementen die zijn geplaatst op gevaarlijke plekken, zoals langs de kant van wegen of in trapportalen. Protective elements placed at dangerous points, as along the edges of roads or on stair landings. guardrails vangrail vangrails Railings that are intended to be grasped by the hand in order to serve as a support; may also refer to the top members of balustrades or railings. Wordt gebruikt voor leuningen die bedoeld zijn om vastgepakt te worden met de handen, zodat deze steun krijgen. Kan ook verwijzen naar de bovenste delen van balustrades of leuningen. handrails trapleuning trapleuningen Barriers which rotate on an axis and are usually so arranged as to allow the passage of a person through an opening only in one direction, one person at a time. Barrières die om een as draaien en die gewoonlijk zo opgesteld staan dat slechts een persoon tegelijk in een richting er doorheen kan. draaihek draaihekken tourniquet tourniquet (hekwerkonderdeel) tourniquets tourniquets (hekwerkonderdelen) turnstiles De oppervlakken boven binnenruimten, soms gemaakt om bouwsystemen of bouwelementen te verbergen. Overhead surfaces of interior spaces, sometimes constructed to mask building systems or structural elements. ceilings plafond plafonds Ceilings having beams, either structural or decorative, that are visible. Plafonds met balken, hetzij voor de constructie hetzij ter decoratie, die zichtbaar zijn. balkenzoldering balkenzolderingen beam ceilings Ceilings, usually within the roof of a building, characterized by sloping sides and a flat center. Ceilings, usually within the roof of a building, characterized by sloping sides and a flat center. Wordt gebruikt voor plafonds, meestal in het dak van een gebouw, die worden gekenmerkt door schuine zijden en een plat middenstuk. camp ceiling camp ceilings camp ceilings Ceilings with deepened decorated panels between intersecting beams of a ceiling. Plafonds met verdiept liggende gedecoreerde panelen tussen elkaar kruisende balken van een zoldering. cassettenplafond cassettenplafonds coffered ceilings Recessed panels, usually square or octagonal, set into ceilings, roofs, vaults, or soffits. Terugspringende panelen, meestal vierkant of achthoekig, die in plafonds, gewelven of soffieten gezet zijn. cassette cassette (plafondpaneel) cassetten cassetten (plafondonderdelen) coffers (architecture components) Aanduiding voor plafonds die een grote, holle boog maken bij de overgang van muur naar plafond, in plaats van elkaar met een scherpe hoek te kruisen. Designates ceilings having a large concave curve at the wall-to-ceiling transition instead of a sharp angle intersection. cove ceilings gewelfd plafond gewelfde plafonds Ceiling-area lighting systems comprising a continuous surface of transmitting material with light sources mounted above it. Systemen voor plafondverlichting waaronder ook valt een doorlopend vlak van lichtdoorlatend materiaal met lichtbronnen die erboven zijn gemonteerd. lichtplafond lichtplafonds luminous ceilings Nonstructural ceilings suspended below the overhead structural slab or from the structural elements of a building, and not bearing on the walls. Plafonds die geen onderdeel vormen van de bouwconstructie, maar die zijn opgehangen onder de constructieplaat boven het hoofd, of die hangen aan de constructie-elementen van een gebouw en die niet op de muur rusten. suspended ceilings zwevend plafond zwevende plafonds Ceilings of semicylindrical shape. Plafonds in de vorm van een halve cilinder. barrel ceilings gewelfplafond gewelfplafonds De oppervlakken van kamers of ruimten waar men op loopt. The surfaces of rooms or spaces on which one walks. floors (surface elements) grond grond (vloeren en vloeronderdelen) vloer vloeren Floor slabs or floor assemblies which are completely separated from (and mechanically isolated from) the structural floor by a resilient underlayment or resilient mounting devices; used to isolate the vibration of machinery from the building structure. Vloerplaten of samengestelde vloeren die volkomen gescheiden zijn van de vloerconstructie (en die er mechanisch van los staan) door een verende onderlaag of verende montagehulpmiddelen. Wordt gebruikt om de bouwconstructie voor de trillingen van machines te isoleren. floating floors trillingsvrije vloer trillingsvrije vloeren Bevloeringssystemen die bestaan uit volledig uitneembare en onderling verwisselbare vloerpanelen die worden ondersteund door beweegbare voetstukken of dwarsbalken, om te zorgen dat de ruimte eronder vrij toegankelijk is. Flooring systems consisting of completely removable and interchangeable floor panels that are supported on adjustable pedestals or stringers to allow free access to the area underneath. access floors computervloer computervloeren Parts or components of floors. floor components vloeronderdeel vloeronderdelen Layers of boards or plywood sheets laid directly on joists and surmounted by the finish flooring, sometimes with a layer of underlayment in between. Wordt gebruikt voor lagen board of triplex die direct op de dwarsbalken worden geplaatst en waarop de vloerbedekking wordt gelegd, soms voorafgegaan door een tussenlaag. ondervloer ondervloeren subfloors Plywood, hardboard, or other material placed on a subfloor to provide a smooth, even surface for applying the finish. Triplex, hardboard of een ander materiaal dat op een ondervloer wordt geplaatst om een effen oppervlak te creëren voor het aanbrengen van de vloerbedekking. ondertapijt ondertapijten underlayment Durable coverings laid down to form the surface of a road or other outdoor area; by extension, hard floor coverings in large interiors, such as public halls or churches. Duurzame bedekking, aangebracht om het oppervlak van een weg of een ander gebied buitenshuis te vormen. Gebruik voor harde vloerbedekkingen in gebouwen 'vloeren'. pavements (surface elements) plaveisel wegdek wegdekken Pavements that maintain intimate contact with and distribute loads to the subgrade and depend for stability on aggregate interlock, particle friction, and cohesion; for pavements that are more rigidly bonded, use "rigid pavements." Wegdek dat in nauw contact blijft met en het gewicht verdeelt over de funderingsgrondslag en dat voor stabiliteit afhankelijk is van inhaking, deeltjeswrijving en cohesie. Gebruik `star wegdek' voor wegdek dat meer onbeweeglijk gebonden is. flexibel wegdek flexibele wegdekken flexible pavements Pavements that provide high bending resistance and that distribute loads to the foundation over a relatively large area; for pavements that depend for stability on aggregate interlock, friction, and cohesion, use "flexible pavements." Wegdek dat in een hoge doorbuigingsweerstand voorziet en dat de belasting over een relatief groot deel van de fundering verdeelt. Gebruik `veerkrachtig wegdek' voor wegdek dat voor zijn stabiliteit afhankelijk is van inhaking, wrijving en cohesie. rigid pavements star wegdek starre wegdekken Outside, overhead enclosures of buildings or other structures, including the roofing and its structural framing. Wordt gebruikt voor de overdekkingen van de buitenkant van gebouwen of andere constructies, inclusief het dakwerk en het geraamte daarvan. dak daken roofs Daken die en profil halfrond zijn; soms ook daken die een halfrond plafond omvatten. Roofs that are semicircular in section or, sometimes, roofs that incorporate a semicircular ceiling. barrel roofs boogdak boogdaken Roofs sloping downward from eaves on either side to a central valley. Roofs sloping downward from eaves on either side to a central valley. Wordt gebruikt voor daken waarbij twee hellende dakvlakken met overhangende randen onder dezelfde hoek naar beneden lopen en een kiel vormen. butterfly roofs vlinderdak vlinderdaken Hieronder vallen ook daken die niet schuin aflopen en daken die precies schuin genoeg aflopen om water te kunnen afvoeren. Includes roofs with no slope and roofs with only sufficient slope to effect drainage. flat roofs plat dak platte daken Aanduiding voor daken waarvan een of meer vlakken een helling hebben van meer dan 10 graden ten opzichte van het horizontale vlak. Designates roofs with one or more surfaces that have a pitch greater than 10 degrees from the horizontal. pitched roofs schuin dak schuine daken Daken waarvan twee hellende vlakken samenkomen in een nok, met aan een of beide uiteinden een topgevel. Roofs with two sloping sides meeting at a ridge, and gables at one or both ends. gable roofs puntdak puntdaken Daken die worden gevormd door de verbinding van twee puntdaken met daartussen een kiel en die en profil op de letter M lijken. Roofs formed by the junction of two gable roofs with a valley between them, resembling the letter M in section. double-gable roofs dubbel puntdak dubbele puntdaken Pitched roofs in which the gables are truncated, being surmounted by hips. Wordt gebruikt voor schuine daken met stompe topgevels die worden bekroond met hoekkepers. jerkinhead roofs wolfsdak wolfsdaken Curb roofs with only the two opposite sides sloping. Mansardedaken waarvan alleen de twee tegenover elkaar liggende zijden hellen. gambrel roofs gebroken mansardedak gebroken mansardedaken Dak, gevormd door twee driehoekige schilden aan de smalle en twee trapeziumvormige aan de lange zijde. VWB. Alle vlakken (meestal vier) zijn hellend en dienen daarom van graatsparren te worden voorzien. Roofs which rise to a peak or ridge by inclined planes on all, usually four, sides, therefore requiring hip rafters. hip roofs schilddak schilddaken Roofs pyramidal in form, or with a very short ridge so as to be nearly pyramidal. Roofs pyramidal in form, or with a very short ridge so as to be nearly pyramidal. Wordt gebruikt voor piramidevormige daken of voor daken die vanwege een heel korte nok vrijwel piramidaal zijn. piramidedak piramidedaken pyramidal roofs Curb roofs with all four sides sloping, usually enclosing habitable spaces, and therefore having dormers. Gebroken daken waarvan alle vier de zijden hellen, meestal ter overkapping van bewoonbare ruimtes en daarom uitgerust met dakkapellen.Rdmz: Dak met steile ondervlakken en licht hellende bovenvlakken, gebroken kap. VWB. mansard roofs mansardedak mansardedaken Mansard roofs in which the lower slope is nearly vertical, the upper slope nearly horizontal. Mansard roofs in which the lower slope is nearly vertical, the upper slope nearly horizontal. Wordt gebruikt voor mansardedaken waarvan het lage vlak vrijwel rechtop staat en het hoge vlak vrijwel horizontaal loopt. Franse mansardedak Franse mansardedaken French roofs Gable roofs in the form of a pointed arch, with a gently sloping convex surface. Gable roofs in the form of a pointed arch, with a gently sloping convex surface. Puntdaken in de vorm van een puntige boog, met een licht hellend, bol oppervlak. rainbow roofs regenboogdak regenboogdaken Pitched roofs with only one slope. Schuine daken met slechts een dakschild. shed roofs sheddak sheddaken Kleine, meestal onechte stukken dakwerk tussen de verdiepingen van een gebouw. Small, usually false portions of roofing between the stories of a building. Small, usually false portions of roofing between the stories of a building. skirt-roof skirt-roofs skirt-roofs Dakconstructies die bestaan uit een aantal parallelle dakvlakken waarvan de driehoekige doorsneden lijken op de tanden van een zaag; de steile kant (meestal noordkant) is meestal voorzien van ramen. Roof systems that have a number of parallel roof surfaces of triangular section with a profile similar to the teeth in a saw; usually the steeper side is glazed. sawtooth roofs sheddak sheddaken zaagdak zaagdaken Roofs without tie or collar beams, and depending on walls to resist thrust. Wordt gebruikt voor daken zonder bint- of hanebalken, die op muren moeten rusten om druk te kunnen weerstaan. couple roofs sporendak sporendaken Daken die steunen op steekbalken. Roofs supported by hammer beams. hammer-beam roofs steekbalkdak steekbalkdaken Daken die steunen op een koningsstijlgebint. Roofs supported by a king-post truss. Roofs supported by a king-post truss. kap met nokstijlen kappen met nokstijlen king-post roofs Daken die rusten op telkens twee hulphangstijlen. Roofs supported by pairs of queen posts. dak met makelaars daken met makelaars queen-post roofs Timber roofs in which rafters, collar beams, and braces combine to suggest an arch; most common in Medieval architecture. Wordt gebruikt voor houten daken waarin sparren, dwarsbalken en klampen samen het effect van een boog geven ; het meest gangbaar in de middeleeuwse bouwkunst. compass roofs rond dak ronde daken Daken waarvan de houten structuur in de onderliggende vertrekken te zien is. Roofs in which the wooden structure is exposed to the rooms below. open-timbered roofs ziende kap ziende kappen Daken waarvan de belasting door kabels gedragen wordt. Roofs in which the loads are carried by cables. hangdak hangdaken suspension roofs Parts or components of roofs. dakonderdelen roof components Exterior parts or components of roofs. exterior roof components externe dakonderdelen De figuren of ornamenten op de onderste hoeken of apex van een gevelveld, deze worden in het algemeen gesteund door plinten. The figures or ornaments at the lower angles or apex of a pediment, generally supported on plinths. acroteria acroteriën Half gables, such as those that close the end of a penthouse roof or the roof over a side aisle of a church; may be scrolled, curved, or otherwise ornamented. Halve fronton, zoals die die het einde van een lessenaarsdak of het dak op een zijbeuk van een kerk afbakenen. Soms zijn ze gekruld, gebogen of op een andere manier versierd. ailerons rolroer rolroeren Ornaments at the ridge or eaves of a roof, in classical architecture and derivatives, that close or conceal the open end of a row of cover tiles. Wordt gebruikt voor ornamenten aan de rand of het boeisel van een dak, in de klassieke en daarvan afgeleide architectuur, die het open eind van een rij dektegels afsluiten of verbergen. antefix antefixen antefixes Apertures in the center of roofs of atriums in Roman houses, sloping inward to discharge rainwater into a cistern or tank, called an impluvium. Openingen in het midden van daken van atriums in romeinse huizen, die naar binnen hellen om regenwater door te geven naar een waterreservoir of tank, dat een impluvium wordt genoemd. compluvia compluvia compluvium Generally refers to small domes, often resembling overturned cups or bulbs, placed on a circular, polygonal, or square base or on small pillars or a glassed-in lantern or skylight. A cupola is typically used to crown a turret, roof, or larger dome. The term may also refer specifically to the inner vault of a dome. When these structures are intended to be used as lookouts, prefer "belvederes"; for windowed superstructures on roofs or domes used to admit light or air to the space below, use "lanterns (roof appendages)." To refer specifically to onion-shaped domes of any size, use "onion domes." Wordt gebruikt voor kleine bouwwerken gebouwd op de nok ven een dak, vooral gebruikelijk in Amerikaanse architectuur. Wanneer deze bouwwerken bedoeld zijn als uitkijkpost wordt de benaming 'belvédères' gebruikt; voor koepels of bovenbouwen voorzien van ramen die bedoeld zijn om licht of lucht te geven aan de onderliggende ruimte wordt de benaming 'lantaarn (daktoevoegingen)'gebruikt; voor hemisferische daken wordt de benaming 'helmgewelf' gebruikt. cupolas koepeltje koepeltjes Bouwwerken die uitsteken uit een schuin dak en waarin meestal een raam of ventilatiejalouzieën zijn aangebracht. Structures projecting from a sloping roof usually housing a window or ventilating louver. dakkapel dakkapellen dormers Kleine, niet beglaasde dakkapellen die licht en ventilatie bieden aan een zolder of andere ruimte onder een schuin dak; werd vooral gebruikt in middeleeuwse gebouwen. Small, unglazed dormer windows used to provide light and ventilation in an attic or space below a sloping roof; especially used in Medieval buildings. chien-assis chiens-assis chiens-assis Lage dakkapellen in een dak waarboven het dak in een vloeiende kromming doorloopt. Low dormers in a roof over which the roof is carried in a continuous curve. Low dormers in a roof over which the roof is carried in a continuous curve. dakkapel in tentdak dakkapellen in tentdaken eyebrow dormers Dakkapellen met een dak dat uitloopt in een gevel. Dormers with a roof terminating in a gable. Dormers with a roof terminating in a gable. gable dormers geveldakkapel geveldakkapellen Gabled dormers in which the gable is treated as a pediment. Gevel-dakkapellen waarbij de gevel wordt gezien als pediment. gevelveld dakkapel gevelveld dakkapellen pedimented dormers Dakkapellen met schilddak. Dormers with hip roofs. hipped dormers schilddak-dakkapel schilddak-dakkapellen Dakkapellen waarvan de dakranden parallel lopen aan die van het dak zelf, in plaats van in een gevel uit te lopen; hierdoor wordt meer zolderruimte verkregen dan bij gevel-dakkapellen. Dormers whose eaves lines are parallel to the eaves lines of the main roof instead of being gabled; provide more attic space than gabled dormers. Dormers whose eaves lines are parallel to the eaves lines of the main roof instead of being gabled; provide more attic space than gabled dormers. dakkapel met een sheddak dakkapellen met een sheddak shed dormers Refers to the horizontal portions of a sloping roof that project beyond the walls. For portions of the roof projecting beyond the gable, use "verges." Wordt gebruikt voor de horizontale delen van een hellend dak die uitspringen ten opzichte van de muren. Voor de delen van het dak die uitspringen ten opzichte van de geveltop wordt 'overstekende dakranden' gebruikt. eaves overhangende dakrand overhangende dakranden Eaves in which the supporting members are enclosed and therefore not visible. Wordt gebruikt voor dakranden waarvan de steunders afgeschermd en daardoor niet zichtbaar zijn. closed eaves gesloten dakrand gesloten dakranden Eaves with visible supporting members. Wordt gebruikt voor dakranden waarvan de steunders zichtbaar zijn. open dakrand open dakranden open eaves Parts or components of eaves. eave components overhangende dakrandonderdelen Wedge-shaped boards placed at the lower edges of sloping roofs to raise slightly the lowest course of tiles or slate in order to give that course the same pitch as the courses above. Wordt gebruikt voor wigvormige platen die aan de benedenrand van een hellend dak worden bevestigd om de onderste rij dakpannen of -leien enigszins op te hogen opdat die rij dezelfde schuinte krijgt als de rijen daarboven. boeiboord boeiboorden eaves boards Boards that are nailed across the ends of roof rafters, sometimes supporting a gutter. Platen die over de uiteinden van daksparren worden gespijkerd en soms een dakgoot dragen. fascia boards sierbord sierbord (dakrandonderdeel) sierborden sierborden (dakrandonderdelen) sierplanken Dun, ondoordringbaar materiaal dat geplaatst wordt in bouwwerken om te voorkomen dat er water binnenkomt en/of om waterdrainage aan te brengen, over het algemeen geplaatst tussen dak en muur en boven buitendeuren en -ramen. Thin, impervious material placed in construction to prevent water penetration and/or provide water drainage; generally located between a roof and a wall and over exterior door openings and windows. bladlood bladlood (bouwonderdelen) flashing (building components) Waterdichte membranen langs daken of andere vlakke oppervlakken, die tegen de intersectie met verticale oppervlakken liggen en deze overdekken, zoals schoorstenen of balustraden, de blootliggende bovenste rand is gewoonlijk bedekt door loodslabbe. Watertight membranes, along roofs or other flat surfaces, that turn up against and cover the intersection with vertical surfaces, such as chimneys or parapets; the exposed upper edge is normally covered by counterflashing. base flashing voetlood voetlood (voeglood) Bladmetalen strips die vaak zijn opgenomen in het metselwerk en die om ander voeglood heen is geslagen. Wordt gebruikt om te voorkomen dat water tussen de voegen komt en blootliggende, opstaande, voegloden randen op een dak aantast. Strips of sheet metal, often built into masonry and turned down over other flashing; used to prevent water from entering the joints and exposed upturned edges of base flashing on a roof. Strips of sheet metal, often built into masonry and turned down over other flashing; used to prevent water from entering the joints and exposed upturned edges of base flashing on a roof. counterflashing loodslab loodslabben Metal flashing used at the intersection of a wall and a sloping roof; the upper edge steps up to follow the general inclination of the roof. Metal flashing used at the intersection of a wall and a sloping roof; the upper edge steps up to follow the general inclination of the roof. Metalen voeglood dat gebruikt wordt op het punt waar een muur en een schuin dak elkaar kruisen; de bovenste rand loopt omhoog om de algemene buiging van het dak te volgen. loketten stepped flashing Vertical triangular portions of the ends of buildings having double-sloping roofs. Includes similar ends which are not triangular in shape, as of a gambrel roof. Verticale, driehoekige delen aan de uiteinden van een gebouw met tweezijdig aflopende daken. Hieronder vallen ook gelijksoortige uiteinden die niet driehoekig van vorm zijn, zoals bijvoorbeeld bij een mansardedak. gables (architectural elements) geveltop geveltop (architecturaal element) geveltoppen geveltoppen (architecturaal element) Frontons die parallel lopen aan de dakrand. Gables set parallel to the roof ridge. cross gables kruisgevel kruisgevels Kleine, ornamentele frontons, meestal niet behorend tot het dak, maar eerder gebruikt als decoratie voor een steunbeer of opening. Small ornamental gables, usually not roof gables but rather a decoration over a buttress or opening. gablets geveltje geveltjes Frontons waarbij ieder zijde meerdere bogen heeft. Gables each side of which is multicurved. shaped gables voluutgevel voluutgevels Parts or components of gables. gable components geveltoponderdelen Rij stenen langs de rand van een gevel, daarmee een hellend dak afsluitend. Stones which form the sloping edge of a gable built of masonry. barge stones barge stones Boards which hang from the projecting end of a roof, covering the gables; often elaborately carved and ornamented. Planken borden die aan het uitstekende deel van een dak hangen en de gevel bedekken; vaak uitgebreid gebeeldhouwd en versierd. bargeboards windveer windveren End walls having a gable. Gevels met driehoekige top. gable ends geveltop geveltop (buitenmuur) geveltoppen geveltoppen (buitenmuur) De uitstekende onderdelen van een trapgevel. The component projections of corbie gables. corbiesteps trede van een trapgevel treden van een trapgevel Korte paaltjes die zich aan de punt van een fronton bevinden en waarin de gevellijst wordt bevestigd. Short posts located at the peak of a gable into which the bargeboards are fixed. gable posts gevelstijl gevelstijlen Shaped building stones, with a flat bottom and sloping top, cut to conform to and support the copings of gables; for the more general meaning of blocks of stone placed in masonry walls to distribute the loads of beams, use "padstones." Vormgegeven bouwstenen met een platte onderkant en taps toelopende bovenkant, die zo gehouwen zijn dat ze zich voegen naar de deklaag van de geveltop en die ondersteunen. De meer algemene term voor bouwstenen die in gemetselde muren worden geplaatst om het gewicht van balken te verdelen is 'draagsteen'. consoles consoles (geveltoponderdelen) kneeler kneeler (gable component) kneelers (gable components) Cresting occurring above the eaves or cornices of buildings, or for ornamental gutters. Wordt gebruikt voor de kroonlijst boven de dakranden of de kornis van gebouwen, of voor siergoten. cheneau cheneaux cheneaux Rond gemaakte stroken hout, leisteen, metaal of kunststof die worden gebruikt om de graatsparren van een dak af te dekken en af te werken. Rounded strips of wood, tile, metal, or composition material used to cover and finish the hip of a roof. Rounded strips of wood, tile, metal, or composition material used to cover and finish the hip of a roof. hip roll hip rolls hip rolls Bovenbouwen voorzien van ramen bovenop een dak of koepel die bedoeld zijn om licht of lucht toe te laten in de onderliggende ruimte. Voor kleine bouwwerken op de nok van een dak die vooral gebruikelijk zijn in Amerikaanse architectuur wordt 'koepels' gebruikt. Windowed superstructures crowning a roof or dome, and serving to give light or air to the space below; the term is also used to refer to such structures, whether or not they provide light. For small structures built on the ridges of roofs, common in American architecture, use "cupolas." daklantaarn daklantaarns lanterns (roof appendages) Ondergeschikte verticale structuren die over het algemeen min of meer taps toelopen, en die uitsteken boven de naburige onderdelen van een gebouw, en soms een torenspits ondersteunen. Gewoonlijk in gotische architectuur. Subordinate vertical structures, generally more or less tapering, rising above the neighboring parts of a building, and that may support a spire. Usually in Gothic architecture. pinakel pinakels pinnacles (ornaments) Horizontale (eventueel enigszins hellende) snijlijnen van twee dakvlakken. Intersections of the sloping sides of roofs. nok nokken ridges (roof components) Devices used to prevent snow from sliding off a roof. Devices used to prevent snow from sliding off a roof. Middelen die gebruikt worden om te voorkomen dat sneeuw van een dak af glijdt. sneeuwrooster sneeuwrooster (dakonderdeel) sneeuwroosters sneeuwroosters (dakonderdelen) snow guards Binnenhoeken van een dak die gevormd worden door het samenkomen van twee hellende oppervlakken. Internal angles in a roof formed by the meeting of two slopes. Internal angles in a roof formed by the meeting of two slopes. kilgoot kilgoot (dakonderdeel) kilgoten kilgoten (dakonderdelen) valleys (roof components) Refers to those portions of a roof that project beyond the gable, in effect the raking equivalent of eaves; see "eaves" for portions projecting beyond the walls, at the lower horizontal edges of roofs. Refers to those portions of a roof that project beyond the gable, in effect the raking equivalent of eaves; see "eaves" for portions projecting beyond the walls, at the lower horizontal edges of roofs. Wordt gebruikt voor die delen van een dak die verder uitsteken dan de gevel, in feite hellende dakranden; 'dakrand' wordt gebruikt voor delen die verder uitsteken dan de muren, langs de horizontale onderrand van een dak. overstekende dakrand overstekende dakranden verges Railed, unroofed platforms surmounting the roofs of American houses offering a view, especially of the sea; for rooftop outlooks that are enclosed, use "belvederes"; for rooftop structures that are usually ornamental, use "cupolas." Wordt gebruikt voor dakloze plateaus met railing bovenop de daken van Amerikaanse huizen, bedoeld om een uitzicht te bieden, vooral over zee. Voor gesloten uitkijkposten op daken wordt 'belvédères' gebruikt; voor meestal ornamentele dak-bouwwerken wordt 'koepels' gebruikt. dakterras dakterras (daktoevoegsel) dakterrassen dakterrassen (daktoevoegsels) widows' walks Parts or components of roof frames. dakconstructieonderdelen roof frame components Horizontal slabs or timbers resting on the tie beams of a roof, supporting the lower ends of common rafters directly above the wall; used in cantilevered hips to support loose timbers. Horizontal slabs or timbers resting on the tie beams of a roof, supporting the lower ends of common rafters directly above the wall; used in cantilevered hips to support loose timbers. blokkeelplaat blokkeelplaten pole plates Refers to the horizontal timbers laid across the principal rafters and supporting the common rafters in a roof. Wordt gebruikt voor de horizontale balken die over de spantbenen worden gelegd en de daksparren van een dak ondersteunen. gording gordingen purlins Longitudinal members at the apexes of roofs that support the upper ends of the rafters. Overlangse delen in de nokken van daken, die de bovenzijden van de daksparren ondersteunen. nokruiter nokruiters ridgeboards Strips of wood or metal covering the ridge of a roof. Stroken hout of metaal die de rand van een dak bedekken. dakveer dakveren saddle boards In a truss, horizontal struts above the tie beam or above a line joining the feet of the rafters, commonly between the joists at mid-span. In a truss, horizontal struts above the tie beam or above a line joining the feet of the rafters, commonly between the joists at mid-span. In een gebint, horizontale steunbalken boven de bintbalk of boven een lijn die de voeten van de daksparren verbindt, meestal tussen de dwarsbalken op het midden van hun spanwijdte. koppelbalk koppelbalken straining beams Refers to the members that form the base of the roof truss and prevent the rafters from spreading. Wordt gebruikt voor delen die de basis van de het dakspant vormen en voorkomen dat de daksparren verder uit elkaar gaan. bintbalk bintbalken tie beams Parallel sloping members that support the roof covering. Parallelle schuin aflopende onderdelen die de dakbedekking ondersteunen. dakspant dakspanten daksparren rafters Daksparren die een rechte hoek maken met de dakrand en van de muurplaat tot de nokruiter reiken. Rafters which are at right angles to the eaves of a roof and extend from the plate to the ridgeboard. Rafters which are at right angles to the eaves of a roof and extend from the plate to the ridgeboard. common rafters dakspoor daksporen sporen Rafters placed at the juncture of the inclined planes forming hip roofs. Wordt gebruikt voor daksparren die zich bevinden bij het punt waar de schuine vlakken van schilddaken samenkomen. hip rafters hoekkeper hoekkepers Rafters that do not extend from the roof plates to the ridgeboards; employed in hip roofs to reach from roof plates to hip rafters. For rafters spanning between valley rafters and ridgeboards, use "valley jacks." Rafters that do not extend from the roof plates to the ridgeboards; employed in hip roofs to reach from roof plates to hip rafters. For rafters spanning between valley rafters and ridgeboards, use "valley jacks." Wordt gebruikt voor daksparren die niet reiken van de dakplaten tot de nokruiter; zij worden gebruikt in schilddaken om van de dakplaten tot de hoekkepers te reiken. Voor daksparren die reiken van de kielkepers tot de nokruiters wordt 'kielstutten' gebruikt. jack rafters karbeel karbelen Jack rafters that extend from a valley rafter to a ridgeboard. Wordt gebruikt voor karbelen die reiken van een kielkeper tot een nokruiter. kielstut kielstutten valley jacks Rafters, often ornamental, visible beneath a cornice. Rafters, often ornamental, visible beneath a cornice. Wordt gebruikt voor vaak decoratieve daksparren die zichtbaar zijn onder een kornis. show rafter show rafters show rafters Diagonal members of a roof truss which support the purlins on which rafters are laid. Diagonal members of a roof truss which support the purlins on which rafters are laid. Diagonale onderdelen van een dakspant die de gebinten ondersteunen en waarop de daksparren gelegd worden. principal rafters spantbeen spantbenen Rafters directly along the valley, at the intersection of two sloping planes of a roof. Rafters directly along the valley, at the intersection of two sloping planes of a roof. Wordt gebruikt voor daksparren direct langs de kiel, bij het snijpunt van twee schuine vlakken van een dak. kielkeper kielkepers valley rafters Vertical parts or components of roof frames. verticaal dakconstructieonderdeel vertical roof frame components verticale dakconstructieonderdelen Any vertical members in a roof truss, especially a king post or a queen post. Any vertical members in a roof truss, especially a king post or a queen post. Elk verticaal deel van een dakspant, met name een koningsstijl of hulphangstijl. crown posts makelaar makelaar (dakconstructieonderdeel) makelaars makelaars (dakconstructieonderdelen) Vertical members connecting the apex of a triangular truss, as in a roof, with the base. Vertical members connecting the apex of a triangular truss, as in a roof, with the base. Verticale delen die de nok van een driehoekige dakspant met de basis verbinden. Een koningsstijl komt niet geheel overeen met een king post. Een king post heeft schuin omhoog staande schoren. Een Engelse kingpost is de middenstijl of makelaar van een kapgebint (uit VWB). king posts koningsstijl koningsstijlen In a truss, vertical posts between the queen post and the wall to supplement the support of the queen post. In een gebint, verticale palen tussen de hulphangstijl en de muur om de ondersteunende werking van de hulphangstijl aan te vullen. princess post princess posts princess posts Refers to pairs of vertical, or near vertical, symmetrically placed tie beams in a truss. Refers to pairs of vertical, or near vertical, symmetrically placed tie beams in a truss. Wordt gebruikt voor paren verticale, of bijna verticale, bintbalken die symmetrisch in een gebint worden geplaatst. hulphangstijl hulphangstijlen queen posts In decorative, open-timber roof trusses, short posts set against the wall, bearing at bottom on a stone corbel or capital and supporting, generally with the aid of a curved brace, the wall end of the tie beam, or hammer beam of the truss. In decorative, open-timber roof trusses, short posts set against the wall, bearing at bottom on a stone corbel or capital and supporting, generally with the aid of a curved brace, the wall end of the tie beam, or hammer beam of the truss. In dekoratie, opengewerkte dakspanten, korte palen die tegen de muur worden geplaatst, aan de voet rustend op een stenen karbeel of kapiteel. Zij ondersteunen, meestal met behulp van een gebogen stut, de muurzijde van de dakbint of van de steekbalk van het gebinte. hangstijl hangstijlen pendant posts Vertical architectural members used to define and divide spaces. Vertical architectural members used to define and divide spaces. Zware rechtopstaande afsluitende afscheidingen van steenachtig materiaal die meestal een dragende functie hebben. Gebruik 'wanden' voor lichte afscheidingen die geen dragende functie hebben. muren muur walls Muren die gaan hellen naarmate ze hoger worden. Walls that incline as they rise. achteroverhellende muren achteroverhellende muur battered walls Muren waarvan het oppervlak niet onderbroken wordt door ramen, deuren of andere openingen. Walls whose whole surfaces are unbroken by windows, doors, or other openings. blank walls blinde muren blinde muur Alle soorten muren die gebouwd zijn om een aanval te weerstaan. Use broadly for all sorts of walls constructed to resist attack. defensive walls verdedigingsmuren verdedigingsmuur Defensive walls about breast high. Dekkingen van aarde (grond), steen of ander materiaal, ter bescherming van erachter opgestelde schutters of geschut; in de middeleeuwen veelal bestaande uit gekanteelde muren, ater meestal van aarde. borstwering borstweringen breastworks De belangrijkste lijn van ommuurd vestingwerk rond forten, kastelen of steden. The primary line of walled fortification around forts, castles, or towns. enceintes enceintes hoofdwal hoofdwallen Parts or components of defensive walls. defensive wall components verdedigingsmuuronderdeel verdedigingsmuuronderdelen The projecting portions of the outer wall of a fortification. Vijfhoekige aarden of stenen uitbouwen van verdedigingswerken naar oorspronkelijk Italiaans ontwerp. bastion bastions bastions Chambers, often vaulted, in ramparts, bastions, or other outer fortification elements with openings for the firing of artillery. Vaak gewelfde, vertrekken in borstweringen, bastions of andere onderdelen van naar buiten liggende vestingwerken met openingen voor het afvuren van artillerie. casemates kazemat kazematten Entrances into bastions or other outworks of fortifications. Ingangen naar bastions of andere buitenwerken van vestingwerken. achteringang achteringang (bastiononderdeel) achteringangen achteringangen (bastiononderdelen) gorges (bastion components) Fixed platforms on which artillery is mounted. Opstellingsplaatsen, eventueel op beddingen, voor een aantal stukken geschut. batteries (platforms) batterij batterijen batterijen (verdedigingswerken) batterijhout bedding beddingen beddingen (artillerie) Enclosing walls connecting bastions or towers in fortifications. Omringende muren die bastions of torens in vestingwerken met elkaar verbinden. courtine courtines curtain walls (fortification elements) gordijn gordijn (vestingwerk) gordijnen gordijnen (vestingwerk) Brede aarden dijken of wallen die zijn opgehoogd als een vestingwerk. Earthen or masonry defensive walls of a fortified site, usually the circuit of inner walls and platforms. kapitale wal kapitale wallen landweer landweren ramparts stadswal stadswallen verdedigingswal verdedigingswallen wal wal (verdedigingswerk) wallen wallen (verdedigingswerken) Steps made on the ramparts of works near the parapets, for the troops to stand upon, in order to fire over the parapet. Verhogingen die zijn aangebracht op de borstweringen van werken bij de parapetten en waar de manschappen op kunnen staan zodat ze over de parapet heen kunnen schieten. banket banket (verdedigingsmuuronderdeel) banketten banketten (verdedigingsmuuronderdelen) banquette banquette (verdedigingsmuuronderdelen) banquettes (defensive wall components) De bovenste platforms of horizontale oppervlakken achter de parapetten van borstweringen. Refers to the top platforms or horizontal surfaces behind the parapets of ramparts. terreplein terrepleins terrepleins Walls partly or entirely below grade that support the exterior parts of structures. Wordt gebruikt voor muren die geheel of gedeeltelijk beneden niveau liggen en buitendelen van een constructie dragen. foundation walls funderingsmuren funderingsmuur Refers to any short wall that supports floor joists. Refers to any short wall that supports floor joists. Wordt gebruikt voor elke lage muur die vloerbalken draagt. balksteunende muren balksteunende muur sleeper walls Muren die door twee partijen worden gebruikt onder een erfdienstbaarheidsverdrag, gebouwd op een scheidslijn tussen twee stukken grond of wooneenheden. Walls used jointly by two parties under easement agreement, erected upon a line dividing two parcels of land or between two dwelling units. Walls used jointly by two parties under easement agreement, erected upon a line dividing two parcels of land or between two dwelling units. party walls woningscheidende muren woningscheidende muur Muren die gebruikt worden om druk te weerstaan die veroorzaakt wordt door stenen of water, zoals om land en watervlakten te scheiden. Walls used to resist pressure caused by rock or water, such as to separate land and water areas. bulkheads waterdichte scheidingsmuren waterdichte scheidingsmuur Muren die onderdeel zijn van het bouwomhulsel en daardoor aan één kant blootgesteld zijn aan het weer of aan de grond. Walls which are part of the building envelope, thereby having one face exposed to the weather or to earth. buitenmuren buitenmuur exterior walls Exterior surfaces or faces of a building that are substantially in one plane, particularly those perceived to be the principal or most architecturally ambitious ones, designed with special regard to their conspicuousness or association with an entrance and looks onto a street or open space. For the external areas of buildings, potentially including the facade and other features, but not necessarily restricted to surface features, use "fronts (architectural)." For the vertical arrangements of exterior or interior features, use "elevations (building divisions)." Verwijst naar de buitengevels van een gebouw die zich nadrukkelijk in één vlak bevinden en die speciaal lijken te zijn ontworpen om de aandacht te trekken of de aandacht op de entreepartij te vestigen. Te onderscheiden van 'gevels (naar locatie)', waarbij het om iedere zijde of ieder aanzicht van een gebouw of grote inwendige ruimte kan gaan. façade façades façades Refers to façades extending beyond, especially above, the dimensions of a building with the specific purpose of giving a more imposing appearance; for façades which exceed the height or width of buildings but not with that intention, use "screen façades." Wordt gebruikt voor façades die de afmetingen van het gebouw overstijgen met als primair doel het creëren van een imposantere verschijning. Voor façades die de afmetingen van een gebouw overstijgen zonder dat doel wordt de term 'screen façades' gebruikt. false fronts valse voorgevel valse voorgevels Facades of stores or store buildings fronting a street and usually containing window display spaces. Facades of stores or store buildings fronting a street and usually containing window display spaces. Gevels van winkels of pakhuizen aan de voorkant van een straat die meestal een etalage hebben. storefronts winkelpui winkelpuien Muren met twee binnenzijden die zich geheel binnen de buitenmuren bevinden. Walls having two interior faces and existing entirely within the exterior walls. Walls having two interior faces and existing entirely within the exterior walls. binnenmuren binnenmuur interior walls Interior walls separating one portion of a space from another; sometimes permanent inside walls that divide buildings into various rooms, sometimes designed to move aside and open up a space. For entities other than walls that divide interior spaces, often incorporating bookshelves, cabinets, or drawers, use "room dividers." Muren binnen een gebouw die één gedeelte van een ruimte afsluiten van een ander. Soms zijn het permanente muren die een gebouw verdelen in afzonderlijke kamers, waarbij het kan voorkomen dat ze zijn ontworpen om opzij geschoven te kunnen worden om een ruimte te openen. Voor andere entiteiten dan muren die binnenruimten indelen, onder andere boekenplanken, kabinetten of laden, wordt de term 'afscheidingen (binnenruimten)' gebruikt. Zie ook 'wanden'. partitions (interior walls) scheidingsmuren scheidingsmuur scheidingswand scheidingswanden tussenmuren tussenmuur tussenwand tussenwanden Any partitions that can be withdrawn into a relatively compact position by folding, coiling, or stacking its component parts. Elk scheidsstuk dat kan worden ingeklapt tot een relatief compact geheel door vouwen, opkronkelen of het op elkaar stapelen van de onderdelen. folding partitions harmonicawanden vouwwand vouwwanden Objects that serve to divide interior spaces, often incorporating bookshelves, cabinets, or drawers. For interior, sometimes permanent, walls that separate one portion of a building from another, use "partitions." Objects that serve to divide interior spaces, often incorporating bookshelves, cabinets, or drawers. For interior, sometimes permanent, walls that separate one portion of a building from another, use "partitions." Te gebruiken voor objecten die dienen om ruimten binnenshuis onder te verdelen, waarbij vaak gebruik gemaakt wordt van boekenplanken of kastjes. Gebruik 'tussenwanden' voor al dan niet permanente binnenmuren die het ene gedeelte van een gebouw van het andere afscheiden. afscheiding afscheiding (binnenruimte) afscheidingen afscheidingen (binnenruimten) afschutting afschutting (binnenruimte) afschuttingen afschuttingen (binnenruimten) room dividers Muren waartegen badding is bevestigd. Walls to which battens have been affixed. battened walls lattenmuren lattenmuur Combination walls in which the masonry facing and the backing are so bonded as to exert a common reaction under load. Samengestelde muren waarbij in het metselwerk het schoonmetselwerk en het vuilwerk zodanig gebonden zijn dat ze bij belasting gezamenlijk een reactie uitoefenen. faced walls kistwerk Muren die naast hun eigen gewicht ook nog een verticale belasting dragen. Walls that support a vertical load in addition to their own weight. Walls that support a vertical load in addition to their own weight. bearing walls draagmuren draagmuur Muren, meestal van metselwerk en meestal buitenmuren, die bestaan uit twee dunne muren gescheiden door een doorlopende ruimte, terwijl de dunne muren bijeen gehouden worden door metalen steunen of draden. Walls, usually of masonry, and usually exterior, consisting of two wythes separated by a continuous air space, the wythes held together by metal stays or wires. cavity walls spouwmuren spouwmuur Muren die geen verticale belasting dragen, behalve hun eigen gewicht. Walls which support no vertical load except that of their own weight. Walls which support no vertical load except that of their own weight. niet-dragende muren niet-dragende muur nonbearing walls Niet dragende muren die ondersteund worden door de delen van een onbuigzaam raamwerk, zoals een frame van gewapend beton of staal, en die daardoor dienen ter insluiting en niet ter ondersteuning. Nonbearing walls supported by the members of a rigid frame structure, such as a reinforced concrete or steel frame, and therefore serving to enclose but not to support. Nonbearing walls supported by the members of a rigid frame structure, such as a reinforced concrete or steel frame, and therefore serving to enclose but not to support. curtain walls (nonbearing walls) gordijngevel gordijnmuren vliesgevels Masonry walls in which material has been removed without jeopardizing structural integrity, either for decorative or structural reasons. Masonry walls in which material has been removed without jeopardizing structural integrity, either for decorative or structural reasons. Wordt gebruikt voor gemetselde muren waaruit materiaal is verwijderd zonder dat de bouwkundige samenhang in gevaar wordt gebracht, hetzij om decoratieve of constructie redenen. opengewerkte gevel opengewerkte gevels pierced walls Rigid planar surfaces that inherently resist lateral thrusts of shear. Rigid planar surfaces that inherently resist lateral thrusts of shear. Wordt gebruikt voor onbuigzame vlakke oppervlakken die door de aard van hun vorm zijdelingse schuifkracht weerstaan. shear walls verstijvingswand verstijvingswanden Muren met een gemetselde façade of bekleding die bevestigd, maar niet gevoegd, is aan de muur zelf en bij belasting geen gezamenlijke reactie uitoefent. Walls with a masonry face or revetment that is attached, but not bonded, to the body of the wall and does not exert a common reaction under load. Walls with a masonry face or revetment that is attached, but not bonded, to the body of the wall and does not exert a common reaction under load. beklede muren beklede muur veneered walls Curtain walls assembled from highly similar components, each combining two or more of the traditionally separate elements of windows, external finish wall, internal finish wall, and insulation. Curtain walls assembled from highly similar components, each combining two or more of the traditionally separate elements of windows, external finish wall, internal finish wall, and insulation. Gordijnmuren, opgetrokken uit zeer gelijkvormige onderdelen, waarbij in elk twee of meer van de traditionele afzonderlijke elementen van ramen, afgewerkte buitenmuur, afgewerkte binnenmuur en isolatie worden gecombineerd. muursysteem muursystemen wall systems Parts or components of walls. muuronderdeel muuronderdelen wall components Niches or small shrines, often intended for sculpture, or for frameworks around doors or windows formed of columns, corbeling, or pilasters, supporting a pediment or canopy. Wordt gebruikt voor nissen of kleine kapellen, vaak bedoeld voor beeldhouwwerken of raamwerken rond deuren of ramen die worden gevormd door zuilen, uitkragingen of pilasters, die een fronton of afdak ondersteunen. aedicula aediculae aedicules Boogstellingen, bogen met rechtstanden (zuilen, pijlers) of ook bogengangen. Series of arches on the same plane and carried on piers, columns, or pilasters; either free-standing or attached to a wall (a "blind arcade"). The term is also used to denote a covered avenue with shops on one or both sides, which originally was set within an architectural arcade. Series of arches on the same plane and carried on piers, columns, or pilasters; either free-standing or attached to a wall (a "blind arcade"). The term is also used to denote a covered avenue with shops on one or both sides, which originally was set within an architectural arcade. arcade arcades arcades (structural assemblies) Arcades closed at the back and serving only as decorative features. Arcatuur die aan de achterkant is gesloten en zodoende alleen een decoratieve functie heeft. blind arcades blinde zuilengang blinde zuilengangen Arcades in which arches overlap and cross one another. Wordt gebruikt voor arcatuur (bogengang) waarbij bogen elkaar kruisen en overlappen. interlacing arcade interlacing arcades kruisende arcades Fortified parapets with alternate solid parts and openings. Versterkte parapetten met afwisselend massieve delen en openingen. battlements kanteel kantelen De open ruimten tussen twee tinnen of massieve delen van kantelen, of gekanteelde parapetten. The open spaces between two merlons or solid portions of battlements or castellated parapets. embrasures (battlement components) schietgat schietgat (kanteelonderdeel) schietgaten schietgaten (kanteelonderdelen) De massieve delen in kantelen, waartussen schietgaten liggen. The solid portions in a battlement, which alternate with the embrasures. merlons omgangen tin tin (kanteelonderdeel) tinnen tinnen (kanteelonderdelen) Projecting courses of masonry at the foot of an interior wall, or around a column; generally wide enough to form a seat. Uitstekende metsellagen onderaan een muur of rond een zuil, die meestal breed genoeg zijn om een zitting te vormen. bench tables stenen bank stenen banken Corners of a building decorated with a projecting masonry course, a pilaster, or similar feature. Hoeken van een gebouw, versierd met een uitstekende metsellaag, pilaster of dergelijk element. cantons (wall components) kanton kanton (muuronderdeel) kantons kantons (muuronderdelen) Type muurdecoratie dat bestaat uit verticale banden van rustiek uitgevoerd metselwerk, waardoor het oppervlak wordt verdeeld in panelen of vakken. Veel gebruikt in de Franse huisarchitectuur van de 17e eeuw. Type of wall decorations consisting of vertical bands of rusticated masonry which divide the surface into panels or bays; common in 17th-century French domestic architecture. chaîne chaînes chaînes Rows of columns supporting an entablature and often one side of a roof. Includes spaces behind such a feature when they are long and used for circulation. Wordt gebruikt voor een rij zuilen die een hoofdgestel dragen en vaak ook één kant van een dak. Onder deze term vallen ook de ruimten achter het vooraanzicht, mits deze lang zijn en worden gebruikt voor ventilatie. colonnade colonnades colonnades zuilengalerijen zuilengang zuilengangen Boards which are used as trim on the external corner of a wood frame structure and against which the ends of the siding are fitted. Planken die als afwerking worden gebruikt tegen de buitenhoek van een houten bouwskelet en waartegen de uiteinden van de gevelbeplating worden gemonteerd. corner boards hoekplaat hoekplaten Stones forming part of corners or angles in walls, especially when lying at the foundation of a principal angle. These may also incorporate the date of or inscription about the structure's construction. Wordt gewoonlijk gebruikt voor stenen die onderdeel vormen van hoeken of kanten bij muren, vooral wanneer ze liggen bij de fundering van een hoofdhoek, en met name wanneer de datum of de inscriptie van de bouwaanvang erin staat. cornerstones fundatiesteen fundatiestenen hoeksteen hoeksteen (fundering) hoekstenen hoekstenen (fundering) Layers of masonry units running horizontally in a wall or, much less commonly, curved over an arch. Layers of masonry units running horizontally in a wall or, much less commonly, curved over an arch. Metsellagen die horizontaal over een muur lopen of, wat veel ongewoner is, een boog volgen. courses metsellaag metsellagen Courses of bondstones that affix the facing masonry to the backing masonry. Courses of bondstones that affix the facing masonry to the backing masonry. Rijen sluitstenen die het metselwerk aan de buitenkant verbinden met dat aan de binnenkant. bond courses koplaag koplagen Hiermee worden onder andere lagen metselwerk die worden gedragen door een aantal draagstenen aangeduid, of reeksen draagstenen die een kranslijst of andere uitstekende lagen ondersteunen, of een samenspel van kranslijsten en uitstekende lagen. Wordt vooral in de middeleeuwse architectuur aangetroffen. May designate projecting masonry courses supported by a range of corbels, or ranges of corbels supporting cornices or other projecting courses, or ensembles of corbels and projecting courses; found especially in Medieval architecture. boogfries boogfriezen corbel tables Courses of stone projecting beyond the face of a wall to guide water away from the face of the wall. Courses of stone projecting beyond the face of a wall to guide water away from the face of the wall. Wordt gebruikt voor lagen natuursteen die verder uitsteken dan de rest van het muuroppervlak om water ervan weg te voeren. water tables waterlijst waterlijsten In stone masonry, courses set at the level of a lintel, commonly differentiated from the wall by their greater projection, finish, or thickness which often match that of the lintel. Lagen die bij metselwerk met natuursteen ter hoogte van de latei zijn geplaatst en zich meestal onderscheiden van de muur doordat ze meer uitsteken, dikker zijn afgewerkt of in het geheel dikker zijn, waarbij ze in afmetingen overeenkomen met de latei. lateilaag lateilagen lintel courses Lagen metselwerk die een doorlopende plint vormen. Masonry courses which form a continuous plinth. muurplint muurplinten plinth courses Horizontal bands of masonry, generally narrower than other courses, extending across the face of a wall and in some instances continuing across piers or engaged columns; may be flush or projecting and may be flat surfaced, molded, or otherwise shaped. Horizontale banden metselwerk, over het algemeen dunner dan andere lagen, die zich uitstrekken over de buitenmuur, en in sommige gevallen ook over pijlers of ingebouwde zuilen. Ze kunnen vlak zijn of uitsteken, en het oppervlak ervan kan plat zijn, bewerkt, of op een andere manier vormgegeven. cordonlijst cordonlijsten stringcourses uitstekende laag stenen uitstekende lagen stenen Stringcourses of bricks laid diagonally so that one corner projects from the face of the wall. Uitstekende metsellagen van baksteen die diagonaal zijn geplaatst waardoor een hoek van het muuroppervlak uitsteekt. dogtooth courses muizentand muizentanden Stringcourses, usually molded; especially those carried along the lower portion of a building. Uitstekende metsellagen, meestal bewerkt. Vooral die die in de lagere gedeelten van een gebouw zijn verwerkt. ledgement tables uitstekende metsellaag uitstekende metsellagen In stone masonry, stringcourses set at window sill level; commonly differentiated from the wall by their greater projection, their finish, or their thickness. In stone masonry, stringcourses set at window sill level; commonly differentiated from the wall by their greater projection, their finish, or their thickness. Uitstekende metsellagen die bij metselwerk met natuursteen worden geplaatst ter hoogte van de vensterbank, en die zich meestal onderscheiden doordat ze verder uitsteken, dikker zijn afgewerkt, of in het geheel dikker zijn. onderdorpel onderdorpels sill courses Refers to the central portions or features of entrance facades, given emphasis by a more elaborate architectural treatment. Wordt gebruikt voor centrale delen of kenmerken van een voorgevel, die opvallen door een complexere architectonische behandeling. frontispieces (façade components) frontispies frontispies (facade-onderdeel) frontispiesen frontispiesen (facade-onderdelen) Surfaces adjacent to an arch above its springing; also by extension the walls above or below window openings in modern curtain wall construction. Wordt gebruikt voor oppervlakken die grenzen aan een boog boven zijn voet; tevens uitgebreid naar de muren boven of onder raamopeningen in de moderne gordijngevel-(bouw)constructie. boogvulling boogvullingen spandrels (wall components) Parts or components of interior walls. binnenmuuronderdeel binnenmuuronderdelen interior wall components Flat or molded projections from interior walls or partitions at the floor, covering the joint between the floor and the wall. Platte of gemodelleerde uitstekende delen tegen binnenmuren of scheidingswanden bij de vloer, die de naad tussen de vloer en de muur bedekken. baseboards vloerlijst vloerlijsten Horizontal strips, usually of wood, affixed to walls at a height which prevents the backs of chairs from damaging the wall surface. Horizontale stroken, meestal van hout, die op een bepaalde hoogte tegen de muur zijn bevestigd om te voorkomen dat de rugleuningen van stoelen het muuroppervlak beschadigen. chair rails stoelplank stoelplanken Concave surfaces located at the junction of a wall and ceiling. Holle oppervlakken op de plaats van de naad tussen een muur en het plafond. coving holle kroonlijst holle kroonlijsten Horizontal strips affixed to walls at or near the ceiling for supporting picture hooks. Horizontale strips die tegen of vlakbij het plafond aan de muur zijn bevestigd om schilderijhaken aan op te hangen. picture rails schilderijrail schilderijrails schilderijrails (ophangsystemen) Narrow shelves or rails located along the upper part of the walls of a room and constucted with a groove to hold plates or decorations. Smalle planken of richels langs het bovenste deel van de muren van een ruimte, die een groef hebben om borden of decoraties in te zetten. lambrisering plate rail plate rails Refers to panels of oak or other wood that is used to line the walls of a room. It often refers specifically to the decorative or protective facings applied to the lower portion of an interior partition or wall, whether of wood or another material. The term originally referred to a superior quality of oak from Russia, Germany, and Holland, that was used primarily for fine panel-work. Verwijst naar panelen van eikenhout of ander hout die worden gebruikt om wanden in een ruimte te bekleden. De term verwijst vaak specifiek naar de decoratieve of beschermende panelen op het onderste deel van een scheidingsmuur binnenshuis, hetzij van hout of van ander materiaal. De term verwees oorspronkelijk naar een hoge kwaliteit eikenhout uit Rusland, Duitsland of Nederland, dat hoofdzakelijk werd gebruikt voor verfijnde lambriseringen. beschot beschotten wainscoting Projecting series of corbels often surmounting the walls of later Medieval fortifications and carrying an overhanging portion of the stone floor of the rampart; also, the openings in the floor between the corbels for the delivery of missiles on the enemy below. Uitgekraagde gaanderijen op stads-, vesting- of kasteelmuren, voorzien van schietopeningen in de vloer, tevens dienende voor het werpen van kokende olie, stenen e.d. op zich aan de voet van de muren bevindende aanvallers. Gebruik voor kleinere uitvoeringen, 'mezenkouwen'. hordijs hordijzen machicolations machicouli machicoulis pekneus pekneuzen werpgang werpgangen In Islamic architecture, windows filled with screens or grilles of turned wood. For lattices or screens of perforated stone, in Islamic architecture, especially of Mughal India, use "jali." In de Islamitische architectuur, ramen die gevuld zijn door schermen of roosters van gedraaid hout. Voor traliewerk of schermen van geperforeerd steen, in de Islamitische architectuur, vooral van Mughal India, wordt 'jali' gebruikt. meshrebeeyeh meshrebeeyehs meshrebeeyehs In Islamic architecture, windows projecting from an upper story and, when opening onto public spaces, enclosed by privacy screens. In Islamitische architectuur, ramen die uitsteken vanaf een bovenverdieping en, indien ze openen naar een openbare ruimte, afgeschermd zijn voor privacy. rawashin rawashin Uitsparingen in de dikte van muren, zodat het muurvlak op enige hoogte of breedte dieper ligt. Gebruik 'alkoven' voor kleine vertrekken, grenzend aan een grotere kamer en daarvan met een deur of een gordijn afgescheiden, meestal zonder eigen uitgang en vensterlicht, gewoonlijk als slaapplaats ingericht. Use generally for recesses in walls. niches nis nissen Grote stenen platen die verticaal overeind staan als bekleding tegen het onderste deel van een muur. Large stone slabs set vertically as revetments at the lower part of walls. Large stone slabs set vertically as revetments at the lower part of walls. orthostat orthostats orthostats Refers to blocks of stone placed in masonry walls under girders or other beams or trusses in order to distribute the load; for shaped stones placed on sloping walls to support the copings of gables, use "kneelers (gable components)." Wordt gebruikt voor bouwstenen die in gemetselde muren worden geplaatst onder steunbalken of andere balken om het gewicht te verdelen. Voor gevormde stenen die op hellende muren zijn geplaatst om de rondingen van de gevels te ondersteunen wordt 'kneelers (gable components)' gebruikt. draagsteen draagstenen padstones Lage muren die over de rand van platformen, terrassen of daken, of boven de kroonlijsten van een gebouw uitsteken. Wordt ook gebruikt voor muren die het bovenste deel van verdedigingsmuren of borstweringen vormen. Low walls, projecting from the edge of platforms, terraces, or roofs, or surmounting the cornices of a building; also, walls forming the uppermost part of defensive walls or ramparts. kapmuurtje kapmuurtjes parapets Die delen van de flankerende muren van de cella van een tempel die uitsteken voorbij de voorkant of achterkant en die vaak eindigen in antae. Those parts of the flanking walls of the cella of a temple that project beyond its front or rear, often terminating in antae. parastades zijpilaar zijpilaren Bekroning van een gevel, venster of ingang naar klassieke trant door een driehoekig segmentvormig lichaam. VWB. Tevens driehoekige of ruwweg driehoekige onderdelen, die soms ook gebogen of in het midden onderbroken kunnen zijn, en die portieken of openingen overdekken. Eveneens algemeen bij meubels, waaronder als bonnet tops. Triangular gable walls above the horizontal cornice of a classically treated building; also, triangular or roughly triangular elements, sometimes curved, or broken at the center, surmounting porticoes or openings. Common also on furniture, including as bonnet tops. fronton frontons pediments Pediments whose lines are interrupted either at the apex or the base, or in both locations; found especially on Late Antique, Baroque, and Mannerist architecture, and on Chippendale furniture. Wordt gebruikt voor frontons waarvan de lijnen hetzij bovenaan, hetzij onderaan, hetzij op beide plaatsen zijn onderbroken. Wordt vooral gevonden op laat-antieke, barokke en maniëristische architectuur, en op Chippendale meubels. broken pediments gebroken fronton gebroken frontons Architectural elements comprising stone or masonry enclosed by an arch, usually supported by a lintel. Tympana are normally set above doors, but also occur in windows and wall arcades. They may be ormamented with sculptural or painted decoration. De driehoekige of gesegmenteerde tussenruimten die door een fronton of een boog worden ingesloten. geveldriehoeken timpaan timpanen tympana (wall components) Shallow piers or rectangular columns projecting only slightly from a wall and, in classical architecture, conforming with one of the orders.(PDARC) Common also on furniture. Weinig uitspringende pijlers of rechthoekige zuilen die slechts gering uit een muur steken en die zich, bij klassieke architectuur, voegen naar een van de (bouw)orden. Ook algemeen bij meubels. pilaster pilaster (muurpijler) pilasters pilasters pilasters (muurpijlers) Engaged piers, of only slight projection, without a capital and base. Ingebouwde pijlers die slechts gering uitsteken, zonder kapiteel of voet. liseen lisenen pilaster strips Lines of pilasters. Rijen pilasters pilastrade pilastrades pilastrades Stenen die helpen de hoek van een gemetselde muur te vormen, vooral wanneer ze de nadruk hebben gekregen door een verschil in oppervlaktebehandeling vergeleken met de rest van de muur. Stones used to form the corner of a wall of masonry, especially when accentuated by a difference in the surface treatment from that of the rest of the wall mass. hoekblok hoekblok (muuronderdeel) hoekblokken hoekblokken (muuronderdelen) hoeksteen hoekstenen quoins Setbacks in the face of a wall or in an earthen embankment; also, footings or ledges formed by the setting back of a wall. Terugsprongen in het muurvlak of in een aarden wal. Wordt ook gebruikt voor de voet of de richel die ontstaat door het terugstellen van een muur. richel richels scarcements Algemene aanduiding voor openingen of doorbraken in het oppervlak van een muur of een ander architectonisch elementen. Generally denotes apertures or breaks in the surface of a wall or other architectural element. opening opening (architecturaal element) openingen openingen (architecturale elementen) openings (architectural elements) Aanduiding voor openingen waarin een deur zit of zou kunnen zitten en die de toegang of uitgang van gebouwde ruimten vormen. Denotes openings, which contain or could contain a door, that provide access into or out of building spaces. deuropening deuropeningen doorways Refers to openings under arches. Wordt gebruikt voor openingen onder bogen. archways overwelfde galerij overwelfde galerijen Refers to points or places of entering. Wordt gebruikt voor punten of plaatsen waar men ergens naar binnen gaat. entrances ingang ingangen Openingen die alleen worden gebruikt om een gebouw, kamer of andere besloten ruimte te verlaten. Openings used solely to leave a building, room, or other enclosed area. exits uitgang uitgangen Deuren, luiken of andere inrichtingen die naar buiten leiden, die meestal dicht en op slot worden gehouden en die voornamelijk worden gebruikt in noodgevallen wanneer gebruikelijke uitgangen buiten werking raken of ontoegankelijk worden. Doors, windows, hatches, or other openings leading to the outside, usually kept closed and locked, and used chiefly for emergencies when conventional exits fail or become inaccessible. emergency exits nooduitgang nooduitgangen Parts or components of doorways. deuropeningonderdeel deuropeningonderdelen doorway components Assemblies built into a wall, consisting of two upright members (doorjambs) and a horizontal member (doorhead) and providing support on which to hang the door. Constructies die in een muur zijn gebouwd en die bestaan uit twee staande delen (deurposten) en een horizontaal deel (bovendorpel) en die de steunpunten leveren waaraan de deur kan worden opgehangen. deurkozijn deurkozijnen doorframes kozijnen Parts or components of doorframes. deurkozijnonderdeel deurkozijnonderdelen doorframe components Het bovenste, horizontale deel van een deurkozijn. Tevens de horizontale, uitstekende delen boven een deur. Uppermost, horizontal members of a doorframe; also horizontal projections above a door. bovendorpel bovendorpels door heads Designates the lower sides and bottom of doorways; for strips fastened to the floor beneath doors to cover joints or provide weather protection, use "thresholds." Duidt de lagere kanten en de bodem van deuropeningen aan. Gebruik 'drempels' voor de strips die aan de vloer worden vastgemaakt om verbindingsstukken te bedekken of die beschermen tegen het weer. deurdorpel deurdorpels doorsills Stepstones at the threshold of a door. Treden bij de drempel van een deur. doorstones stenen drempel stenen drempels Strips die onder een deur op de vloer zijn bevestigd, meestal om het verbindingsstuk tussen twee verschillende soorten vloermaterialen te bedekken, kan ook dienst doen als weersbescherming op buitendeuren. Voor de lagere kanten en bodem van doorgangen wordt 'deurdorpels' gebruikt. Strips fastened to the floor beneath a door, usually required to cover the joint when two types of floor material meet; may provide weather protection on external doors; for the lower sides and bottom of doorways, use "doorsills." drempel drempels thresholds Barriers that swing, slide, tilt, or fold to close a doorway, usually of solid and finished construction and usually leading to or separating interior spaces. Use also for similar features that close a container or a piece of case furniture. For barriers of less solid or finished construction, and usually separating two exterior spaces, use "gates." Barrières die draaien, schuiven, kantelen, of vouwen om een deuropening af te sluiten, meestal van een massieve en afgewerkte constructie en die meestal leiden naar binnenruimtes of die scheiden. Wordt ook gebruikt voor vergelijkbare elementen die een bak of een kast afsluiten. Voor minder massieve of afgewerkte constructies en die meestal twee buitenruimtes scheiden wordt 'hekken (poortonderdelen)' gebruikt. deur deuren doors Twee enkele deuren of deurvleugels die in hetzelfde kozijn zijn gehangen. Two single doors or door leaves hung in the same frame. double doors dubbele deur dubbele deuren Deuren die bestaan uit twee afzonderlijke vleugels, de ene boven de ander. De vleugels kunnen onafhankelijk functioneren of tegelijk. Doors consisting of two separate leaves, one above the other; the leaves may operate independently or together. Dutch doors boerderijdeur boerderijdeuren boerendeur boerendeuren boven- en onderdeur boven- en onderdeuren duodeur duodeuren Floor-length wall openings consisting entirely or mostly of glass panels and hinged on one side so they may function as either doors or windows. For pairs of tall casement windows, use "French windows." Kamerbrede muuropeningen die volledig of grotendeels bestaan uit glazen panelen en die aan een kant scharnieren zodat ze ofwel dienst kunnen doen als deuren of als ramen, vaak gebruikt in paren. French doors openslaande deur openslaande deuren Deuren, meestal klein, die openen door een afgewerkte constructie, als in een schacht of muur, die het mogelijk maken om installaties of leidingen die erachter zitten te kunnen inspecteren. Doors, usually small, opening through a finished construction, as into a duct or wall, and used to provide a means of inspection of equipment or services housed behind. access doors inspectiedeur inspectiedeuren Elementen die op deuren lijken, maar niet toegankelijk zijn. Ze worden geplaatst om een reeks deuren te completeren of om te misleiden. Elements imitating doors, but not meant to pass through, inserted to complete a series of doors or to deceive. blinde deur blinde deuren false doors Brandwerende deurconstructies, die in staat zijn, bij gesloten toestand, een gespecificeerde mate van bescherming tegen brand te geven. Fire-resistant door assemblies, which are capable of providing a specified degree of fire protection when closed. branddeur branddeuren fire doors Relatively small openings in a wall or floor. Examples include openings in horizontal positions on decks of a ship and openings in a half-door or wall in a kitchen, thorugh which articles may be passed. Wordt gebruikt voor horizontale openingen, zoals tussen de dekken op een schip, en voor deuren die horizontaal gescheiden zijn, waarbij het bovenste deel open kan staan voor ventilatie of voor het doorgeven van artikelen. hatches (openings) onderdeur onderdeuren Deuren aangebracht aan de buitenkant van het raamwerk van een buitendeur om extra bescherming tegen koude en wind te geven. Doors fitted to the outside of the frame of an exterior door to provide additional protection against cold and wind. storm doors tochtdeur tochtdeuren Doors fitted to an opening in a horizontal or nearly horizontal surface, as a floor or roof, through which a person ascends head first and descends feet first. Scharnierende afsluitingen van een opening in een woning (raam, doorgang in een vloer). Gebruik 'luiken (plafonds en daken)' ook als ze openingen afsluiten op het dek van een schip. trap doors valdeur valdeuren Streams of high-velocity, temperature-controlled air which are directed downward across an opening to prevent transfer of heat across it, thus making it possible to air condition a space having an open entrance. Stromen lucht met een hoge snelheid en gecontroleerde temperatuur, die over de hele lengte van een opening naar beneden gericht zijn om warmte-overdracht te voorkomen. Op deze manier is het mogelijk een ruimte met een open toegang te klimatiseren. air curtains luchtgordijn luchtgordijnen Deuren van twee of meer scharnierende deurvleugels die openen door de deurvleugels in parallelle posities ten opzichte van elkaar te brengen. Doors of two or more hinged leaves which open by bringing the leaves into parallel positions. folding doors vouwdeur vouwdeuren Doors that are attached, usually on one side or the top, by metal hinges, allowing the door to pivot open. The hinges typically allow the door to open away from the doorway in one direction but not in the other on a vertical or horizontal axis of rotation. hinged doors scharnierdeur scharnierdeuren Deuren die zijn verzonken in en op dezelfde manier zijn behandeld als de omringende muur, zodat ze verborgen zijn en geen zichtbaar beslag hebben. Doors that are flush with and treated in the same manner as the surrounding wall so as to be concealed and have no visible hardware. jib doors niet-zichtbare deur niet-zichtbare deuren Power-operated doors that open and close at the approach of a person or vehicle. Wordt gebruikt voor elektrische deuren die openen en sluiten wanneer een persoon of voertuig ze nadert. automatic doors automatische deur automatische deuren Deuren die opgehangen zijn aan spillen, ofwel aan centrale spillen of aan zijspillen, te onderscheiden van deuren die aan scharnieren zijn opgehangen of die een schuifmechanisme hebben. Doors hung on pivots, either center pivots or offset, as distinguished from one hung on hinges or having a sliding mechanism. draaideur draaideuren pivoted doors Handbediende of automatische deuren die bestaan uit kleine horizontale metalen opstaande randen die grijpen in een rail die ze volgen. Manual or automatic doors made up of small horizontal interlocking metal slats which are guided in a track. roldeur roldeuren roll-up doors Deuren die openen door opzij te schuiven. Doors that open by sliding sideways along a track rather than outward using with hinges. schuifdeur schuifdeuren sliding doors Deuren die voorzien zijn van elementen waardoor ze vanaf het vlak van hun raamwerk 90 graden in beide richtingen kunnen draaien. Doors equipped with hardware which enable them to swing 90 degrees in either direction from the plane of their frame. klapdeur klapdeuren swinging doors (doors) Doors that are designed to allow the entry of vehicles into garages. Wordt gebruikt voor deuren die bedoeld zijn om voertuigen garages in laten gaan. garage doors garagedeur garagedeuren Deuren met een glad oppervlak waarvan de panelen vlak zijn en die de regels en stijlen of andere constructiedelen verbergen. Smooth surfaced doors having faces which are plane and which conceal their rails and stiles or other structure. fineerdeur fineerdeuren flush doors Fineerdeuren met een ruimte tussen de panelen die opgevuld is met een structuur van met lucht of isolatiemateriaal gevulde cellen, gemaakt van hout, plastic of ander geschikt materiaal . Flush doors with a space between the facings that is occupied by a structure of air- or insulation-filled cells, made of wood, plastic, or other suitable material. deur met holle kern deuren met holle kern hollow-core doors Deuren met jaloezielatten, meestal met horizontale bladen die frisse lucht laten doorstromen terwijl de deur gesloten is. Doors containing a louver or louvers, usually with horizontal blades providing for the passage of air while the door is closed. jaloeziedeur jaloeziedeuren louver doors louvredeuren Deuren bestaande uit stijlen en regels, waartussen panelen. VWB. Doors having stiles, rails, and sometimes muntins that form one or more frames around thinner, recessed or carved panels. paneeldeur paneeldeuren panel doors Lightweight exterior doors with small mesh screening in place of the panels, which permits ventilation, but bars insects. Wordt gebruikt voor lichtgewicht buitendeuren met een klein net van metaalgaas in plaats van panelen, zodat ventilatie mogelijk is, maar insekten tegen worden gehouden. hordeur hordeuren screen doors Fineerdeuren met een kern van massief hout of een minerale samenstelling. Flush doors having cores of solid wood or mineral composition. massieve deur massieve deuren solid-core doors Parts or components of doors. deuronderdelen door components De horizontale delen van een deur waaraan het slot is bevestigd. The horizontal members of a door (rails), in or to which the lock is fastened. lock rail lock rails lock rails Stiles on doors to which the door hinges are attached. Wordt gebruikt voor de stijlen aan deuren waaraan de deurscharnieren zijn bevestigd. hanging stiles kozijnstijl kozijnstijlen De verticale delen van een deur waaraan het slot is bevestigd. The vertical pieces of a door to which the lock is fastened. lock stile lock stiles lock stiles Decoratieve delen van een deuropening of deurframe, zoals afbeeldingen of gesneden panelen. Decorative members over a doorway or doorframe, such as pictures or carved panels. bovendeurstuk bovendeurstukken bovendeurstukken (deur) bovendeurversieringen dessus de porte dessus-de-portes dessus-de-portes (deur) deurstuk deurstukken overdoors sierpaneel sierpaneel (deur) sierpanelen sierpanelen (deur) supraporte Refers to the central uprights placed in the center of large doorways to support the lintel. Wordt gebruikt voor de centrale stijlen die in het midden van grote doorgangen geplaatst worden om de lateibalk te steunen. trumeau trumeaux trumeaux (doorway components) vensterdammen Klap- of schuifbarrières, gebruikt om een doorgang tussen twee buitenruimten op te vullen of af te sluiten, vaak gemaakt van een traliewerk of open geraamte of een zware of ruwe constructie. Ook barrières binnenshuis die hierop lijken. Voor barrières met een stevigere en verzorgdere constructie en die gewoonlijk leiden tot ruimten binnenshuis wordt 'deuren' gebruikt. Swinging or sliding barriers used to fill or close a gateway between two spaces or placed within a wall or fencing, often exterior and often made of a grating or open framework or forming a heavy or rough structure. For barriers of more solid and finished construction and usually leading to interior spaces, use "doors." gates hek hek (poortonderdeel) hekken hekken (poortonderdelen) Overdekte poorten bij de ingang van kerken of begraafplaatsen waar een doodskist geplaatst kan worden. Roofed gateways at the entrances to churches or cemeteries where a coffin may be placed. kerkhofportaal kerkhofportalen lich gates Defensief traliewerk, van massief ijzer of hout, verticaal beweegbaar in groeven die gesneden zijn in de stijlen van verstevigde poorten. Defensive gratings, of massive iron or timber, movable vertically in retaining grooves cut in the jambs of fortified gateways. hameien portcullises stormeggen valhek valhekken Grote poorten of doorgangen die over het algemeen de binnen- en buitenwerken van vestingen met elkaar verbinden en die geschikt zijn voor het gebruik door troepen die een uitval doen. Large gates or passages generally linking the inner and outer works of fortresses and suitable for the use of troops making a sortie. poterne poternes sally ports uitvalspoort uitvalspoorten Secondary, and often inconspicuous back doors or gates, especially to fortified or walled enclosures; may also be used for minor, private or side entrances. Secundaire en meestal onopvallende achterdeuren of poorten, vooral in vestingwerken of ommuurde ruimten. Kan ook worden gebruikt voor minder belangrijke, privé- of zij-ingangen. posterns zij-ingang zij-ingangen Parts or components of gates. gate components hekonderdelen Posten waaraan de poorten hangen. Posts on which gates are hung. hanging posts hekpijler hekpijlers Posten aan de kant van een poort waartegen deze sluit. Posts at the side of a gate against which the gate shuts. shutting posts sluitpost sluitposten Openingen die als uitlaten dienen voor lucht, rook of dampen. Openings serving as outlets for air, smoke, or fumes. luchtopening luchtopeningen vents (outlets) Een opening in de muur van een gebouw, om licht binnen te laten, meestal om te kunnen kijken, en vaak om lucht binnen te laten. Openings in the wall of a building, serving to admit light, usually to permit vision, and often to admit air. venster vensters windows Beveled openings in a wall or in a roof that admit light from above. Wordt gebruikt voor schuin afgewerkte openingen in een muur of een dak, die licht van bovenaf doorlaten. abat-jours lichtscherm lichtschermen Ramen met één of meer naar buiten draaiende delen met scharnieren aan de bovenkant. Windows that have one or more top-hinged, out-swinging sashes. awning windows uitzetraam uitzetramen Vensters, enkel of in een reeks, die een nis of uitsparing in een kamer vormen en die uit de muur steken in een rechthoekige, gebogen of polygonale vorm. Windows, either single or in a series, forming a bay or recess in a room and projecting outward from the wall in a rectangular, curved, or polygonal form. bay windows erkerraam erkerramen Bay windows projecting from an upper floor and not extending to the ground; usually supported by brackets or corbels. Erkerramen die uitsteken van een hogere verdieping en die niet tot aan de grond komen, meestal ondersteund door karbelen en kraagstenen. erkervenster erkervensters oriel windows Ramen die de volle breedte van een erker omvatten en die verdeeld zijn in een groot vast schuifraam geflankeerd door smalle beweegbare schuiframen Windows occupying the full width of a bay and divided into a large fixed sash flanked by a narrow movable sash on each side. Chicago windows Chicagoraam Chicagoramen Bay windows that are curved in plan. Erkerramen die gebogen zijn van ontwerp. bow windows gebogen erkerraam gebogen erkerramen Ramen voorzien van een afneembare of verwisselbare schermen en glasdelen waardoor ze zowel voor de zomer als voor de winter geschikt zijn. Windows equipped with removable or interchangeable screen and glass sections that make them suitable for either summer or winter use. combinatieraam combinatieramen combination windows Any windows used or designed for the display of goods or advertising material, whether fully or partly enclosed or entirely open at the rear; may have a platform raised above street level. Ramen die worden gebruikt of zijn bedoeld om producten in uit te stallen of te adverteren, of ze nu van achter geheel of gedeeltelijk omsloten zijn, of helemaal open. Ze kunnen een platform hebben dat boven straatniveau ligt. etalage etalages show-windows uitstalramen Show-windows that project outward from the principal plane of a building. Wordt gebruikt voor vitrines die uit het hoofdoppervlak van een gebouw steken. cabinet window cabinet windows cabinet windows Twee ramen, de een aan de buitenzijde van de andere, die worden gebruikt voor betere warmte- en geluidsisolatie. Two windows, one outside the other, as storm windows, used to provide improved thermal and noise insulation. double windows dubbel raam dubbele ramen Nabootsingen van ramen die zijn ingebouwd om een reeks ramen te completeren, of om een façade symmetrisch te maken. Representations of windows inserted to complete a series of windows, or to give the appearance of symmetry to a facade. blind venster blind windows blinde vensters Halfronde ramen boven deuren of andere openingen, met stervormig uitlopende staven waardoor ze eruit zien als een open waaier. Semicircular windows over doors or other openings with radiating bars giving the appearance of an open fan. fanlights waaiervormig bovenlicht waaiervormige bovenlichten Raamopeningen die afgesloten worden met stof of doorzichtig papier in plaats van glas. Window openings closed with cloth or translucent paper instead of glass. fenestral fenestrals fenestrals Ramen of delen van ramen die niet geopend kunnen worden. Windows or portions of window units that are designed not to open. fixed windows vast raam vaste ramen Ramen die zich buiten bevinden in een brede sierlijst net onder kroonlijsten. Wordt aangetroffen in Griekse herlevingshuizen. Windows externally located in a wide band of trim just beneath cornices; found on Greek Revival houses. frieze-band window frieze-band windows frieze-band windows Ramen die op scharnieren draaien die aan de zijkanten, de bovenkant of de onderkant van de raamlijst zijn bevestigd, ze kunnen naar binnen of naar buiten draaien. Windows that swing on hinges, fixed to the sides, top, or bottom of the frame; the sash can open inward or outward. hinged windows scharniervenster scharniervensters Ramen waarvan een deel draait op scharnieren die aan de verticale zijde van de raamlijst zijn bevestigd. Windows having a sash that opens on hinges attached to the upright side of the frame. casement windows openslaand raam openslaande ramen Ramen die naar binnen open gaan doordat er aan de onderkant van het raam scharnieren zijn geplaatst. Windows with sashes that open inward on hinges placed at the bottom of each sash. hopper windows kantelraam kantelramen klapraam klapramen tuimelraam tuimelramen Ramen die bestaan uit een reeks horizontale glazen jaloezieën die tegelijk in een gemeenschappelijke lijst om een spil draaien. Windows consisting of a series of horizontal glass louvers that pivot simultaneously in a common frame. glazen jaloezieraam glazen jaloezieramen jalousie windows Openslaande ramen, vast of scharnierend, met diagonale raamstijlen. Window casements, fixed or hinged, with mullions set diagonally. lattice windows tralievenster tralievensters Beglaasde panelen, meestal gelijk vallend met het plafond, die dienen om licht door te laten in de onderliggende kamer. Glazed panels, usually set flush with the ceiling, serving to admit light to the room below. laylight laylights laylights Kleine openingen (zoals in muren of parapetten), vaak met diep afgeschuinde zijwanden, waardoor kleine wapens kunnen worden afgeschoten. Voor gelijksoortige openingen die worden gebruikt om licht door te laten of door naar buiten te kijken wordt 'loop windows' gebruikt. Small openings (as in walls or parapets), often with deeply splayed jambs, through which small arms may be discharged; for similar openings to admit light and air or to permit observation, use "loop windows." loopholes schietgat schietgaten schietsleuven Vertical slitlike windows; often found in Medieval structures. Verticale spleetachtige ramen, vaak terug te vinden in middeleeuwse bouwwerken. loop window loop windows loop windows Ramen met een zonnneblind, jaloezie of jaloezieën die de opening geheel of gedeeltelijk opvullen. Windows having a louver or louvers which fill all or part of the opening. jaloezieramen louver windows zonneblindraam zonneblindramen Exterior window shutters having horizontal slats or louvers fixed at an angle so as to admit light but exclude sun and rain. Vensterblinden naar oosterse trant, bestaande uit schuinstaande latten. De latten zijn niet beweegbaar zoals bij jalouzieën. VWB persienne persiennes persiennes Ramen die meestal heel klein zijn, die ver onder het niveau van de grotere ramen zijn geplaatst, vooral in Engelse kerken. Windows, usually very small, set much below the level of the larger windows, especially in English churches. lowside window lowside windows lowside windows Crescent-shaped or semicircular areas on a wall or vaulted ceiling, framed by an arch or vault; includes openings or windows in such areas. Halvemaanvormige of halfronde oppervlakken op een muur of gewelfd plafond, omlijst door een boog of een gewelf. Hieronder vallen ook openingen of ramen in dergelijke oppervlakken. lunette lunette (muuronderdeel) lunetten lunetten (muuronderdelen) lunettes (wall components) Gaten of spleten (zoals in een fornuis, oven of deur) waardoor men kan kijken. Holes or crevices (as in a furnace, oven, or door) through which one may look. kijkgaatje kijkgaatjes peepholes Extra grote ramen (zoals in een huiskamer) die geplaatst zijn om, als het ware, een gewenst uitzicht te omlijsten. Vaak tussen twee smallere ramen geplaatst. Outsize windows placed to frame or as if to frame a desirable exterior view; it may be placed between two narrower windows, typically in a living room or other such room in a home. picture windows venster met een wijds uitzicht vensters met een wijds uitzicht Ramen die draaien om een vaste verticale of horizontale spil die in of rond het centrum is geplaatst. Windows whose sash rotates about fixed vertical or horizontal pivots, located at or toward the center. pivoted windows taatsraam taatsramen tolramen Circular windows containing patterned tracery, particularly stained glass windows that are divided into compartments by mullions radiating from a center, or filled with tracery suggestive of the form of a rose or wheel. Groot rondlicht, gevuld met gotisch maaswerk van rozetten, drie- vier- en veelpassen in concentrische schikking. VWB. roosvenster roosvensters rose windows Openingen in een dak met daarin glas of een ander doorzichtig of doorschijnend materiaal, dat dient om licht door te laten naar een onderliggende ruimte. Openings in a roof, glazed or filled with other transparent or translucent material, serving to admit light to a space below. dakraam dakramen dakvenster dakvensters skylights Raised skylights or small lanterns with the sides mostly glazed, erected on a roof to admit light to the space below. Verhoogde dakramen of kleine lantaarns waarvan de kanten voor het grootste deel van glas zijn, die op een dak zijn gemaakt om licht door te laten in de ondergelegen ruimte. lantern lights lichtkoepel lichtkoepels Raised central portions of roofs, along the ridge, having louvers or windows on the sides for ventilation or light. Verhoogde middendelen van daken, langs de nok, voorzien van ventilatiejalouzieën of ramen aan de zijkanten voor ventilatie of licht. monitor monitor (roof appendage) monitors monitors (roof appendages) monitors (roof appendages) Het geheel van schuifkozijn, schuif- en vaste ramen. VWB. Bij schuifvensters schuiven de twee ramen langs elkaar. Windows that open by means of sashes sliding horizontally. schuifvenster schuifvensters sliding windows Ramen met twee verticaal schuivende delen, die elk een ander deel van het raam afsluiten. Elk deel heeft een tegengewicht om het openen en sluiten te vergemakkelijken. Windows having two vertically sliding sashes, each closing a different part of the window; the weight of each sash is counter-balanced for ease of opening and closing. double-hung windows tweevoudig gehangen raam tweevoudig gehangen ramen Ramen met drie verticaal schuivende onderdelen. Windows having three vertically sliding sashes. drievoudig gehangen raam drievoudig gehangen ramen triple-hung windows Kleine openingen, meestal schuin gesneden, in de muur van een kerk, die over het algemeen zo geplaatst zijn dat ze uitzicht bieden op het hoogaltaar vanaf het transept of de zijbeuk. Small openings, often obliquely cut, in the wall of a church, generally so placed as to afford a view of the high altar from the transept or aisles. hagioscoop hagioscopen squints Buitenramen die op bestaande ramen worden geplaatst om extra bescherming tegen het weer te bieden. Exterior windows placed over existing windows to provide additional protection against the weather. storm windows voorzetraam voorzetramen De openingen boven bovendorpels , wanneer deze zijn bedoeld als raam. The openings above transoms when fitted as windows. bovenlicht bovenlichten snijraam snijramen transom windows Groep van drie smalle vensters naast elkaar, onderling gescheiden door deelzuiltjes of stijlen. Windows having primary divisions into three parts, usually reserved for windows divided vertically. Group of three small windows next to each other, separated from one another by small columns or posts. Also 'triplet windows'. drieledige vensters drielicht drielichten drielichtvenster drielichtvensters tripartite windows triplet tripletten Halfronde ramen die gescheiden zijn door twee verticale raamstijlen Semicircular windows divided by two upright mullions. Diocletian windows Diocletisch raam Diocletische ramen Ramen van een groot formaat, karakteristiek voor de Renaissance en latere classicistische stijlen, die door kolommen of penanten die lijken op pilasters in drie vensters is verdeeld, waarvan de middelste meestal breder is dan de anderen en soms overwelfd. Windows of large size, characteristic of Renaissance and later classicizing styles, divided by columns or piers resembling pilasters into three lights, the middle one of which is usually wider than the others and is often arched. Named for Veneto architect Andrea Palladio, or in reference to Sebastiano Serlio, who wrote an architectural treatise describing arches of ancient Rome. Palladiaans venster Palladiaanse vensters Palladian windows Parts or components of windows. vensteronderdeel vensteronderdelen window components Narrow boards placed at an angle in louvers. Smalle planken die in een hoek boven louvres worden geplaatst. jaloezielatje jaloezielatjes louver boards Dunne, verticale, stangen of penanten, meestal geen constructie-onderdelen, die een scheiding vormen tussen deuren, schermen of raamvensters. Voor de kleine onderdelen die stukken glas onderverdelen en de ruiten ondersteunen of de verticalen die de panelen in paneeldeuren onderverdelen, wordt 'tussenstijlen' gebruikt. Slender, vertical, usually nonstructural bars or piers forming a division between doors, screens, or lights of windows; for the small members that divide glazing areas and support the panes or the verticals that separate the panels in panel doors, use "muntins." middelstijl middelstijlen mullions Use both for the horizontal or vertical members dividing glazing areas into lights and supporting the panes, and for the vertical members separating panels in panel doors; for the uprights that divide openings set in a series, use "mullions." Wordt zowel gebruikt voor de horizontale of verticale delen die een beglaasd gedeelte verdelen in vensterruiten en het glas op zijn plaats houden, als voor de verticale delen die de panelen in paneeldeuren verdelen. Voor de staanders die openingen verdelen die op een rij staan wordt 'middelstijlen' gebruikt. muntins tussenstijl tussenstijlen Dunne staven van gegoten lood, met of zonder groeven, die worden gebruikt in openslaande ramen of gebrandschilderde ramen om de verschillende stukken glas op hun plaats te houden. Slender bars of cast lead, with or without grooves, used in casement and stained glass windows to hold the pieces of glass in place. cames vensterlood Bij dubbelgehangen ramen, de horizontale latten die in het midden samenkomen wanneer het raam is gesloten. In double-hung windows, the horizontal rails that meet in the middle when the window is closed. meeting rail meeting rails meeting rails De specifieke ramen voor 'schuifvensters'. Frames, usually of wood, rebated and fitted with one or more panes of glass to form a window or part of a window; particularly a sliding frame or each of the two sliding frames of a sash window. sashes (window components) schuifraam schuiframen Fixed or movable devices, such as louvers, designed to block the direct entrance of sun rays into buildings. Vaste of beweegbare middelen, zoals jaloezieën, die zijn ontworpen om de directe inval van zonnestralen in gebouwen te blokkeren. DAC2 brise-soleils brises-soleils Frames that are set in walls to receive and hold windows, either being boxed for sliding sashes, or solid and rebated for casements. Kozijnen, die in muren zijn gezet om ramen te bevatten. Ze kunnen ommanteld zijn voor een schuifraam, of vast en gerabatteerd voor openslaande ramen. kozijnen raamkozijn raamkozijnen window frames Parts or components of window frames. kozijnonderdeel kozijnonderdelen window frame components De bovenste horizontale dwarsliggers of decoratieve elementen van raamlijsten. The upper horizontal cross members or decorative elements of window frames. bovendorpel bovendorpel (raamkozijn) bovendorpels bovendorpels (raamkozijnen) window heads Het horizontale onderste deel van een raamlijst. The horizontal bottom member of a window frame. erkerbank erkerbanken vensterbank vensterbank (kozijnonderdeel) vensterbanken vensterbanken (kozijnonderdelen) window sills Vensterbanken in een stenen muur, waarbij de vensterbank langer is dan de breedte van het raam en de uiteinden in de muur zijn geplaatst. Te onderscheiden van 'slip sills' die even lang zijn als de breedte van het raam en die tussen de stijlen in de muren passen. Window sills in a brick or stone wall, where the sill extends beyond the width of the window opening and with the ends of the sill set in the wall. Distinguished from "slip sills" which are just as long as the window is wide and fit into the walls between the jambs. lug sill lug sills lug sills Window sills that consist of a stone slab as long as the window is wide and that fit into the walls between the jambs; distinguished from "lug sills" which are longer than the width of the window opening and are let into the wall on each side. Wordt gebruikt voor vensterbanken die bestaan uit een stenen plaat die even lang is als de breedte van het raam, en die tussen de stijlen in de muren passen. Te onderscheiden van 'lug sills' die langer zijn dan de breedte van het raam en die aan weerszijden in de muur zijn geplaatst. slip sill slip sills slip sills Kleine driehoekige ramen tussen de ondergeschikte bogen van het maaswerk van een venster. Small triangular lights between subordinate arches of the tracery of a window. angel light angel lights angel lights Ramen of maaswerkvensters met een geronde of verzonken onderkant veroorzaakt door, bijvoorbeeld, de gebogen bovenkanten van ondergelegen vensters. Windows or tracery lights having a curved or inclined bottom caused by, for example, the arched heads of other lights below. batement lights maaswerkvenster(deel) in spitsboog Square or lozenge-shaped pieces of glass, typically used in windows; examples are those set in lattice windows. For other square or lozenge-shaped pieces of material, such as stone, brick, or tile, use "quadrels." Vierkante of ruitvormige stukken glas, zoals diegene die diagonaal in glas-in-lood ramen zijn geplaatst, of de openingen die gevuld worden met zulke stukken glas. Voor andere vierkante of ruitvormige stukken steen, bakstenen of tegels wordt 'quadrels' gebruikt. glas-in-loodruitje glas-in-loodruitjes glas-in-loodruitjes (ramen) quarries (glass lights) Parts or components of openings. opening components openingsonderdeel openingsonderdelen Awnings drawn over outdoor theaters or amphitheaters as protection from the rain or sun. Wordt gebruikt voor overkappingen, als bescherming tegen de regen of de zon, van openluchttheaters of amfitheaters. scherm schermen velaria Vertical members at either side of doorframes, window frames, or the like. Verticale onderdelen die zich aan de zijkanten van deur- en raamkozijnen en dergelijke bevinden. jambs (opening components) stijl stijl (openingsonderdeel) stijlen stijlen (openingsonderdelen) De delen van stijlen van een opening of nis die zichtbaar zijn vanaf het oppervlak van de muur tot aan het raamwerk of andere constructie die tussen de stijlen kan zijn geplaatst. Those portions of jambs of an opening or recess which are visible from the face of the wall back to the frame or other structure which may be placed between the jambs. dagkant dagkanten reveals Balkvormig element van hout, steen of ijzer dat een venster, ingang of andere opening van enige breedte overspant en het bovenliggende muurwerk steunt. Horizontal structural members that span an opening in a wall and that carry the superimposed weight of the wall. latei lateien lintels (spanning elements) Assemblages van hellende, elkaar overlappende bladen, latten of schotten die vast kunnen zitten of verstelbaar kunnen zijn. Gemaakt om regen en sneeuw te weren, om lucht en licht in verscheidene mate binnen te laten, om een lichtbron vanuit bepaalde hoeken af te schermen, of om ongewenst licht te absorberen. Worden gebruikt bij deuren, ramen, verlichtingsapparaten en de in- en uitlaten van mechanische ventilatiesystemen. Voor gelijksoortige, maar beweegbare en afneembare, instrumenten die bestaan uit latten of baffles als bedekking voor openingen om zicht of licht te verhinderen of te reguleren, gebruik 'jaloezieën (bedekkingen)'. Horizontal slats, blades, or baffles arranged to be sloping and overlapping, fixed or adjustable. In construction, louvers are used to exclude rain or snow, to admit air or light in varying degrees, to shield a light source from view at certain angles, or to absorb unwanted light. Examples include as used in doors, windows, lighting devices, and the intakes and exhausts of mechanical ventilation systems. For shutters having louvers, use "louvered shutters." For blinds having slats or baffles, use "blinds (coverings)." jaloezie jaloezie (openingsonderdeel) jaloezieën jaloezieën (openingsonderdelen) jalouzieën louvers Cantilevered or suspended roofs over the entrances to buildings, of metal or metal and glass; in the 19th and 20th centuries, common over the entrances to theaters, casinos, and hotels to advertise entertainment. For smaller, often ornamental, rooflike structures at entrances, use "canopies (structural elements)." Half vrijhangende of hangende, metalen of metaal met glazen overkappingen boven de ingangen van gebouwen; in de 19e en 20e eeuw gangbaar voor luifels boven theateringangen. Gebruik 'luifels (bouwkundige elementen)' voor kleinere overkappingen van ingangen. markies markies (overkapping) markiezen markiezen (overkappingen) marquees Supports, usually pilasters or colonettes, engaged to a wall, that carry one end of an arch, a groin, or a vault rib. Uitgemetselde ongelede rechtstand onder een Romaanse of gotische boog, al of niet als achtergrond voor een halve zuil. VWB. responds wandpijler wandpijlers Movable screens, covers, or similar contrivances to close an opening, especially a window or door. Verplaatsbare schotten of panelen, waarmee een opening, vooral een venster, geheel of gedeeltelijk kan worden afgesloten blinden luik luik (openingsonderdelen) luiken luiken (openingsonderdelen) shutters (opening covers) Latwerk van beweegbare schoepen als beschutting tegen inkijk en zonnestralen voor een venster. Ook een zonneblind dat uitgepannen of neergelaten kan worden. Shutters having fixed slats that slope upwards from without, so as to exclude sun and rain, and admit air and some light. For similar shutters having movable slats, use "louvered shutters." jaloezie jaloezie (vensterbedekking) jaloezieën jaloezieën (vensterbedekkingen) jalousies jalouzieën Members forming the lower sides of openings. For the horizontal timbers at the bottom of the frame of a wooden structure, use "sill plates." Onderdelen die de onderkanten van openingen vormen. Voor de horizontale stukken hout aan de onderkant van een raamwerk van een houten structuur wordt 'sill plates' gebruikt. benedendorpel benedendorpels sills (opening components) De zichtbare elementen rond een deur, raam of andere opening. The visible bordering elements around a door, window, or other opening. omlijsting omlijstingen surrounds Ornamental openwork of masonry found in the upper parts of Gothic style windows; also, similar motifs and forms in various materials applied decoratively, as on walls, furniture, and other objects. Ornamentele open constructies van metselwerk die zijn te vinden in de bovenste delen van gotische ramen. Wordt ook gebruikt voor gelijksoortige motieven, in verschillende materialen, die ter decoratie worden gebruikt, bijvoorbeeld op muren, meubels en andere voorwerpen. maaswerk traceringen tracery Open constructie van gemodelleerde verticale raamstijlen die een raam opdelen in vensters in decoratieve patronen. Algemeen gebruikt in de gotische stijl. Openwork of molded mullions that divide a window into lights in decorative patterns; common in the Gothic style. bar tracery streepjesmaaswerk Maaswerk dat op een oppervlak wordt toegepast zonder het te doorboren. Tracery applied to a surface without being pierced through. blind maaswerk blind tracery Maaswerk dat van het binnengewelf van een boog afhangt. Tracery hanging from the intrados of an arch. drop tracery druppelvormig maaswerk Tracery in which continuous compound or ogee curves predominate. Wordt gebruikt voor maaswerk waarin ononderbroken korfbogen of ojiefbogen overheersen. curvilinear tracery kromlijnig maaswerk Maaswerk waarvan de openingen schijnbaar of echt in stenen platen zijn geboord. Wordt vooral gebruikt in vroeg gotische ramen. Tracery whose openings are or seem to be pierced through slabs of stone; used especially in Early Gothic windows. plaatmaaswerk plate tracery Tracery in which the central mullion splits in half to form a Y shape. Wordt gebruikt voor maaswerk waarin de centrale middelpost doormidden splijt tot een Y-vorm. Y-tracery vorktracering Parts or components of tracery. maaswerkonderdelen tracery components De kruising van twee bogen of passen, zoals in gotisch maaswerk. The intersection of two arcs or foils, as in Gothic tracery. cusps neus neus (raakpunt van een gewelfboog) neuzen neuzen (raakpunten van gewelfbogen) toot toten In 14th-century Gothic tracery and derivatives, pointed, elongated openings bounded by elliptical and ogee curves. In veertiende-eeuws gotisch maaswerk en afleidingen daarvan, puntige, uitgerekte openingen begrensd door elliptische en ojieve bogen. mouchettes (tracery components) visblaas visblazen Strips die bevestigd zijn aan de dorpel van een buitendeur of raam om het binnensijpelen van water tegen te gaan. Strips fixed to the sill of an external door or window to resist the penetration of water. water bars (windows or doors) weldorpel weldorpels Architectural elements used to move people through spaces. circulatie-elementen circulation elements Hellende vloeren of voetpaden die tussen verschillende hoogtes lopen. Inclined planes or slopes that are constructed of earth, stone, cement, metal, wood, or another material and used to connect two different levels, or to connect one level to the air or water. Examples include sloping floors or walks in architecture, sloping construction used in highway engineering, movable sets of stairs used when boarding or leaving an airplane, and movable slopes to allow access to a bus or other type of vehicle. oprit oprit (circulatie-element) opritten opritten (circulatie-elementen) ramps (circulation elements) Inclined planes that are constructed instead of or in addition to stairways in order to allow wheelchair users and people pushing carts or other small wheeled devices to access buildings, parts of buildings, curbs, or other locations where it is necessary to go from one level to another. rolstoelhelling rolstoelhellingen wheelchair ramps Ascending series or flights of steps, sometimes connected by landings, leading from one level to another; typically used for passing from one floor to another in a house or other building. Een opeenvolging van treden of meerdere reeksen treden verbonden door middel van overlopen, bedoeld om van de ene verdieping naar de andere te komen. stairs trap trappen Stairs which turn 180 degrees as they progress from bottom to top. Trappen die in totaal 180 graden draaien. half-turn stairs halve-draaitrap halve-draaitrappen Stairs with landings at which the stair turns 180 degrees. Trappen die op een overloop 180 graden draaien. bordestrap bordestrap (interieur) bordestrappen bordestrappen (interieur) halfpace stairs Bordestrappen zonder trapgat tussen de opeenvolgende trappen. De trapleuning en balusters van de bovenste en de onderste trap vallen verticaal samen. Halfpace stairs which have no well hole between successive flights; the rail and balusters of the upper and under flights fall in the same vertical plane. dogleg stairs zigzagtrap zigzagtrappen Stairs which pass through four right-angle turns as they progress from the bottom to top. Trappen die in hun gang naar boven door vier rechthoekige bochten gaan. one-turn stair one-turn stairs one-turn stairs Stairs that, as they progress from bottom to top, turn 90 degrees; for stairs with landings at which the stair turns 90 degrees, use "quarterpace stairs." Trappen zonder bordes, die 90 graden draaien. Voor trappen die op de overloop 90 graden draaien wordt 'kwarttrappen' gebruikt. kwartdraai trap kwartdraai trappen quarter-turn stairs Stairs with landings at which the stair turns 90 degrees; for stairs that turn 90 degrees as they progress from bottom to top, use "quarter-turn stairs." Trappen die op een overloop 90 graden draaien. Voor trappen zonder overloop die 90 graden draaien wordt 'quarterturn stairs gebruikt. kwarttrap kwarttrappen quarterpace stairs Ronde trappen die volledig bestaan uit bochttreden of wigvormige treden. Staircases that are circular in plan, consisting entirely of winders or wedge-shaped steps. draaitrappen spiral stairs wenteltrap wenteltrappen Stairs which rise in one direction only, without turns. Trappen die slechts in één richting, zonder bochten, stijgen. steektrap steektrappen straight stairs Stairs which turn 270 degrees as they progress from bottom to top. Trappen die in totaal 270 graden draaien. three-quarter-turn stairs three-quarter-turn stairs Stairs, usually of steel, attached to the outside of buildings to provide means of escape in case of fire. Use "fire stairs" for fire-secure stairs within buildings. Trappen, meestal van staal, die zijn bevestigd aan de buitenkanten van gebouwen en die een mogelijkheid bieden te ontsnappen in geval van brand. Voor brandveilige trappen binnenin gebouwen wordt 'brandtrappen' gebruikt. brandladder brandladders fire escapes Stairs within buildings so designed that they are relatively secure from the effects of fire in a building and thus are designated as an emergency escape. Use "fire escapes" for stairs located on the outside of buildings to provide a means of escape in case of fire. Trappen binnen gebouwen die zo zijn gemaakt dat ze relatief goed beschermd zijn tegen de effecten van brand in een gebouw en dus bedoeld zijn als een nooduitgang. Gebruik 'brandladders' voor trappen die zich aan de buitenkanten van gebouwen bevinden en die een mogelijkheid te bieden te ontsnappen in geval van brand. brandtrap brandtrappen fire stairs In a fortification, the steps leading from walls down to water. In een vestingwerk, de treden die vanaf muren naar lager gelegen water toe leiden. pas-de-souris pas-de-souris Reeksen van treden, of raamwerken van stangen en treden, die zijn gemaakt om over een hek of muur te klimmen. Sets of steps, or frameworks of bars and steps, for crossing over a fence or wall. overstap overstap (trap) overstappen overstappen (trappen) stiles (stairs) Stairs or steps communicating between any water level, as of a river, lake, or harbor, and the land, for convenience of embarkation or debarkation. Trappen of treden die een verbinding vormen tussen het water, zoals een rivier, meer of haven, en het land, om het van en aan boord gaan te vergemakkelijken. water stair water stair (embarkation element) water stairs water stairs (embarkation elements) water stairs (embarkation elements) Speciaal vervaardigde trappen die kunnen worden opgevouwen en naar boven gedraaid in een ruimte in het plafond wanneer ze niet worden gebruikt. Specially constructed stairs which can be folded and swung upward into a space in the ceiling when not in use. disappearing stairs opklapbare vlieringtrap opklapbare vlieringtrappen Stairs constructed without the use of newels at the angles or turning points. Trappen die zijn gemaakt zonder gebruik van trapspillen op de hoeken of draaipunten. geometrical stairs geometrische trap geometrische trappen Stairs constructed with newels at the angles to receive the ends of the strings. Trappen die zijn gemaakt met trapspillen op de hoeken, waaraan de uiteinden van de trapbomen zijn vastgezet. newel stairs trap met kwart trappen met kwart Stairs whose tapered treads wind around, and engage in, a solid, central newel. Trappen waarvan de taps toelopende treden in de rondte lopen en vast zitten in een solide, centrale trapspil. solid newel stairs spiltrap spiltrappen Parts or components of stairs. stair components traponderdeel traponderdelen Pieces of lumber protruding from a wall to support carriage pieces or strings of a wooden stair at their upper ends or at landings. Stukken hout die uit een muur steken om draagstukken of trapbomen van een houten trap aan de boveneinden of bij overlopen te ondersteunen. apron pieces (stair components) trapravéling trapravélingen Korte, verticale onderdelen die gebruikt worden om een trapleuning of muurkap te ondersteunen, vaak rond in dwarsdoorsnede en met een vaasvormig silhouet. Wordt ook gebruikt in meubilair, bijvoorbeeld in rugleuningen van stoelen. Short vertical members used to support a stair handrail or coping, often circular in section with a vase-shaped outline. Used also in furniture, as on the backs of chairs. baluster balusters balusters (railing components) Hellende balken die de treden ondersteunen of die extra steun geven tussen de trapbomen van een houten trap, meestal tussen de muur en de buitenste boom. Inclined beams which support the steps or add support between the strings of a wooden staircase, usually between the wall and outer string. carriage pieces trapbomen trapboom Continuous series of steps with no intermediate landings. Ononderbroken reeksen van treden zonder tussenliggende overlopen. flights (stair components) traparm traparmen Terminal features of newels often molded, turned, or carved in a decorative shape. Voorwerpen aan de uiteinden van trapspillen die vaak in een decoratieve vorm zijn gegoten, gedraaid of gesneden. newel caps trapspil decoratie trapspil decoraties Gedraaide houten kragen die worden gebruikt om de voet van een trapspil te verlengen. Turned wood collars used to lengthen the base of a newel. newel collars trapspil kraag trapspil kragen Decoratieve uitsteeksels aan de ondereinden van trapspillen van twee of meer trappen. Ornamental projections at the bottom ends of newels of stairs of two or more flights. newel drops trapspil hanger trapspil hangers In architecture, upright posts supporting the handrail at the top and bottom of a stairway or at the turn on a landing; also, the main posts about which circular staircases wind. In architectuur, staande stijlen die de trapleuning boven- en onderaan een trap, of in de bocht op een overloop ondersteunen. Ook de belangrijkste stijlen waar slingertrappen omheen draaien. newels trappaal trappalen Posts located at the landing points of stairs and supporting handrails. Stijlen die zich op de overlopen van trappen bevinden en die trapleuningen ondersteunen. landing newel landing newels landing newels Stair units that consist of one tread and one riser, or any similar element providing a horizontal surface on which to support the foot of a person descending or ascending. Traponderdelen die bestaan uit één aantrede en één stootbord, of een ander gelijksoortig element dat een horizontaal oppervlak vormt waarop de voet van een stijgend of dalend persoon kan steunen. steps (stair units) traptrede traptreden Steps at the foot of a flight of stairs which have curved ends projecting beyond the string and surrounding the newel. Treden aan de voet van een trap, met geronde uiteinden die buiten de trapboom uitsteken en rond de trapspil liggen. commode step commode steps commode steps (steps) Meestal de laatste treden van een trap, waarvan één of beide uiteinden gerond zijn tot een halve cirkel en die buiten het oppervlak van de trapboom en de trapspil uitsteken. Steps, usually the lowest in a flight, having one or both ends rounded to a semicircle and projecting beyond the face of the stair string and the newel. bullnose steps (commode steps) trede met ronde top treden met ronde top Flights of steps, usually of stone, that are built into a wall at one end and have no other support except what they may derive by slightly overlapping the stone step next below. Reeksen treden, meestal van steen die aan één kant in een muur zijn gebouwd en niet op een andere wijze worden ondersteund, behalve door de direct onder gelegen stenen trede die ze gedeeltelijk overlappen. hangende trede hangende treden hanging steps Massieve treden, bijvoorbeeld gemaakt uit één stuk steen, die min of meer een doorsnede hebben als een rechthoekige driehoek, waarvan de hypotenusa deel uitmaakt van de hellende soffiet van de trap. Solid steps, as those worked from one piece of stone, having more or less the section of a right-angled triangle, the hypotenuse forming part of the sloping soffit of the flight. bloktrap bloktrappen spandrel steps Parts or components of steps. step components traptredeonderdeel traptredeonderdelen De meestal halfronde, overhangende randen van aantreden. The overhanging, usually half-round, edges of the treads of steps. nosings (steps) wel wellen De verticale voorzijden van treden. The vertical faces of steps. risers (step components) stootbord stootborden De horizontale delen van treden. The horizontal parts of steps. aantrede aantreden treads Steps in a straight flight of stairs, each tread of which is of uniform width. Treden van een rechte trap, waarvan elke aantrede even breed is. fliers (stair components) trede in rechtlopende trap treden in rechtlopende trap Min of meer wigvormige treden waarvan de aantrede aan de ene kant breder is dan aan de andere kant. Steps, more or less wedge-shaped, whose tread is wider at one end than the other. wenteltraptrede wenteltraptreden winders Reeksen bochttreden die zo zijn geplaatst dat de smalle uiteinden van de treden niet veel smaller zijn dan de evenwijdige treden van dezelfde trap. Series of winders arranged so that the small ends of the steps are not much narrower than the parallel steps of the same stair. balanced steps (winders) verdreven trede verdreven treden Stenen treden, driehoekig in doorsnede, die wenteltrappen of spiltrappen vormen. Ze lopen schuin af en hebben gevormde uiteinden die, op elkaar gelegd , de centrale zuil of solide wentelspil vormen. Stone steps, triangular in section, forming spiral or solid newel stairs; they are tapered and have shaped ends which, laid upon each other, constitute the central column or solid newel. torentrap torentrappen turret steps Hellende planken die de aantreden en de optreden van een trap ondersteunen. Inclined boards that support the treads and risers of a stair. strings (stair components) trapbomen trapbomen (traponderdelen) trapboom trapboom (traponderdeel) De buitenste trapbomen, die meestal van een beter materiaal zijn gemaakt of beter zijn afgewerkt dan de draagstukken die ze bedekken. Ze kunnen een onderdeel vormen van de eigenlijke constructie of zijn toegepast aan de voorkant van het ondersteunende deel. Outer strings on stairs, usually of better material or finish than the carriage pieces which they cover; may be part of the actual construction or applied to the face of the supporting member. buitenste trapbomen buitenste trapboom face strings Strings which have the upper edge notched, or otherwise worked to the shape of the steps, so that treads and risers are supported by and overlap the step-shaped edge. Trapbomen met aan de bovenrand inkepingen of ander snijwerk in de vorm van de treden, zodat de aantreden en de optreden ondersteund worden door de tredevormige rand en deze overlappen. open strings open trapbomen open trapboom Stair strings set against a wall. Trapbomen die tegen een muur geplaatst zijn. muurbomen muurboom wall strings Delen van een trappenhuis die aan de bovenste rand van een trapboom zijn vastgemaakt om de balusters te dragen. On a staircase, members which are fixed to the upper edge of a closed string to receive the balusters. balustrade onderregel balustrade onderregels subrails Narrow fixed walkways providing access to an otherwise inaccessible area or to lighting units, such as used above an auditorium or stage. Smalle vaste wandelgangen die de toegang verschaffen tot een anders ontoegankelijke ruimte of tot belichtingseenheden, zoals die worden gebruikt boven een auditorium of een toneel. catwalks (circulation elements) looppad looppaden Platforms of promenades die zijn opgetrokken boven onvoltooide delen van een gebouw om toegang te verschaffen aan arbeiders en materiaaldragers. Platforms or boardwalks erected over unfinished building sections to provide access for workers and material carriers. gangways (circulation elements) loopplank loopplanken Lange regelmatige verticale groeven of uitsteeksels die worden gebruikt ter afwerking en als decoratie. Long, regular channels or projections used for finishing and decorative purposes. lijstwerk lijstwerk (bouwkundig) moldings (object components) Schuin aflopend lijstwerk, zoals bij een pediment. Slanted moldings, as in a pediment. hellende lijst hellende lijsten raking moldings Bolvormige lijstwerken waarbij schijven afwisselend alleen of in paren met rechthoekige kralen voorkomen. Round convex moldings with disks alternating singly or in pairs with oblong beads. bead and reel moldings kraallijst kraallijst (naar motief) kraallijsten kraallijsten (naar motief) Fillet moldings with the front portion pendant; for moldings with a beaked head ornamental motif, use "beakhead moldings." Wordt gebruikt voor lijsten met een hangend vooraanzicht. Gebruik voor lijstwerken met een ornamenteel motief van gebekte koppen c.q.. hoofden de term 'snavelkoplijsten'. beak moldings prismatisch profiel prismatische profielen Een term waarmee lijstwerk wordt aangeduid dat is opgebouwd uit een serie op regelmatige afstand van elkaar geplaatste kubusvormige of korte cilindrische uitstekende delen. Te vinden in de Romaanse architectuur en meestal voorkomend in meerdere rijen. Used to designate moldings formed by a series of regularly spaced cubical or short cylindrical projections; found in Romanesque architecture and usually appearing in multiple rows. billet moldings keper(boog)fries keper(boog)friezen Common Norman moldings consisting of a series of billets which are cylindrical in cross section, usually staggered in alternate rows. Veel voorkomende Normandische lijstwerken die bestaan uit series lijsten die cilindrisch in doorsnede zijn en meestal in zigzagpatronen worden geplaatst. roll billet moldings rondboogfries rondboogfriezen Lijstwerk waarin een kettingmotief is aangebracht. Moldings carved with a motif resembling a chain. chain moldings kettinglijst kettinglijsten Lijstwerken die zijn versierd met afwisselend ei- en pijlvormige ornamenten. Moldings enriched with egg-shaped ornaments alternating with dartlike ornaments. egg and dart moldings ei-en-pijlmotief eierlijst eierlijsten eierlijstwerken Rows of bead-like architectural ornaments, named for the resemblance, when seen in cross section, to prayer beads ("paternoster" referring to the "Our Father" prayer). paternoster paternosters paternosters Bolvormige lijstwerken die lijken op een touw of kabel. Convex moldings resembling a rope or cable. cable moldings kabelwerk kabelwerk (versieringen) Lijstwerken die zijn gedecoreerd met een serie gestileerde afbeeldingen van brekende golven. Moldings decorated with a series of stylized representations of breaking waves. golflijst golflijsten wave moldings Kleine lijsten met een bolvormige doorsnede. De term kan ook verwijzen naar stijlen die deel uitmaken van meubilair. Small moldings having a rounded, convex section. The term can also loosely refer to the glazing bars of case furniture. astragaal astragalen astragals Lijstwerken met een concaaf oppervlak, meestal een kwart cirkel. Moldings with a rounded concave surface, usually a quarter circle. cavetto moldings holle lijst holle lijsten Lijstwerk met een dubbelgewelfd profiel. Moldings having a profile of double curvature. cymas neuslijst neuslijsten Dubbelgewelfde lijstwerken waarbij het hooggelegen oppervlak concaaf is en het laaggelegen convex. Moldings of double curvature where the uppermost surface is concave and the lowermost is convex. cyma rectas ojief ojieven Dubbelgewelfd lijstwerk waarbij het hooggelegen deel convex en het laaggelegen deel concaaf is. Moldings of double curvature where the uppermost surface is convex and the lowermost is concave. cyma reversas omgekeerd ojief Lijstwerk met een smalle, platte rand, vaak vierkant in doorsnede. Moldings consisting of a narrow flat band, often square in section, used to separate or terminate a series of moldings; use also for the flat surfaces between flutes on column shafts. fillets (moldings) riemlijst riemlijsten Use generally for small decorative moldings, usually angular bands or fillets, encircling column shafts; specifically designates the fillets around the bottom of the echinus of a Doric capital. For the grooves encircling the bottom of a Doric capital and masking the joint between capital and shaft, use "hypotrachelia." For molded bands around Gothic column shafts, often masking the joint between two sections of shaft, prefer "shaft rings." Wordt over het algemeen gebruikt voor kleine, decoratieve lijsten, meestal hoekige banden of riemen die een zuilschacht omcirkelen. In het bijzonder duidt de term de riemen aan rond de onderkant van de echinus van een Dorische zuil. Voor de groeven rond de onderkant van een Dorische zuil, die de verbinding tussen kapiteel en schacht verbergen wordt 'hypotrachelia' gebruikt. Voor gevormde banden rond Gotische zuilschachten, die vaak de verbinding tussen twee schachtdelen verbergen wordt 'schachtringen' gebruikt. annulets schachtring schachtring (architectonisch lijstwerk) schachtringen schachtringen (architectonisch lijstwerk) Fillets or small flat-faced projections, as used in a fret molding or to cover a joint between two boards. Lijsten of kleine uitstekende delen met een plat aanzicht die onder andere in open lijstwerken worden gebruikt of bij het wegwerken van een verbinding tussen houtplaten. deklat deklatten reglet moldings Fillet moldings that are produced by cutting a groove in a plane surface. Distinguished from "fillets (motifs)" which are an impressed line, either gilt or blind, created by the finishing tool, the fillet. Geriemde lijstwerken die onstaan door het uitsnijden van een groef op een effen oppervlak. Te onderscheiden van 'riemen (motieven)', waarbij een vergulde of onzichtbare groef is ingedrukt met behulp van het benodigde gereedschap, de riem. sunk fillets verholen riemen De platte banden boven de hoogste lijsten van de cyma's van deklijsten, of de kleine banden boven en onder de scheppend holle lijstwerken van een Attisch voetstuk. The flat bands above the uppermost moldings or cymas of cornices, or the small bands above and below the scotia of an Attic base. supercilia supercilia Narrow raised bands, particularly the topmost members of the Doric architrave. Smalle, verhoogde banden, met name de allerhoogste delen van de Dorische architraaf. taeniae taeniae Bol, meestal gekraald lijstwerk dat onder de echinus van kapitelen in de Dorische, Ionische en Corinthische orden is geplaatst. Rounded usually beaded convex moldings placed under the echini of capitals in the Doric, Ionic, and Corinthian orders. fusarole fusaroles fusaroles Convex strips or moldings of semicircular profile. Convexe strips of lijstwerken met een halfrond profiel. half-round moldings halfronde afdeklijst halfronde afdeklijsten Convex moldings, less than a semicircle in profile; usually a quarter of a circle or a quarter-ellipse. Convexe lijsten met minder dan een halve cirkel in profiel: meestal een kwart cirkel of een kwart ovaal. beulingprofiel beulingprofielen ovolos Flat, rectangular, horizontal moldings. Platte, rechthoekige, horizontale lijsten. platbands platte afdeklijst platte afdeklijst (onderdeel) platte afdeklijsten platte afdeklijsten (onderdelen) Moldings that present profiles of a quarter of a circle. Te gebruiken voor lijsten met profielen van een kwart cirkel. kwartrondstaaf kwartrondstaven quarter rounds Any convex, rounded molding which has a partly cylindrical form; commonly used to refer to Gothic or Romanesque rather than classical forms. Elke soort convexe lijst met een gedeeltelijk cilindrische vorm. Wordt meestal gebruikt om te verwijzen naar Gotische of Romaanse vormen in plaats van klassieke. roll moldings rondstaaf rondstaven Lijsten van bijna ronde doorsnede met nauwe banden of riemen op het vooraanzicht. Moldings of nearly circular cross section with narrow bands or fillets on the face. roll-and-fillet molding roll-and-fillet moldings roll-and-fillet moldings In Maya architectuur: driedelig gevellijstwerk bestaande uit een verticale strook in het midden met aan de boven- en onderkant uitwaaierende delen. Kenmerkend voor Puuc architectuur. In Mayan architecture, tripartite facade moldings consisting of a central vertical band framed on top and bottom by flaring members; characteristic of Puuc architecture. atadura ataduras ataduras (moldings) Lijstwerk dat de bovenkant van een eenvoudig stuk afwerking of omlijsting versiert, zoals de bovenkant van een plint, vloerplint of raamkozijn. Moldings which embellish the top of a piece of simple trim or casing, such as the top of a dado, baseboard, or window casing. cap molding cap moldings cap moldings De bovenste lijsten zoals op een binnenmuur, de bovenkant van een kroonlijst, of een meubelstuk. The uppermost moldings, as on an interior wall, the top of a cornice, or a piece of furniture. crown moldings kroonlijst kroonlijst (profiel) kroonlijsten kroonlijsten (profiel) Lijst met een afzaat of hellend bovenvlak waarlangs het hemelwater afvloeit. Van onderen voorzien van een waterhol om het regenwater vrij van de muur te laten neerdruipen. VWB. Algemeen in middeleeuwse architectuur. Voor rechthoekige druiplijsten wordt 'druiplijst'(lijstwerken) gebruikt. Projecting moldings carried over door and window openings, sometimes to deflect rainwater from the openings; common in Medieval architecture. For rectangular hood moldings, use "labels (moldings)." druiplijst druiplijsten hood moldings Ornamental treatments used over openings such as doors or windows, and composed of ogee arches the apex of which extends upward to form an ornamental finial. Sierelementen die boven openingen, zoals deuren of ramen, worden gebruikt en die bestaan uit ojiefbogen waarvan de apex naar boven vergroot is om een decoratieve kruisbloem te vormen. accolade accolades accolades Lijstwerk of waterslagen die horizontaal over de bovenkant van openingen doorlopen en vaak gesplitst verticaal langs de zijden naar beneden lopen. Moldings or dripstones that extend horizontally across the top of openings and frequently vertically part way down the sides. druiplijst druiplijst (lijstwerk) druiplijsten druiplijsten (lijstwerken) labels (moldings) Wooden strips, plain or molded, that cover joints, as in paneling. Wordt gebruikt voor al dan niet bewerkte houten strips die voegen bedekken, zoals bij lambrisering. aftimmerlat aftimmerlatten cover moldings Lijsten of groepen lijsten die worden gebruikt om de voeg te bedekken die tussen twee oppervlakken op verschillende niveaus ligt, en die boven het oppervlak van beide uitsteekt. Moldings or groups of moldings used to cover the joint between two surfaces on different levels and projecting beyond the surface of both. bolection moldings paneellijst paneellijsten Paneellijstwerk dat inspringt beneden het oppervlak van de stijlen en regels die het omgeven. Panel moldings recessed below the surface of the surrounding stiles and rails. drop moldings druppellijst druppellijsten Lijsten die zijn vastgespijkerd, aangebracht of op een andere wijze aan het werk zijn bevestigd in plaats van ingesneden te zijn in het vaste materiaal. Moldings which are nailed, laid on, or otherwise fastened to the work rather than cut into the solid material. aangebracht profiel aangebrachte profielen applied moldings Lijstwerken die op maat worden gesneden in een constructie in plaats van eraan toegevoegd of ingepast. Moldings cut into, rather than added to or applied to, a member. struck molding struck moldings struck moldings Geslagen lijstwerken die doorlopen tot vlak voor de rand van het constructiegedeelte waarin ze zijn ingevoegd. Struck moldings which are terminated short of the end of the member into which they are cut. stop molding stop moldings stop moldings Parts or components of moldings. lijstonderdelen molding components Korte, rechte stukken of gedeelten van lijstwerk, meestal met een ronde doorsnede, die in de Romaanse architectuur het zigzag-lijstwerk vormen. ' Voor de lijst in zijn geheel wordt `zigzagpatroon' + `lijstwerk' gebruikt. Short, straight billets or portions of molding usually of rounded section forming the zigzag molding in Romanesque architecture; for the complete molding, use 'zigzag moldings.' bâton rompus bâtons rompus bâtons rompus Bead moldings separated from an adjoining surface by quirks, along one or both sides. Kraallijsten die aan één of beide zijden van een aangrenzend vlak worden gescheiden door groeven. parelrandlijst parelrandlijsten quirk beads Scherpe, V-vormige geulen of groeven die het ene element van het andere scheiden, zoals tussen lijstwerk of tussen de dekplaat en de echinus van een Dorisch kapiteel. Sharp, V-shaped channels or grooves separating one element from another, as between moldings or between the abacus and echinus of a Doric capital. groef groeven quirks Refers to the elements, usually of generally triangular shape, that project from a wall, pier, or other structure and which serve to support vertical loads or strengthen an angle by transferring the load against the face of the structure from which they project; sometimes more decorative than functional. Wordt gebruikt voor elementen, meestal driehoekig van vorm, die uit een muur, pier of andere structuur steken en die dienen om een verticaal gewicht te ondersteunen of om een hoek te versterken door het gewicht te verdelen over het oppervlak van de structuur waaruit ze steken. Soms zijn ze meer decoratief dan functioneel. brackets (structural elements) korbeel korbelen Brackets projecting from the intersection of two walls; when on the exterior, often to support a cornice; when on the interior, often to support a rafter. Wordt gebruikt voor kraagstenen die uit het kruispunt van twee muren steken. Wanneer ze aan de buitenkant geplaatst zijn dienen ze vaak om een kornis te ondersteunen. Wanneer ze aan de binnenkant zitten ondersteunen ze vaak een dakspant. angle brackets hoekconsole hoekconsoles Blokken metselwerk die dienen als overstek en die alleenstaand of in reeksen worden gebruikt om bouwkundige of ornamentele kenmerken te ondersteunen of in opeenvolgende lagen om bogen, koepels of gewelven te vormen. Wanneer verwezen wordt naar uitstekende lagen metselwerk wordt de voorkeur gegeven aan 'uitmetselingen'. Cantilevered masonry blocks used singly or in ranges to support architectural or ornamental features or used in successive courses to form arches, domes, or vaults; when referring generally to the projecting courses of masonry, prefer "oversailing courses." corbels kraagsteen kraagstenen De onderkant van een deel van een gebouw (zoals een overstek, plafond, trap, bovenlijst of entablement). The underside of a part or member of a building (as of an overhang, ceiling, staircase, cornice, or entablature). soffiet soffieten soffits Buitenwerken van middeleeuwse vestingwerken, zoals poorttorens, maar vaker een vooruitgeschoven post die wordt gebruikt om de toegang tot een poort te versterken. Outworks in Medieval fortifications, such as gate towers, but more frequently an advance work used to flank the approach to a gateway. barbicans dubbele vestingtoren dubbele vestingtorens Kleine koepels die in hoeken uitsteken bovenop torens of parapetten, meestal als onderdeel van een vestingwerk. Small turrets projecting from angles on top of towers or parapets, usually as part of a fortification. bartizans erkertorentje erkertorentjes Architectural elements used to fortify structures. fortification elements verdedigingswerkonderdeel verdedigingswerkonderdelen De omsloten ruimten binnen kastelen, vooral toegepast in middeleeuwse vestingwerken. Soms ook gebruikt als verwijzing naar de buitenmuren van zulke ruimten. The enclosed open spaces within castles; especially applied to Medieval fortifications; sometimes also used to refer to the outer walls of such spaces. baileys balie balie (verdedigingswerkonderdeel) balies balies (verdedigingwerkonderdelen) De sterkste en veiligste delen van kastelen, vaak gebruikt als woningen. The strongest and securest parts of a castle, usually a great tower used as the residence and situated in the innermost court or bailey. donjon donjons keeps slottoren Minor defensive features established outside the principal fortification limits. Secundaire verdedigingswerken die buiten de belangrijkste grenzen van het vestingwerk zijn gevestigd. buitenwerk buitenwerken outworks Raised, defensible works erected within a fortified place or by besiegers to command enemy positions within firing range. Verhoogde verdedigbare werken die zijn gebouwd binnen een versterkte ruimte, of door belegeraars erbuiten om vijandelijke posities binnen schootsafstand te dirigeren. cavaliers cavaliers (fortification elements) cavaliers (verdedigingswerkonderdelen) kat kat (verdedigingswerkonderdeel) katten katten (verdedigingswerkonderdelen) Refers to the outer slopes of encircling defensive ditches; for the inner slopes, use "scarps." Tegenover de 'escarpen' gelegen en soms beklede 'taluds'; ook wel 'buitengrachtsboord'; de buitenwaarts ervan gelegen 'bedekte wegen' en het 'glacis' worden soms ook tot de contrescarp gerekend. Naar buiten liggende hellingen van omringende verdedigingswaterwerken. Voor de naar binnen liggende hellingen wordt 'escarpen' gebruikt. contrescarp contrescarpen counterscarps 'Taluds' van 'grachten', soms met muurwerk bekleed, gelegen aan de zijde van het vestingwerk. Steep slopes immediately in front of and below a fortification; for the outer slopes of encircling ditches of fortifications, use "counterscarps." binnengrachtsboord binnengrachtsboorden escarpe escarpen scarps (fortification elements) Flauw aflopende 'taluds (verdedigingswerk-onderdelen)', gelegen buiten de 'contrescarpen' van een vestingwerk, die vanaf de 'wallen' of de 'gedekte wegen' met vuur kunnen worden bestreken. Slopes used for defense against attack; may be natural or artificial. glacis glacis In de militaire architectuur, buitenwerken van twee halve bastions die zijn verbonden door middel van een gordijn en die aan het hoofdbouwwerk zijn vastgezet met twee evenwijdige vleugels. In military architecture, outworks of two half bastions connected by a curtain and joined to the main work by two parallel wings. hoornwerk hoornwerken hornworks Refers to deep, wide defensive ditches surrounding towns, castles, or houses and usually filled with water. Wordt gebruikt voor diepe, brede verdedigingssloten rond kastelen of huizen die meestal zijn gevuld met water. gracht grachten moats Barriers composed of long stakes, usually with pointed tops, driven into the earth close together, sometimes connected by horizontal beams. Barrières die bestaan uit lange palen, meestal met puntige toppen, die vlak naast elkaar in de grond worden gedreven, en soms worden verbonden door middel van horizontale balken. paalwerk palisades (outworks) palissade palissaden In militaire architectuur is dit een uitstekend bolwerk dat een opvallende hoek vormt buiten de grote gracht en voor de vestingmuren. In military architecture, projecting outworks forming a salient angle beyond the main ditch and in front of the curtain wall. ravelijn ravelijnen ravelins Kleine ravelijnen. Small ravelins. redan redans redans Furniture, ornament, windows, and other objects that are fastened in position and form part of a religious building, usually the interior, but are not an integral part of the architecture itself. religieus roerend goed religious building fixtures Architectural elements found on Christian religious buildings. Christian religious building fixtures meubilair van christelijke religieuze gebouwen Elevated platforms or constructions upon which religious sacrifice is offered or other religious or spiritual activities carried out. In a Christian church altars are platforms where Eucharistic elements are consecrated, in the ancient tradition of a sacrifice. Includes both indoor small, tablelike fixtures and larger, free-standing, outdoor structures. It consists of a horizontal part, the mensa, placed on various types of supports. For the surface at which communion is celebrated in Protestant churches, use "communion tables." Wordt gebruikt voor constructies waarop religieuze offerandes worden gedaan. Omvat zowel kleine, tafelachtige bouwsels als grotere, vrijstaande constructies die zich buiten bevinden. Voor het oppervlak waaraan communie wordt gevierd in protestantse kerken wordt 'Avondmaalstafels' gebruikt. altaar altaren altars (religious fixtures) Chief altars in churches, typically raised on an elevated plane in the sanctuary where it may be seen simultaneously by all in the body of the church. In the early days of the Church the altar was usually placed in a chapel at the head of the edifice, the back of which looked directly towards the East and in such a way that it could be seen from any part by those in the church. When it was impossible to erect a church in such a manner, the altar was located opposite the chief doorway. De belangrijkste altaren in kerken. hoogaltaren high altars hoofdaltaar hoofdaltaren hoogaltaar Parts or components of altars. altaaronderdeel altaaronderdelen altar components Lage hekken of barrières voor het altaar die de officiërende geestelijken scheiden van de andere gelovigen. Low rails or barriers in front of the altar of a church, intended to separate the sanctuary of the church from the body of the church, also separating the officiating clergy from the other worshippers. altaarhek altaarhekken altaartuin altaartuinen altar rails Altaarhekken waaraan communicanten de communie ontvangen. Altar rails at which communicants receive the sacrament of Holy Communion in Christian churches. communiebank communiebanken communion rails Canopies over such features as thrones, altars, tombs, or doorways; may be suspended, projecting, or free-standing. For roofed structures with columns built over altars, use "ciboria (structures)." Wordt gebruikt voor hangende, uitspringende of losstaande luifels waarmee tronen, altaren, graven of deuropeningen worden overdekt. Voor op zuilen rustende overhuivingen van altaren wordt 'ciboria' gebruikt. baldachins (canopies) baldakijn baldakijn (luifel) baldakijnen Kleine cabines uitgerust met een zitplaats voor een priester en met een scherm of rooster waardoorheen de biechteling met de priester, die verborgen is, kan praten. Small booths used for the sacrament of Confession, furnished with a seat for a priest and with a screen or latticed window through which the penitent may talk to the priest, who is hidden. biechtstoel biechtstoelen confessionals (Christian religious building fixtures) Nissen met graftomben, meestal in de noordmuur van een koor geplaatst, om de hostie en soms een kruis of beeltenis van Christus in te bewaren. Recesses with tomb chests, usually placed in the north wall of a chancel, to hold the reserved consecrated wafers and sometimes a cross or effigy of Christ. Easter sepulchers paassepulcrum paassepulcrums Schermen in oosters-orthodoxe kerken die het heiligdom van het schip scheiden, waar meestal drie deuren in zitten en die sinds de veertiende of vijftiende eeuw bedekt zijn met iconen. Screens in Eastern Orthodox and Catholic churches that separate the sanctuary from the nave, usually pierced by three doors and, since the 14th or 15th century, covered with icons. The function of the iconostasis is modeled on the Temple in Jerusalem, where people other than the priests were separated from the holiest area. iconostase iconostasen iconostases Platforms above rood screens or rood beams, from which choirs sing or readings are made. Wordt gebruikt voor de platformen boven koorhekken, waarvandaan het koor zingt of lezingen worden gehouden. doksaal doksalen oksaal oksalen rood lofts Elevated stands enclosed by a guardrail and a platform on which to rest a book, intended for clergy to preach to the congregation; usually situated within a church and may be fixed or movable (movable pulpit). It often has a staircase, a backboard, and a sounding-board. Plaats voor een spreker, met name de geestelijke die een preek houdt. kansel kansels preekstoel preekstoel (kansel) preekstoelen preekstoelen (kansels) pulpits A fixed stand with a guardrail situated at the entrance to the chancel. Often found in pairs: the one at the North side is used to read the Gospel, the one at the South side is for the Epistle. It may have one or several bookrests, and may be used as a pulpit. De preekstoelen in het schip ter lezing van het evangelie of de brieven, in vroeg-christelijke kerken. In de Balkan en Griekse kerken vandaag de dag, grote preekstoelen of lessenaars. ambo ambo's ambos (pulpits) Church pulpits with a clerk's desk at the bottom, reader's desk above, and pulpit on top. Kerkkansels met een bureau voor een geestelijke aan de onderkant, een schrijftafel erboven en de preekstoel bovenop. kansel met drie verdiepingen kansels met drie verdiepingen three-deckers (pulpits) Architectural elements found on Islamic religious buildings. Islamic religious building fixtures meubilair van Islamitische religieuze gebouwen Kansels in moskeeën met een klein platform voor de spreker, een balustrade, een baldakijn, een smalle trap en meestal met een poort aan de voet van de trap. Pulpits in mosques, having a small stand for the speaker, parapet, canopy, narrow stairs, and usually a gate at the foot of the stairs. minbar minbars minbars Muren van een moskee of idgah die op Mekka zijn gericht en waarin zich meestal een minbar bevindt. Walls of a mosque or idgah oriented toward Mecca and usually containing a minbar. qibla walls qiblamuren qiblamuur Te gebruiken voor verticale, onbrandbare constructies met schoorsteenpijpen om verbrandingsproducten naar de buitenlucht te voeren vanuit, bijvoorbeeld, kachels, open haarden en ovens. Vertical noncombustible structures containing flues for drawing off into the outside air products of combustion from, for example, stoves, fireplaces, and furnaces. chimneys (architectural elements) schoorsteen schoorsteen (architecturaal element) schoorstenen schoorstenen (architectonische elementen) Parts or components of chimneys. chimney components schoorsteenonderdeel schoorsteenonderdelen Kleine daken die boven het belangrijkste dak achter een schoorsteen zijn gebouwd, gebruikt om bescherming te geven tegen lekkage van water waar de schoorsteen door het dak steekt. Small false roofs built over the main roof behind a chimney; used to provide protection against water leakage where the chimney penetrates the roof. chimney cricket chimney cricket (q) chimney crickets chimney crickets De smalste delen van een schoorsteenpijp, tussen de samenkomst of samentrekking boven de haardstede en de eigenlijke schoorsteenpijp. Vaak op het punt waar de klep zich bevindt. The narrowest portions of a chimney flue, between the gathering, or upward contraction above the fireplace, and the flue proper; often where the damper is located. chimney throats schoorsteenhals schoorsteenhalzen Afdekkingen die schoorsteenopeningen beschermen. Voor deklijstachtige uiteinden aan schoorstenen wordt 'schoorsteenkronen' gebruikt. Voor verlengstukken die bovenop schoorstenen worden geplaatst om voor een betere luchtstroom te zorgen of voor een beter uiterlijk en die over het algemeen de schoorsteenpijp verlengen wordt 'schoorsteenpotten' gebruikt. Coverings that protect chimney openings from rain entering the flue, sometimes combined with or constructed as a single device with a "chimney cap," which is a cornice-like or other decorative termination to chimneys; for extensions placed on top of chimneys to improve draft or appearance, and which generally extend the flue, use "chimney pots." chimney hoods schoorsteenkap schoorsteenkap (schoorsteenonderdeel) schoorsteenkappen schoorsteenkappen (schoorsteenonderdeel) Metal, masonry, or ceramic extensions which continue the flue on top of chimneys to improve draft or appearance; for extensions that protect chimney openings and may serve to block rain, use "chimney hoods." Wordt gebruikt voor verlengstukken van metaal, metselwerk of keramiek, die een voortzetting vormen van de schoorsteenpijpen bovenop schoorstenen om voor een betere luchtstroom of een beter uiterlijk te zorgen. Voor verlengstukken die schoorsteenopeningen beschermen en die kunnen dienen om regen tegen te houden wordt 'schoorsteenkappen' gebruikt. chimney pots schoorsteenpot schoorsteenpotten Chimney pots of long and slender form, intended to improve the draft. Dunne, lange schoorsteenpijpen die zijn bedoeld om voor een betere luchtstroom te zorgen. hoge schoorsteenmantel hoge schoorsteenmantel (schoorsteenpijp) hoge schoorsteenmantels hoge schoorsteenmantels (schoorsteenpijpen) tallboys (chimney pots) De zijkanten van schoorstenen, boven de open haard, die in de richting van de schoorsteenhals of de klepopening lopen. The sides of chimneys above the fireplace opening that close in toward the chimney throat or damper opening. bovenboezems chimney wings schoorsteenboezem schoorsteenboezems Chambers located below fireplaces or fireboxes for the collection and removal of ashes. Ruimtes die zich onder open haarden of vuurkisten bevinden en die dienen voor het opvangen en verwijderen van as. asgat asgaten ashpits Metal lintels that support the masonry above fireplace openings. Metalen lateien die het metselwerk boven de openingen van open haarden ondersteunen. boezemijzer boezemijzers chimney bars Refers to masonry on either side of a fireplace opening that supports the mantel and upper chimney construction. Wordt gebruikt voor metselwerk aan, beide kanten van een open haard, dat de schoorsteenmantel en de schoorsteenconstructie aan de bovenkant ondersteunt. chimney cheeks onderboezem onderboezems Aanduiding voor de achtermuren of het binnenwerk van open haarden. Designates the back walls or linings of fireplaces. firebacks haardplaat haardplaten Aanduiding voor de afgeschuinde zijden van open haarden. Designates the splayed sides of fireplaces. fireplace cheeks schouwwang schouwwangen Frameworks of parallel or crossed bars or laths used as barriers in an opening or passage, or as a support or separating element, as in fire-making equipment. Raamwerken van evenwijdige of elkaar kruisende staven die een opening of doorgang blokkeren. Ook voor gelijksoortige elementen die gebruikt worden voor het koken boven vuur of in open haarden. grates rooster rooster (hekwerkelement) roosters roosters (hekwerkelementen) Refers to floors of fireplaces and the immediately adjacent floor areas. Wordt gebruikt voor de vloeren van open haarden en de delen van de vloer die daar direct naast liggen. haard haarden hearths Flat projecting shelves at the side of fireplaces where pots or pans may be placed to keep warm. Platte, uitstekende platen aan de zijkanten van open haarden waar potten of pannen neergezet kunnen worden om ze warm te houden. hobs (fireplace components) zijplaat van de haard zijplaten van de haard Passageways constructed to control drafts in and carry away products of combustion from fireplaces and furnaces. Wordt gebruikt voor doorgangen die zijn gemaakt om de luchtstroom in open haarden en ovens te regelen en de verbrandingsproducten te verwijderen. flues schoorsteenpijp schoorsteenpijpen Linings of chimneys constructed of special heat-resistant materials to prevent fire, smoke, and gases from spreading to surrounding spaces. Wordt gebruikt voor het binnenwerk van schoorstenen die van speciaal hittebestand materiaal gemaakt zijn om te voorkomen dat vuur, rook en gassen naar omringende ruimten kunnen ontsnappen. flue linings schoorsteenbekleding Doors that provide access for cleaning or repairing flues. Wordt gebruikt voor deuren die toegang verschaffen voor het schoonmaken of repareren van schoorsteenpijpen. roetdeur roetdeuren soot doors Hieronder vallen de colonnades die een gebouw omgeven, zoals een Griekse tempel en Romeinse patio's die omgeven worden door een colonnade. Includes colonnades surrounding a building, such as a Greek temple, and Roman courtyards surrounded by a colonnade. peristyle peristyle (colonnades) peristylen peristylen (colonnades) peristyles (colonnades) Gaten, doorgaans met een deksel, waardoorheen men rioolbuizen en stoomafvoeren en dergelijke kan aanbrengen, of soortgelijke doorgangen, met name in straten in steden. Holes, usually with a cover, through which a person may enter sewers, steam drains, or similar underground passages, especially those located in city streets. mangat mangaten manholes Halve deuren die toegang verschaffen tot een provisiekamer en waarlangs de inhoud van de provisiekamer wordt uitgeserveerd. Openings in half-doors, giving entrance to a pantry and over which are served out the contents of the pantry. buttery hatches onderdeur van pantry onderdeuren van pantries In ancient Greek and Roman theaters, the structures facing the audience, forming the background before which performances were given and providing space for the players behind the acting area. In oude Griekse en Romeinse theaters, de constructies die naar het publiek gekeerd zijn en die de achtergrond vormen waarvoor de opvoeringen plaats vonden, en die tevens de spelers ruimte boden achter de plaats waar ze toneelspeelden. scaenae scaenae scaenum De bovenverdiepingen van de scène-opbouw in de oude Griekse en Romeinse theaters. The upper stories of the scene buildings in ancient Greek or Roman theaters. episcenia episcenia episcenium In ancient theaters, projecting structures or wings flanking the stage on either side, and with the scaena, or background, enclosing the stage on three sides. In theaters uit de oudheid, uitstekende constructies of vleugels aan weerszijden, met de scaena of achtergrond het toneel aan drie kanten omsluitend. parascenia parascenia Stages of ancient Greek and Roman theaters. For the stage podiums of ancient Roman theaters, use "pulpita." For the areas of modern theaters nearest the audience, use "forestages." Tonelen van oude Romeinse theaters. proscaenium proscaeniums proscenia Podia in theaters, waarop voorstellingen worden gegeven. Theatrical platforms, visible to an audience and commonly framed by a proscenium arch, on which performances are carried out. bühnen stages (performance spaces) toneel tonelen In de tempelarchitectuur van India, torens of torenspitsen, die meestal op convexe wijze taps toelopen. In the temple architecture of India, towers or spires, usually tapering in a convex curve. shikara's sikhara śikhara's śikharas Objecten of verzamelingen objecten die afscheiden, apart houden, afbakenen of dienst doen als barricades. Objects or sets of objects that separate, keep apart, demarcate, or serve as deterrents. afsluiting afsluitingen barriers (Droge) sloten, grachten of greppels rond landschappelijke parken en tuinen om te bereiken dat het vee in de weide een onderdeel van het zicht vanuit de tuin is, maar niet in de eigenlijke tuin kan komen. Barriers in the form of trenches or sunken fences; usually used to prevent livestock from crossing. ha-has haha haha's Aanduiding voor muren die rond een bouwput opgericht worden om natte aarde tegen te houden om bijvoorbeeld funderingen te kunnen bouwen in gebieden met hoog grondwater. Designates walls erected around a site to hold back wet earth to permit the construction of, for example, basements, in areas of high groundwater. diaphragm walls schermmuren schermmuur Fortification walls of cities. Versterkingen rondom steden. city walls stadsmuren stadsmuur Walls that are constructed to resist lateral loads, such as walls that hold back banks of earth. Wordt gebruikt voor muren die gebouwd zijn om zijdelingse belasting te weerstaan, zoals muren die aarden wallen tegenhouden. keermuren keermuur retaining walls Refers to flights of steps, found in India, that lead down to the banks of rivers or other bodies of water. Wordt gebruikt voor trappen, te vinden in India, die naar de lager gelegen oevers van rivieren of andere wateren leiden. ghat ghats ghats Barriers to confine, control, or obstruct the flow of water. Wordt gebruikt voor hindernissen om de waterstroom te beperken, te controleren of tegen te houden. dam dammen dammen (constructies) dams (hydraulic structures) Dams that resist water pressure by use of the arch principle and having, in plan, the form of a single arch abutted by natural rock formation. Wordt gebruikt voor dammen die de druk van het water weerstaan door gebruik te maken van het boogprincipe en die als plattegrond een enkele boog hebben die tegen een natuurlijke rotsformatie is aangebouwd. arch dams boogdam boogdammen Refers to dams, usually concrete, constructed as a series of buttresses. Wordt gebruikt voor dammen, meestal van beton, die zijn opgebouwd in een reeks steunberen. buttress dams pijlerdam pijlerdammen Watertight enclosures from which water is pumped to expose an area in order to permit construction or repairs. Wordt gebruikt voor waterdichte bekistingen waar het water uit wordt gepompt om een gebied bloot te leggen zodat daar kan worden gebouwd of gerepareerd. cofferdams kistdam kistdammen Dammen die de druk van het water weerstaan door hun eigen gewicht. Dams that resist water pressure by their own weight. gravity dams massieve stuwdam massieve stuwdammen Artificial dams placed in a watercourse to increase the depth of water or to divert it into a channel for navigation or irrigation. Kunstmatige dammen die in een waterloop zijn geplaatst om het water dieper te maken of om de stroom te verleggen naar een geul voor navigatie of irrigatie. barrages keerdam keerdammen Low walls that protect property or for other purposes slow the runoff from heavy rains or other occasional waterfall. check dams reguleringsdam reguleringsdammen Barriers built across waterways to turn aside all or some of the flow from its usual course into a pipe, trench, or channel, as to bypass construction work. Wordt gebruikt voor hindernissen die overdwars in een waterweg zijn gebouwd om de stroom geheel of gedeeltelijk af te buigen van de gewone bedding en een buis, sloot of geul in te leiden, zodat er om constructiewerk heen kan worden gegaan. diversion dams omleidingsdam omleidingsdammen Dams constructed to store floodwaters temporarily or to supply a surge of water, as for clearing a channel of logs. Wordt gebruikt voor dammen die zijn gebouwd om vloedwater tijdelijk vast te houden of om een flinke golf water te veroorzaken, bijvoorbeeld om een geul vrij te maken van boomstammen. buitendeuren buitendeuren (dammen naar funtie) flood dams vloeddeur vloeddeuren Dammen die in rivieren zijn gebouwd om de energie van waterkracht aan te wenden voor het opwekken van elektriciteit. Dams built on rivers to harness the energy of waterpower to produce electricity. hydroelectric dams waterkrachtdam waterkrachtdammen Aanduiding voor dammen die overdwars in waterwegen zijn gebouwd om het waterniveau te reguleren of de stroom van het water af te buigen of te meten. Barriers or dams across waterways to regulate water level or divert or measure water flow, for example, to drive a mill wheel or as constructed on a canal or navigable river to retain the water and prevent overflow. waterkering waterkering (dam) waterkeringen waterkeringen (dammen) weirs Walls or dams to divert the flow of runoff or other superfluous water. overlaat overlaten wasteweirs (weirs) Dams using earth or rock as fill, utilizing natually available materials with minimum processing to construct embankments. Wordt gebruikt voor dammen die zijn opgebouwd met fijne grond in het midden, grovere aarde of stenen aan de buitenkant en een waterdichte kern. aarden dam aarden dammen earth dams Dams built mainly of rocks of various sizes with a waterproof case or covering. Wordt gebruikt voor dammen die vooral zijn opgebouwd uit rotsblokken van verschillende afmetingen met een waterdicht omhulsel of bedekking. rock-fill dams stortsteen stortsteendammen Dams in which the embankment is constructed in successive mechanically compacted layers, using sheepsfoot rollers or heavy pneumatic-tired rollers to compact the fill. Rolled-fill is the most commonly used method of earth dam construction. rolled-fill dams verdichte aarden dam verdichte aarden dammen Dam constructed of multiple types of soil material, such as clay, fine sand, rocks, and silt. The fill is zoned by systematic distribution of materials according to their strength and permeability characteristics, generally built over an impervious core. In cross section, the dam is divided into zones, with the central zone made of relatively impervious clay, and transition zones used to cover both faces and prevent piping through cracks. Dammen waarbij de opvulling, meestal aarde, rotsen of klei, wordt omsloten door systematisch verdeelde materialen aan de hand van hun kracht en doorlaatbaarheidseigenschappen, meestal opgebouwd rond een ondoordringbare kern. gelaagde aarden dam gelaagde aarden dammen zoned earth dams Bronnen die worden gebruikt voor rituele reiniging, meestal geassocieerd met religieuze gebouwen. Fountains for ritual cleansing, usually associated with religious buildings. ablutiefontein ablutiefonteinen ablution fountains Openings through which air or a fluid enters a plenum, pipe, or system. Wordt gebruikt voor openingen waardoor lucht of een vloeistof een met gecomprimeerde lucht gevulde ruimte, een pijp of een systeem binnen komt. inlaat inlaten intakes Refers to freestanding structures having approximately the form of columns, with capital, shaft, and base, but without a full superstructure and erected as memorials. Verwijst naar vrijstaande constructies in de vorm van een kolom, met kapiteel, schacht en voet, maar zonder een volledige bovenbouw en opgericht als gedenktekens. erezuilen gedenkzuil gedenkzuilen memorial columns Columns erected in honor of a naval triumph and ornamented with the rostra or prows of ships. Zuilen die zijn opgericht ter ere van een overwinning op zee en versierd met de rostra of voorstevens van schepen. rostral columns snebbenzuil snebbenzuilen Stone basins with a drain, generally set near the sacristy, often in a niche. The piscina was used for the celebrant's ablutions and for washing the sacred vessels during the Mass. Piscinae drain into the ground, and some have a small upper shelf that serves as a credence. For pools in Roman or Medieval homes or public sites, use "piscinae (pools)." Waterbekkens met een afvoerkanaal, in het algemeen geplaatst in de buurt van de sacristie en gebruikt bij abluties. piscinae (Christian building fixtures) piscine piscine (christelijk toebehoren) piscines piscines (christelijk toebehoren) Open-air structures, usually with stepped bases, constructed for the maintenance and worship of the sacred fire in Zoroastrianism and like religions. For buildings constructed for similar purposes, use "fire temples." Wordt gebruikt voor bouwwerken in de open lucht, meestal met een voetstuk met trappen, die werden gebouwd voor het onderhouden en vereren van het heilige vuur in de leer van Zarathoestra en soortgelijke godsdiensten. fire altars vuuraltaar vuuraltaren Ancient Roman altars. Antieke Romeinse altaren. ara ara's arae Altars standing in the center of a Greek theater orchestra. Wordt gebruikt voor de altaren die in het midden staan van het orkestra in een Grieks theater. thymeles thymeles Bridges having a deck that is directly supported from towers or pylons by straight cables without vertical suspenders. Construction of cable-stayed bridges usually follows the cantilever method. After the tower is built, one cable and a section of the deck are constructed in each direction. Each section of the deck is pre-stressed before continuing. The process is repeated until the deck sections meet in the middle, where they are connected. The ends are anchored at the abutments. cable-stayed bridges kabelbrug kabelbruggen tuibrug tuibruggen Ramps extending from the shore or bank to the water, for the purpose of allowing boats to be put in a body of water. boat launching ramps scheepshelling scheepshelling (te waterlating) scheepshellingen scheepshellingen (te waterlating) Refers to circular panels, usually sculptured or otherwise decorated, set as decorative elements in an architectural context. For similarly shaped and decorated motifs in two-dimensional media, use "medallions (ornament areas)." Ronde decoratieve muuronderdelen, gebeeldhouwd of op een andere manier bewerkt. Gebruik voor gelijksoortige motieven in niet-architectonische context 'medaillons (ornamentgebieden)'. medaillon medaillon (muuronderdeel) medaillons medaillons (muuronderdelen) roundels (circular panels) Een enkele glazen tegel of een tegel met ingebrande kleuren, meestal vierkant of ruitvormig. Wordt gebruikt voor decoratieve beglazing. Glazing quarries, often square or diamond-shaped, having a pattern or design impressed, painted, or fired upon them. carreau carreaux (decorative glass lights) Muurbedekkingen die bestaan uit panelen van hout of ander materiaal die aan elkaar zijn bevestigd zodat een doorlopend vlak ontstaat. Wall coverings consisting of panels of wood or other material joined in a continuous surface. lambrizering lambrizeringen paneelwerk paneling Houten lambrizering op binnenmuren, meestal van vloer tot plafond en versierd met houtsnijwerk, verguldsel, schilderwerk of soms inlegwerk. Wood paneling on interior walls, usually floor to ceiling; as a rule enriched by carving, gilding, painting, or sometimes inlaying. boiserie boiserie Heavy pieces of cloth painted to imitate carpet, tile, or some other floor covering. Zware stukken doek beschilderd om tapijt, tegels of andere vloerbedekking te imiteren. floor cloths vloerdoek vloerdoeken Bedekkingen vaak van buigzame materialen, gebruikt om muren en andere oppervlakken te versieren en beschermen. Various materials used to decorate and protect walls and other surfaces, often in the form of flexible sheets. muurbedekking muurbedekkingen wall coverings Papers or paperlike materials, often decorative in nature, made primarily for attachment to walls and ceilings but sometimes applied to other surfaces. Papier of soortgelijk materiaal dat vaak ter versiering dient en hoofdzakelijk is gemaakt om aan muren en plafonds te bevestigen maar soms op andere oppervlakken wordt aangebracht. behang behangpapier papierbehang wallpapers Behang versierd met grote, enkelvoudige taferelen die vaak een landschap of onderwerp uit de literatuur of mythologie afbeelden en een panoramisch effekt geven. Wallpapers decorated with large nonrepeating scenes, usually of landscape, literary, or mythological subjects, which create a panoramic effect. panoramabehang scenic wallpapers Behang met patronen die gedrapeerde stoffen imiteren. Wallpapers with patterns that simulate draped textiles. drapery paper drapery papers drapery papers Behang waarvan de structuur bestaat uit verpulverde stofvezels die op het papieroppervlak zijn gelijmd. Wallpapers with texture produced by means of powdered textile fibers glued into place on the paper surface. flock papers houtvezelbehang houtvezelbehangen vélouté behang vélouté behangpapier Behang met (achtergrond)kleuren die in fijne gradaties in elkaar overgaan. Wallpapers with colors blended in subtle gradations, particularly in the ground. rainbow paper rainbow papers rainbow papers Embossed wall covering made of an impressed mixture of linseed oil, sawdust, and chalk adhered to a fabric or cloth backing; made by a process patented by Frederick Walton in 1877. Muurbedekkingen met reliëfwerk bestaande uit een opgedrukt mengsel van lijnzaadolie, zaagsel en kalk dat op een stoffen ondergrond is aangebracht. Werkwijze gepatenteerd door Frederick Walton in 1877. Lincrusta linoleumbehang Walton Seats hinged against the end of a pew to afford accommodation when needed in the aisle. Stoelen die met behulp van scharnieren aan het eind van een kerkbank bevestigd zijn om, indien noodzakelijk, mensen plaats te verschaffen in het gangpad. kerkbankstoel kerkbankstoelen pew chairs Chairs having a very low seat and a padded top rail, designed for female spectators of card games, who could kneel while resting their arms on the padded top rail. Males would sit astride a "voyeuse" with a somewhat higher seat, but it was considered inelegant for women to sit astride. For chairs having a very similar design but intended for prayer, use "prie-dieu chairs." Prie-dieu chairs may be made of humble materials, such as a wooden frame with a rattan seat-kneeler, or they may be upholstered; they may include a shelf for prayer books. If they are part of a set, it is usually a bedroom set. Voyeuses à genoux are always upholstered, and are generally part of a larger set along with voyeuses intended for males. Een bepaald soort voyeuse die speciaal voor vrouwen was gemaakt om op te knielen, aangezien schrijlings zitten voor hen niet elegant werd gevonden. voyeuse à genoux voyeuses à genoux voyeuses à genoux Benches that were historically seats for the deacons in early protestant church services; the style is now commonly seen in homes. The forms vary, but they are typically long enough for two or three sitters, with a wooden seat, often with a wooden back; the seat may comprise a hinged cover that opens to reveal storage. deacons' benches dekaanbank dekaanbanken Bankachtige stoelen, vaak op een vaste plaats, die achterkanten hebben en toegankelijk zijn vanaf de gangpaden, voor het gebruik van een kerkgemeente. Benchlike seats for the use of a church congregation. They are often fixed in place in rows, have backs and often walls, and are accessible by aisles. kerkbank kerkbanken pews Tables used for the distribution of communion during the Eucharist in Christian churches. avondmaalstafel avondmaalstafels communion tables Doors concealing cubbyhole spaces found in case furniture such as fall-front desks, secretarys or escritoires, and often fitted with a lock. They are frequently decorated with carvings or marquetry. panoramadeur panoramadeuren prospect doors Metal protective grilles, often of elaborate, decorative character. Metalen beschemroosters, vaak gedetailleerd en decoratief. venstertralie venstertralies window guards Beschermende kappen, afdekkingen of beschuttingen van muren of andere bouwwerken, vaak van steen, terracotta of metaal. Protective caps, tops, or covers of walls, parapets, or other structures, often of stone, terracotta, or metal. copings deklijst deklijsten Continuously moving belts designed to carry passengers or goods either horizontally or up inclines; for similar devices moving only horizontally, use "moving walkways." Wordt gebruikt voor voortdurend bewegende banden die zijn ontworpen om passagiers of goederen horizontaal of een helling op te vervoeren. Gebruik 'rolpaden (2)' voor soortgelijke apparaten die zich alleen horizontaal voortbewegen. moving ramps rolpad rolpad (diagonaal transportsysteem) rolpaden rolpaden (diagonale transportsystemen) Openings or recesses in chimneys or walls in which fires may be built, as for heating or cooking; may also refer to low fireproof structures erected outdoors for cooking over open flames. Wordt gebruikt voor openingen of nissen in schoorstenen of muren waarin een vuur kan worden gemaakt, voor verwarming of om op te koken. Kan ook worden gebruikt als verwijzing naar lage vuurvaste constructies die buiten zijn opgericht om boven een open vuur te koken. fireplaces open haard open haarden Parts and components of fireplaces. fireplace components haardstedeonderdeel haardstedeonderdelen Afzonderlijke, grote stenen die de vloeren van open haarden vormen. Single, large stones forming the floors of fireplaces. haardsteen haardstenen hearthstones Decorative frames around fireplace openings, sometimes including a shelf or ledge and decorative elements mounted above the opening, such as to support a mirror or painting. Wordt gebruikt voor de decoratieve omlijsting rond de openingen van open haarden. mantel mantel (schoorsteen) mantels mantels (fireplace components) mantels (schoorstenen) schoorsteenmantel schoorsteenmantels schoorsteenversiering schoorsteenversiering (schoorsteen) schoorsteenversieringen schouwen schouwen (schoorstenen) That part of a hearth on which the fire is built. Wordt gebruikt voor de delen van haarden waarop het vuur wordt gemaakt. achterhaard achterhaarden back hearths Refers to the parts of hearths that project into rooms. Wordt gebruikt voor de delen van haarden die in kamers uitsteken. front hearths voorhaard voorhaarden Chimneys containing a number of flues, especially when rising as shafts above a roof. Wordt gebruikt voor schoorstenen die een aantal schoorsteenpijpen bevatten, vooral wanneer deze als schachten boven een dak uitsteken. chimney stacks meervoudige schoorstenen meervoudige schoorstenen (schoorstenen) Large chimneys through which smoke and gases of combustion are discharged. Wordt gebruikt voor grote schoorstenen waardoor rook en verbrandingsgassen worden uitgestoten. fabrieksschoorsteen fabrieksschoorstenen smokestacks In een vertrek uitspringend rookvangend gedeelte van een schoorsteen of schouw boven de stookplaats. VWB. Als het de omlijsting van de stookplaats betreft zie 'schoorsteenmantels'. Portions of chimneys that project from the general wall plane into the room, often decorated with mantels and overmantels. boezem boezem (schoorsteen) boezems boezems (schoorstenen) chimney breasts schouwboezem schouwboezems Bovenste deklijst van metselwerk of ander onbrandbaar materiaal, bovenop schoorstenen. Voor extra onderdelen die bovenaan openingen van schoorsteenpijpen worden geplaatst en deze bedekken wordt 'schoorsteenkappen' gebruikt. Uppermost cornices of masonry or other noncombustible material atop chimneys, either as an ornament or as a cover; for extra components specifically intended to cover flue openings, use "chimney hoods." chimney caps schoorsteenkronen schoorsteenkronen (deklijst) schoorsteenkroon schoorsteenkroon (deklijst) Vaults in which the crown of the vault is higher than the crown of the transverse arches so that the ridge line is curved in elevation often having a transverse of a semi-circle. Wordt gebruikt voor gewelven waarbij de kroon van het gewelf hoger ligt dan de kroon van de transversbogen, zodat de noklijn gekromd er bovenuit steekt; vaak vormt de transvers een halve cirkel. domical vaults koepelgewelf koepelgewelven Gewelven met een profiel van ongeveer een kwart cirkel, bijvoorbeeld zoals gebruikt wordt om een gangpad in een kerk te overdekken. Vaults of approximately quarter-circle profile, such as would cover an aisle in a church. half barrel vaults halve tongewelf halve tongewelven Dunne gewelven van een of meer lagen terracotta tegels die zij aan zij plat worden neergelegd en hun onbuigzaamheid ontlenen aan cohesie en kromming in plaats van aan massiviteit of samendrukking; kunnen worden opgericht zonder te centreren. Thin vaults of one or more layers of terracotta tiles laid flat edge to edge and deriving their rigidity from cohesion and curvature rather than from massiveness or compression; can be erected without centering. tamboerijngewelf tamboerijngewelven timbrel vaults Screens that separate the altar area from the space behind it. Distinct from "reredoses," which relate visually to the altar and may form part of the inner side of an altar screen. Wordt gebruikt voor de hekken die de altaarruimte van de ruimte erachter scheiden. Te onderscheiden van 'reredoses' die visueel met het altaar verbonden zijn en een onderdeel kunnen zijn van de binnenkant van het altaarscherm. altaarscherm altaarschermen altar screens Gables with curved sides and surmounted by a pediment. Gevels waarvan het middendeel hoger is opgetrokken tot een rechthoekige top of hals, die meestal een zoldervenster omsluit. De hals is tussen gebeeldhouwde vleugelstukken gevat en wordt bekroond door een fronton. VWB. Dutch gables halsgevel halsgevels Shingled roofs with inward curvature at the eaves and other features causing them to resemble thatched roofs; popular in the early 20th century. Wordt gebruikt voor spanen daken die vanwege bepaalde kenmerken, waaronder naar binnen gebogen overhangende dakranden, op rieten daken lijken; populair in het begin van de 20e eeuw. false thatched roofs kunstrietdak kunstrietdaken Pointed arches in which the length of the voussoirs increases toward the center, so that the arch of the extrados has more vertical proportions than the arch of the intrados. For similar arches when rounded, use "Florentine arches." Wordt gebruikt voor spitsbogen waarbij de gewelfstenen langer worden naarmate ze het centrum naderen, zodat de kromming van de extrados meer verticale proporties heeft dan de kromming van de intrados. Gebruik 'Florentijnse bogen' voor soortgelijke, maar ronde bogen. Italiaanse spitsbogen Italiaanse spitsboog Italian pointed arches Hekwerk of traliewerk in een kerk, ontworpen om ongelovigen buiten een kapel of altaar te houden. Screens, partitions, or railings serving to enclose or shut off a space in a building, particularly such structures located in a church, where they are designed to exclude nonworshippers from a chapel or shrine. parcloses traliewerk traliewerk (religieuze gebouwen) traliewerken traliewerken (religieuze gebouwen) Distinctive rood screens found in Italian churches, often deep free-standing structures found particularly in mendicant churches and in many other monastic churches in Italy. Verwijst naar een Italiaans type koorhek. koorhek tramezzi tramezzi Capitals whose basic form is shaped like a bell or an inverted bell; may be enriched with carving. Kapitelen waarvan de basisvorm een bel of een omgekeerde bel is. Soms zijn ze met beeldhouwwerk versierd. bell capitals kelkkapiteel kelkkapitelen Frontons met een bovenkant in de vorm van een gesegmenteerde boog. Pediments with a top in the form of a segmental arch. gesegmenteerde fronton gesegmenteerde frontons segmental pediments Bakken, meestal langwerpig , die aarde bevatten en die worden gebruikt om ornamentele planten in te kweken. Worden op een vensterbank of ter hoogte van een vensterbank geplaatst. Boxes, usually elongated, containing soil and used for growing ornamental plants, placed on a window sill or at the level of a sill. bloembak bloembak (venster) bloembakken bloembakken (venster) window boxes Foundations consisting of concrete, brick, or stone piers which deliver the load to a support stratum; the piers are usually more substantial than piles and are not clustered. Now commonly produced by excavating within a caisson. Funderingen die bestaan uit betonnen, bakstenen of stenen pijlers die belastingen overbrengen naar een dragende laag. De pijlers zijn meestal groter dan palen en zijn niet gebundeld. Tegenwoordig veelal geproduceerd door uitgraving binnen een caisson. pier foundations pijlerfundering pijlerfunderingen Combined footings in which two independent footings are connected to each other to counterbalance an asymmetrical load on one of them, usually one supporting an off-center exterior wall or column. Wordt gebruikt voor combined footings waarin twee onafhankelijke voetingen aan elkaar zijn bevestigd om een asymmetrisch belasting op een ervan te compenseren, meestal ondersteunt één ervan een excentrische buitenmuur of zuil. cantilever footings uitkragend fundament Semicircular arches in which the rise is less than half the span. Wordt gebruikt voor halfronde bogen waarin de hoogte minder dan de helft van de overspanning is. gedrukte bogen gedrukte boog surbased arches Arches struck from two centers, resulting in a pointed arch. Bogen gevormd met twee centra, met als resultaat een spitsboog. two-centered arches wangewelf wangewelven Arches built across a nave or hall that support walls rather than vaults; for such arches when they support vaults, use "transverse arches." Wordt gebruikt voor bogen die over een schip of een zaal zijn gebouwd, en die eigenlijk meer een muur dan een gewelf ondersteunen. Voor soortgelijke bogen die gewelven ondersteunen wordt 'ribbogen' gebruikt. diafragmabogen diafragmaboog diaphragm arches gordelbogen gordelboog Houten constructieraamwerken waarbij de stijl slechts een verdieping hoog is De vloerbalk van elke verdieping rust op de bovenplaten van de verdieping eronder of op de funderingsdorpel van de eerste verdieping, en de draag- en scheidsmuren rusten op de ondervloer van elke verdieping. Wood structural frames in which the studs are only one story high, the floor joist of each story rests on the top plates of the story below or on the foundation sill for the first story, and the bearing walls and partitions rest on the subfloor of each story. platform frames platform houtskelet platform houtskeletten Houten skeletten waarin alle verticale bouwelementen, posten en stijlen van de buitenste draagmuren en scheidingswanden de volledige hoogte van het frame hebben, van onderdorpel tot dakplaat. Wooden frameworks in which all vertical structural elements, posts and studs, of the exterior bearing walls and partitions extend the full height of the frame from sill to roof plate. balloon frame balloon frames balloon frames Parts or components of shafts. schachtonderdeel schachtonderdelen shaft components Een bepaalde combinatie van zuilenorde en hoofdgestel uit de klassieke architectuur, met bepaalde standaardonderdelen. In architecture, the arrangement of bearing and carried parts in post and beam construction, usually the ensemble of column with its entablature and base, which encodes standardized details and style, or variations of these. For the traditional five orders of classical architecture, prefer the narrower concept "classical orders." architectural orders (assembly and style) bouworde bouworden Bouworde die wordt gekenmerkt door zuilen die over het algemeen geen basement hebben, relatief eenvoudige kapitelen en een fries die bestaat uit elkaar afwisselende 'triglyfen' en 'metopen'. Refers to the architectural order characterized by columns generally without bases, relatively simple capitals, and a frieze composed of alternating triglyphs and metopes. Doric order Dorische orde Refers to an architectural order characterized by capitals composed of foliate echini derived from the Corinthian order superposed by volutes derived from the Ionic order. Vermenging van de Corintische met de Ionische orde, met onder de Corintische kapiteelabacus Ionische voluten en een eierlijst, meestal met Corintische acanthusbladeren bekleed en de zuilhoogte naar de Corintische modulus. VWB. Composite order composiete orde Refers to the architectural order characterized by a capital having a bell-shaped echinus decorated with a combination of spiral and plant, usually acanthus, motifs. Van oorsprong Griekse zuilenorde, die evenwel door de Grieken weinig is toegepast. Het kapiteel wordt gekenmerkt door twee kransen van acanthusbladeren, waarboven krullen als zich ontrollende bladeren. De abacus is aan de zijden gezwenkt. De hoogte van de zuil is tienmaal de onderdoorsnede. VWB. Corinthian order Corintische orde Eenvoudige vorm van de Romeins-Dorische orde, zonder cannelures. VWB. Refers to the architectural order characterized by unfluted columns, torus bases, unadorned cushion capitals, and plain friezes. Toscaanse orde Tuscan order Refers to the architectural order characterized by capitals with volutes, richly carved moldings, and columns with bases. Wordt gebruikt voor de bouworde die wordt gekenmerkt door kapitelen met rolvormige voluten. In tegenstelling tot de Dorische orde is hier wel een zuilbasement. Ionic order Ionische orde Gebinten met evenwijdige liggers waartussen de schoren en de dwarsbalken onder dezelfde hoek geplaatst zijn, zodat zij een gelijkbenige driehoek vormen, waarvan de diagonalen afwisselend onder spanning of onder druk geplaatst zijn. Trusses with parallel chords between which the braces and ties are set at the same angle so as to form a series of isoceles triangles, the diagonals of which are alternately placed either in tension or compression. Warren trusses Warren-spanten Dakgebinten die kleiner zijn dan de andere, meestal als gevolg van de plaats, zoals in een schilddak. Roof trusses which are smaller in size than the others, usually because of location, as in a hip roof. jack trusses strijkspant strijkspanten Trusses of the type utilized in hammer-beam roofs, with a combination of hammer beams, hammer posts, and braces taking the place of the beam at the base of the roof. Wordt gebruikt voor gebinten van het type dat wordt gebruikt in steekbalkdaken, met een combinatie van steekbalken, hammerposts en klampen die de plaats van de balk innemen aan de onderkant van het dak. hammer-beam trusses steekbalkspant steekbalkspanten Structures supported by a series of double cables of different curvature used in the same vertical plane and held apart by struts in compression. Wordt gebruikt voor skeletten die worden ondersteund door een set dubbele kabels met verschillende kromming, gebruikt in hetzelfde verticale veld en uit elkaar gehouden door verstevigende stutten in compressie. double-cable structure double-cable structures double-cable structures Structural systems in which the primary reinforcing steel runs in one direction only; may or may not include one-way supporting beams. Wordt gebruikt voor bouwsystemen waarin het voornaamste wapenende staal slechts in één richting loopt; al dan niet gecombineerd met eenzijdige draagbalken. one-way solid slab system one-way solid slab systems one-way solid slab systems Eenzijdige bouwsystemen waarin de platen geleed zijn met dicht op elkaar staande ribben of dwarsbalken. One-way structural systems in which the slab is articulated with ribs or joists, closely spaced. one-way joist system one-way joist systems one-way joist systems Betonnen kruisvloersystemen waarbij het vloerstuk wordt versterkt door ribben die in beide richtingen lopen, waardoor een wafelpatroon ontstaat. Two-way slab systems, with the slab reinforced by ribs running in both directions, creating a waffle pattern. cassettenvloer cassettenvloeren waffle slabs Metalen kabels of stangen die van het hoogste punt van een dak naar de grond lopen en die dankzij deze directe verbinding met de grond het gebouw beschermen tegen blikseminslag, Metallic cables or rods extending from the highest point on a roof to the ground that protect the building should lightning strike, by providing a direct path to the ground. bliksemafleider bliksemafleiders lightning rods Deuren met verscheidene scharnierende horizontale secties die omhoog schuiven langs sporen om in een horizontale positie boven de ruimte die binnen moet worden gegaan te eindigen. Veel voorkomend in de VS als garagedeuren. Doors of several hinged horizontal sections, that slide up along tracks to end in a horizontal position over the space to be entered; common in the United States as garage doors. kanteldeur kanteldeuren ophaaldeuren overhead doors Vertical members in woodwork or furniture, such as in a door, a sash, or a chest of drawers, into which secondary members are fitted. Verticale delen in houtwerk of bij meubels, zoals bij een deur, schuifraam of ladenkast, waarin secundaire delen zijn aangebracht. stijl stijl (oppervlakteonderdeel) stijlen stijlen (oppervlakteonderdelen) stiles (surface components) Afzonderlijke delen, segmenten of verdelingen van een oppervlak, vooral wanneer ze dieper liggen dan of uitsteken boven het algemene niveau, of omgeven zijn door een lijst of rand. Algemeen op muren, plafonds en deuren en ook op meubelstukken. Distinct portions, sections, or divisions of a surface, especially when sunk below or raised above the general level or enclosed by a frame or border. Common on walls, ceilings, and doors, and also on furniture pieces. paneel paneel (oppervlak) panelen panelen (oppervlakken) panels (surface components) De verticale delen die de zijkanten van een deuropening vormen. The vertical members forming the sides of doorways. deurpost deurposten doorjambs Rough wood or metal subframes, set in a wall, to which finished doorframes are attached. Ruw houten of metalen tussenramen, gezet in een muur, waaraan afgewerkte deurkozijnen worden bevestigd. door buck door bucks door bucks De platformen die zich tussen trappen of aan het eind van een trap bevinden. The platforms between flights of stairs, or at the termination of a flight of stairs. bordes bordessen landings (stair components) overloop overloop (traponderdeel) overlopen overlopen (traponderdelen) Doorgangen door hekken of muren die twee aparte ruimten scheiden, of de bouwwerken of ornamentele constructies die zulke doorgangen afsluiten. Gebruik 'poortgebouwen' voor toegangsgebouwen die ook ruimte bieden aan een woning of stallen e.d. Passages through fences or walls separating two exterior spaces, or the structures or ornamental constructions enclosing such passages. gateways poort poorten Parts or components of gateways. gateway components poortonderdeel poortonderdelen Openings on surfaces intended to help emit or disperse light into areas. bovenlichtopening bovenlichtopeningen toplighting openings Dik glas dat in een stoep is geplaatst om licht door te laten naar een onder gelegen ruimte. Heavy glass set into a pavement to convey light to a space below. lichtstraat lichtstraten pavement lights Two closely spaced windows which form a pair. Venster dat door een middenstijl of zuiltje in het midden wordt gedeeld. coupled windows tweelicht tweelichten tweelichtvenster tweelichtvensters Slender windows with lancet arches at the top, common in Gothic architecture. Smalle ramen met lancetbogen aan de bovenkant, veel voorkomend in de gotische architectuur. lancet windows lancetvenster lancetvensters Openings located in fortresses or fortified structures. fortification openings verdedigingswerkopening verdedigingswerkopeningen Ramen bestemd voor psychiatrische inrichtingen, die gekenmerkt worden door zware tussenliggende delen, weinig glas, laaggeplaatste ventilators en speciale schermen en beslag. Windows designed for use in mental institutions, characterized by heavy intermediate sections, restricted glass sizes and ventilator heights, plus special screens and hardware. psychiatric window psychiatric windows psychiatric windows Several windows set directly adjacent, without intervening wall space, so as to form a horizontal band of fenestration; found in buildings of Modernist style. Verschillende ramen die precies naast elkaar zijn gezet, zonder onderbrekende muurruimte, om een horizontale band van vensterindeling te vormen. Komt voor in de Modernistische stijl. gekoppeld raam gekoppelde ramen ribbon windows Small round or oval openings, such as windows in a wall or openings in the crown of a dome. For the design motif in the shape of an eye, use "eyes." Wordt gebruikt voor kleine ronde of ovale openingen, zoals ramen in een muur of openingen in de top van een koepel. oculi oculi (openings) oculus Ramen met één of meer draaibare delen die naar binnen of naar buiten zwaaien. Windows having one or more rotatable sashes which swing either inward or outward. draairaam draairamen projected windows Ramen die gewoonlijk in kelders van woonhuizen worden gebruikt en die meestal slechts één tot drie vensters hebben. Windows of a type commonly used in residential basements, usually having between one and three lights only. basement windows kelderraam kelderramen Ramen bestemd om aan de standaard te voldoen van schoolgebouwen, meestal met meerdere grote glasoppervlakten. Windows designed to meet the requirements of school buildings, usually featuring large multipaned glass areas. classroom windows klaslokaalraam klaslokaalramen Framed areas of fixed glass alongside a door or window opening. Meestal twee, aan weerszijden van een toegang geplaatste vensters. (AMR) side lights (windows) zijlicht zijlicht (deur) zijlichten zijlichten (deur) Durable floor coverings made primarily of linseed oil, with a filler of cork dust or wood flour, and flax, with pigments added to create the desired colors and patterns; also, similar floor coverings made with substitutes for the linseed oil or filler or both. Duurzame vloerbedekking die voornamelijk bestaat uit lijnzaadolie met een vulling van kurkstof of houtpoeder en vlas, met pigmenten om de gewenste kleuren en patronen te maken. De naam wordt ook gebruikt voor soortgelijke vloerbedekkingen die worden gemaakt met een vervanger voor de lijnzaadolie of de vulling of beide. linoleum linoleum zeil zeil (vloerbedekking) zeilen zeilen (vloerbedekking) Describes the compartments of windows or window sashes through which daylight may pass; for the divisions of openings each consisting of a single plate of glass, use "panes (architectural elements)." Die delen van vensters waarin de lichtdoorlatende delen zijn gevat. Als de lichtdoorlatende delen van glas zijn worden ze 'ruiten (architecturale elementen)' genoemd. De delen waarin de ramen gevat zijn worden 'raamkozijnen' genoemd. lights (window components) raam ramen Parts or components of louvers. jaloezie-onderdelen louver components Includes small projecting covers serving to carry off the fumes from stoves, fireplaces, or laboratory benches. Verwijst onder meer naar kleine beschermkappen die dienen om de rook van kachels, open haarden of laboratoriumovens af te voeren. afzuigkap afzuigkappen hoods (enclosing structures) wasemkap wasemkap (omsluitingsconstructie) wasemkappen wasemkappen (omsluitingsconstructies) Roof-like coverings of various kinds, not attached to four walls, but suspended by poles, cords, or attached on one side to a wall. Examples include coverings or hangings suspended over a throne, couch, bed, etc., or held over a person walking in procession, or an architectural roof-like ornamented projection, surmounting a niche, door, window, tomb, etc. Wordt gebruikt voor kleine, dikwijls hangende en versierde overkappingen die beschutting verschaffen of lijken te verschaffen; kunnen onder andere worden aangetroffen bij ingangen of boven tronen of gewijde voorwerpen. canopies (structural elements) luifel luifels Dwarsregels tussen een deur en haar bovenlicht of in een kruiskozijn of schuifkozijn, tussen de luikopening onder en glasvlak boven. Horizontal members across a window or door opening near the top. dwarshouten glashouten kalf kalf (deuren en ramen) kalven kalven (deuren en ramen) transoms (opening components) Pieces of metal, wood, or other material used to cover joints around doors and windows to prevent drafts and to keep out rain and snow. Stukjes metaal, hout of ander materiaal, die gebruikt worden om de scharnieren rondom deuren en ramen te bedekken zodat tocht geen kans heeft en regen en sneeuw buiten worden gehouden. tochtstrip tochtstrippen weather strips Roofs with sloping sides but a substantial flat area on top. When such a roof is hipped, it will resemble a truncated pyramid. Wordt gebruikt voor daken met hellende zijden maar met bovenop een behoorlijk groot vlak gedeelte. Wanneer zulke daken zijn voorzien van hoekkepers, lijken ze op een stompe piramide. afgeplat schilddak afgeplatte schilddaken platform roofs Daken waarvan de helling ongelijk is, doordat het lage deel een steilere helling heeft dan het hoge deel; kan zowel naar tweezijdige of vierzijdige daken verwijzen. Roofs in which the slope is broken, the lower slope being steeper than the upper slope; may be two-sided or four-sided roofs. curb roofs gebroken dak gebroken daken Dak met twee tegen elkaar geplaatste hellende schilden. VWB. Refers to gable roofs on towers. saddleback roofs zadeldak zadeldaken Roofs in which the common rafters do not transfer their loads to secondary support members, such as rafters or purlins. Wordt gebruikt voor daken waarvan de gewone sparren hun belasting niet overdragen op secundaire steunders, zoals spanribben en gordingen. single-framed roofs sporenkap sporenkappen Roofs in which one or more of the hipped sides (usually two) are surmounted by gables. Wordt gebruikt voor daken waarvan een of meer van de schilden (meestal twee) door een geveltop wordt bekroond. gable-on-hip roofs wolfdak wolfdaken Roofs in which the common rafters rest on purlins which transfer the loads to principal rafters or trusses. Wordt gebruikt voor daken waarvan de gewone sparren rusten op gordingen die de belasting overdragen op dakstoelen of kapspanten. double-framed roofs gebintenkap gebintenkappen Structures appended to roofs. daktoevoegsels roof appendages Rooftop pavilions intended as lookouts or for the enjoyment of a view. For unroofed platforms, use "widows' walks"; for rooftop structures that are primarily ornamental, use "cupolas," for small pavilions, in a garden setting, intended for enjoyment of a view, use "gazebos." Wordt gebruikt voor dakpaviljoenen die zijn bedoeld als uitkijkposten of om van een uitzicht te genieten. Voor platforms zonder daken wordt 'uitkijkposten (onderdelen)' gebruikt; voor dakconstructies die in de eerste plaats voor de sier zijn wordt 'koepels' gebruikt; voor kleine paviljoenen in een park of tuin die zijn bedoeld om van een uitzicht te genieten wordt 'priëlen' gebruikt. belvederes belvédère belvédères Small, open structures erected on a roof, wall, or gable of a church or other structure, carrying and sheltering bells. For the timber framework supporting bells in order to absorb the vibrations of their swinging, use "bell cages." Te gebruiken voor kleine, open constructies op een dak, muur of spits van een kerk of ander gebouw, waarin klokken worden bevestigd en beschermd. Gebruik ook 'klokkenstoelen' voor de houten raamwerken waarmee klokken worden ondersteund teneinde de trillingen te dempen die het gevolg zijn van hun slingerbewegingen. bell cotes klokkenstoel klokkenstoel (daktoevoegsel) klokkenstoelen klokkenstoelen (daktoevoegsel) Parts or components of verges. dakrandonderdelen verge components Parts or components of horizontal roof frames. horizontal roof frame components platte dakonderdelen Korte, houten constructie-elementen die tegen de zijkanten van binten of daksparren worden gespijkerd om een dak of een verdieping aan de buitenkant te laten uitspringen ten opzichte van de muur. Short wood framing members nailed to the sides of joists or rafters to extend a roof or floor beyond an exterior wall line. lookouts uitkijk uitkijken Bij dakdekking, stroken hout die bevestigd worden aan de bovenkant van daksparren bij de dakranden; hierdoor wordt de zoom van de dakrand verhoogd en ontstaat er een onderbreking van de daklijn. In roofing, strips of wood fixed to the upper side of rafters at the eaves, that raise the edge of the eaves and form a break in the roof line. sprockets voet voet (aangevoete kap) Masonry walls constructed without mortar. Metselwerkmuren die zonder specie zijn gebouwd. drooggestapelde muren drooggestapelde muur dry walls (masonry) Constructieraamwerken van gewapend beton uit één stuk, met muren en vloeren van platen waarmee een honingraatmotief wordt gevormd. Structural frames of monolithic reinforced concrete with walls and floors in the form of slabs creating a cellular appearance. box frames kokergeraamte kokergeraamten Metal members having a C- or U-shaped section. Wordt gebruikt voor metalen delen die een C-vormig of U-vormig segment hebben. channels (rolled sections) profielijzer profielstaal Metal members having an L-shaped section. Wordt gebruikt voor metalen delen die een L-vormig segment hebben. angles (rolled sections) hoekijzer hoekijzers Masonry courses of headers fastened together continuously by metal clamps. Rijen metselwerk met kopstenen die met regelmaat door metalen klemmen worden verbonden. chain courses kettingverband kettingverbanden Courses of brick or tile built into masonry walls for bonding and leveling purposes. Lagen bakstenen of tegels die voor binding of nivellering in het metselwerk zijn aangebracht. kiellagen lacing courses schiftlagen varken varken (metsellaag) varkens varkens (metsellagen) Lagen metselwerk die verder uitsteken dan de lagen eronder. Wanneer er sprake is van uitstekende constructie-elementen, vooral wanneer deze worden gebruikt in series om bogen, koepels of gewelven te vormen, heeft de term 'korbelen' de voorkeur. Masonry courses which project beyond the courses below; when referring to projecting structural elements, especially when used in a series to form arches, domes, or vaults, prefer "corbels." oversailing courses uitmetseling uitmetselingen Ceilings divided into compartments or panels separated by moldings or ribs, particularly those in which the compartments or panels are not all uniform rectangles. Plafonds die zijn verdeeld in compartimenten of panelen, van elkaar gescheiden door lijstwerk of ribben, vooral die waarbij de compartimenten of panelen niet allemaal uniform rechthoekig zijn. compartment ceiling compartment ceilings compartment ceilings Ceilings covered with a material designed to absorb sound. Plafonds bedekt met een materiaal dat ontworpen is om geluid te absorberen. acoustical ceilings akoestische zoldering akoestische zolderingen Rectangular or spiral stairs that wind around an open wellhole. Wordt gebruikt voor rechthoekige- of spiltrappen die rond een open trapgat lopen. Engelse trap Engelse trappen open newel stairs Een combinatie van een enkele trap, lopend van de laagst gelegen verdieping naar de overloop, en een dubbele trap van de overloop naar de volgende verdieping. Stairs with one flight up from the lower floor to the landing and two flights from the landing to the next floor. double return stair double return stairs double return stairs Parts or components of newels. newel components trapstijlonderdeel trapstijlonderdelen Portions of stair handrails that are curved in both the vertical and horizontal planes, which occur where the handrail changes direction and slope; may also refer to strings of similar shape and location. Wordt gebruikt voor delen van trapleuningen die zowel verticaal als horizontaal gerond zijn en die zich bevinden op plaatsen waar de leuning van richting en helling verandert. Kan ook verwijzen naar gelijkvormige trapbomen die zich op een gelijksoortige plaats bevinden. leuningwrong leuningwrongen wreaths (stair components) Afgekante lijstwerken, ofwel met een schuine achterkant om ze in een hoek te kunnen nagelen, ofwel met een hellend oppervlak in voorzijde of profiel] Beveled moldings, either having a beveled back for nailing into a corner or angle, or one whose face or profile is a cant or oblique surface. cant molding cant moldings cant moldings Kleine, convexe lijsten met een halfrond of groter profiel. Small, convex moldings of semicircular or greater profile. bead moldings kraallijst kraallijsten Kraagsteen of houten kraagstuk, dat dient om een balk, kroonlijst, boog e.d. te ondersteunen. Projecting, scroll-shaped members serving as brackets or corbels. Often used to support entablatures and cornices over doorways and windows. console console (korbeel) consoles consoles (brackets) consoles (korbelen) Refers to the topmost projecting element of a pedestal classically divided by tripartation. Wordt gebruikt voor het bovenste uitstekende deel van een voetstuk dat traditioneel in drieën is verdeeld. caps (pedestal components) kroonlijst kroonlijst (sokkelonderdeel) kroonlijsten kroonlijsten (sokkelonderdelen) Het bovenblad van het altaar. In dit blad bevindt zich het door een steen afgedekte reliekengraf (tegenwoordig niet meer verplicht). In het altaarblad of in de altaarsteen zijn vijf kruisjes gebeiteld, die de plaatsen aangeven waar deze is gewijd. The upper, horizontal surfaces of altars, especially the top slabs; may be arranged or placed upon supports in various ways. altaarblad altaarbladen altaarsteen mensa mensa (altaarsteen) mensa's mensa's (altaarsteen) mensas (altar components) Cavities in altars or altarpieces for containing relics. Wordt gebruikt voor holtes in altaren of altaarstukken waar relikwieën in bewaard worden. sepulchers (altar components) sepulcrum sepulcrums Refers to relatively large ornamented walls, screens, or other structures located above and behind the high altar of a Christian church, often holding the sacred tabernacle. A reredos may be placed against the apse wall, directly behind the altar, or may form part an altar screen. Its form evolved from the dossal, a tapestry or painting on the wall behind the altar. In church design, It may serve as a screen between celebrant and the congregation or between the choir and the retrochoir. In Spanish churches the reredos grew to be as wide as the nave and reaching to the vaulting of the roof. The reredos may be made of precious materials and heavily decorated, often with carvings, niches, sculptures, paintings and tapestries. It is distinct from a 'retable'; while the reredos typically rises from ground level behind the altar, the retable is smaller, standing either on the back of the altar itself or on a pedestal behind it. Many altars have both a reredos and a retable. Verwijst naar relatief grote versierde muren, schermen of andere constructies boven en achter het hoogaltaar van een christelijke kerk. Een reredos kan tegen de apsismuur of direct achter het altaar zijn geplaatst. Ook kan een reredos deel uitmaken van een altaarscherm. De term is afgeleid van een Anglo-Frans woord dat 'achter' of 'achterkant' betekende en raakte ingeburgerd in de 15de eeuw. De reredos ontstond uit de dorsaal, een tapisserie of schildering op de muur achter het altaar. In het kerkinterieur werden vanaf de late 11de eeuw de zetel van de bisschop en het koorgestoelte naar voren gebracht ten opzichte van de altaarmuur, en kwam de reredos als een scherm tussen hen en de congregatie in te staan. In bepaalde Engelse kerken diende de reredos als afscheiding tussen het koor en het achterkoor. In de loop van de tijd ging men voor het maken van de reredos kostbare materialen gebruiken en werd deze overdadig gedecoreerd, vaak met beeldsnijwerken, nissen, beeldhouwwerken, schilderingen en tapisserieën. De reredoses in Spaanse kerken werden in de loop der tijd zo breed als het schip en zo hoog als het dakgewelf. Een 'retabel' is iets anders. Dit is kleiner en staat achter op het altaar zelf of op een sokkel achter het altaar. Dit in tegenstelling tot reredoses die meestal vanaf de grond verrijzen achter het altaar. Veel altaren hebben zowel een reredos als een retabel. In de architectuur kan de term 'reredos' ook verwijzen naar een scherm of scheidingswand in een andere context, bijvoorbeeld naar de muur die de achterkant vormt van een open haard in een oude zaal. reredos reredoses reredoses (screens) Refers to appendages placed on the mensa of an altar in a Christian church. A retable may consist of a simple shelf or ledge raised above the back of the altar and used to hold candles. It may also include an attached frame or structure enclosing painted or carved panels, with or without a shelf for candles, serving as an altarpiece. Smaller shelves are ledges are generally called "gradines," although usage overlaps. A "retable" is distinct from a 'reredos'; while the reredos typically rises from ground level behind the altar, the retable is smaller, standing either on the back of the altar itself or on a pedestal behind it. Many altars have both a reredos and a retable. For the smaller Mexican and Spanish American paintings of Christian saints and other holy figures, use 'retablos (panel painting).' Verwijst naar toevoegingen geplaatst op de altaartafel in een christelijke kerk. Een retabel kan bestaan uit een eenvoudige plank of rand die is aangebracht boven de achterkant van het altaar en die wordt gebruikt als kaarsenhouder. Er kan ook een raamwerk of een andere constructie aan verbonden zijn waarin beschilderde of beeldgesneden panelen zijn gemonteerd, met of zonder een plank voor kaarsen. Een 'reredos' is iets anders; deze verrijst meestal vanaf de grond achter het altaar. Het retabel is kleiner en staat achter op het altaar zelf of op een sokkel achter het altaar. Veel altaren hebben zowel een reredos als een retabel. Gebruik 'retablo's' voor de kleinere Mexicaanse en Spaans-Amerikaanse schilderingen van christelijke heiligen en andere heilige figuren. retabel retabels retables (altar appendage) Kerkbanken die afgeschermd zijn en omgeven door hoge achter- en zijkanten die meestal met deurtjes zijn afgesloten. Ze zijn bestemd voor specifieke groep kerkgangers, die een bepaald aanzien binnen of buiten de kerk hebben, zoals voorname families en andere notabelen. Pews screened and enclosed by high backs and sides. box pews gesloten kerkbank gesloten kerkbanken kerkgestoelten kerkmeestersbanken In het algemeen te gebruiken voor tussenwanden in religieuze en Romeinse keizerlijke gebouwen en openluchtlocaties tussen gewijde en wereldse ruimten of tussen bepaalde keizerlijke en openbare ruimten. In joodse context specifiek te gebruiken voor tussenwanden voor Torah-altaars, voornamelijk tijdens of voor de Byzantijnse tijd, en in christelijke kerken voor tussenwanden die het koor scheiden van het schip van de kerk, vooral als het koor geen zangkoor bevat. Gebruik 'koorafsluitingen' voor de schermen om het zangkoor als de koristen in het koor zitten. Gebruik 'iconostasen' voor de schermen in oosters-orthodoxe kerken die het heiligdom van het schip scheiden. Use generally for partitions set up in religious and Roman Imperial buildings or outdoor areas between sacred and profane spaces or between certain Imperial and public spaces; use specifically in Jewish contexts for partitions in front of Torah shrines, especially in Byzantine and earlier periods, and in Christian churches for partitions separating the chancel from the body of the church, particularly when the chancel does not also include a choir. Use "choir screens" for the screens around the choir when the choristers are seated in the chancel area. For screens separating the sanctuary from the nave in Orthodox Eastern churches, use "iconostases." chancel screens koorscherm koorschermen Overdekte constructies met vier of meer zuilen die over een altaar heen zijn gebouwd. Voor opgehangen, uitstekende of vrijstaande overhuivingen boven bijvoorbeeld altaren, tronen of deuropeningen wordt 'baldakijnen' gebruikt. Roofed structures with four or more columns built over an altar; for suspended, projecting, or freestanding canopies over such features as altars, thrones, or doorways, use "baldachins." ciboria ciboria (structures) ciborium Gables having a stairstep form along the sides. Gevels waarvan de opklimmende toplijnen op de wijze van een trap gebroken zijn. stepped gables trapgevel trapgevels Fixed seats for the clergy with high, enclosing backs and sides. Vaste zitplaatsen voor geestelijken, met hoge omsluitende ruggen en zijkanten. gestoelte stalls (religious building fixtures) Seats in the choir area of a church, wholly or partly enclosed on the back and sides. Zitplaatsen in het koorgedeelte van een kerk, geheel of gedeeltelijk gesloten aan de achter- en zijkant. choir stalls koorgestoelte Hoge podia op zuilen in moskeeën, vanwaaraf de assistent van de voorganger diens voorlezingen uit de Koran en diens gebaren herhaalt voor de gelovigen die verder weg staan. In mosques, high podiums on columns from which the celebrant's assistant repeats his Koran readings and gestures for the more distant worshippers. dikka dikkas dikkas Niches, chambers, or slabs in Mosques, indicating the direction of Mecca. Nissen, vertrekken of tegels in moskeeën die de richting van Mekka aangeven. mihrab mihrabs mihrabs Crowning moldings of a classical cornice, especially when in the form of a cyma, though they may also be an ovolo or cavetto molding. Het afdekkende lijstwerk van een klassieke kroonlijst, vooral wanneer dit de vorm heeft van een cyma, hoewel het ook een beuling- of holle kwartcirkellijst kan zijn. cymatia kymatia kymatium Parts or components of coffered ceilings. cassetteplafondonderdelen coffered ceiling components Parts or components of pedestals. pedestal components sokkelonderdeel sokkelonderdelen Structural elements, usually metal beams, that have rolled sections. gewalste profielen rolled sections Parts or components of arches, domes, or vaults. arch, dome or vault components boog-, koepel- of gewelfonderdelen Refers to impressive, monumental entrances, gateways, or doorways usually to buildings or courtyards, especially those emphasized by stately architectural treatment. Wordt gebruikt voor indrukwekkende, monumentale ingangen, poorten of deuropeningen, meestal van gebouwen of binnenplaatsen, vooral diegenen met imposante architectonische bewerking. deurpartijen ingangspartij ingangspartijen ingangsportaal ingangsportalen portaal portaal (buitenruimte) portalen portalen (buitenruimte) portals Ceilings formed by or suggesting open-timbered roofs, often higher than the ceilings of the other rooms in the building. Wordt gebruikt voor plafonds die worden gevormd, of gesuggereerd, door een open kap-constructie, vaak hoger dan de plafonds van de andere ruimten in het gebouw. cathedraalzoldering cathedraalzolderingen cathedral ceilings Windows that have sashes that move up and down. hung windows opgehangen ramen Ramen die bestaan uit één verticaal opgehangen beweegbaar onderdeel en één vast onderdeel. Windows having one vertically hung movable sash and one fixed sash. enkelvoudig gehangen raam enkelvoudig gehangen ramen single-hung windows Moldings with bird, animal, or human heads biting a roll molding as the ornamental motif; used in Norman architecture. For fillet moldings with the front portion pendant, use "beak moldings." Wordt gebruikt voor lijstwerk waarin koppen van dieren of mensenhoofden die een geronde lijst vastbijten het ornamentele motief vormen. Gebruik voor hoeklijsten met een hangend vooraanzicht de term 'beak moldings'. beakhead moldings snavelkoplijst snavelkoplijsten Kleine tafels of planken bij het altaar in een kerk, wordt gebruikt voor de eucharistische elementen voor wijding. Of kleine bijzettafels waarop schalen en borden klaar worden gezet om aan tafel geserveerd te worden in een eetzaal. Ze verschillen van 'credenzas (dressoirs)" doordat ze meestal kleiner zijn en de vorm van een tafel hebben in plaats van een bergmeubel. Small tables near the altar in a church, used for the eucharistic elements before consecration and afterwards; may be freestanding or attached to a wall. They are named after the similar tables used historically in dining rooms. For shelves used for the same purpose, use "credence shelves"; for shelving or platforms within niches, use "credence niches." credence tables (religious building fixtures) credens credens (tafel) credensen credensen (tafels) credenstafel credenstafels Architectural elements that are part of the structure of a building, as opposed to elements that are decorative. structural elements structurele bouwelementen Architectural elements of the structure of a building that enclose areas of the building. enclosing structural elements omsluitend structureel element omsluitende structurele elementen Structural elements in buildings, often in columns such as architectural orders or colonnades. samenstelling van structurele bouwelementen structural assemblies Architectural elements that consist of entire systems to support structures. skeletbouwsysteem skeletbouwsystemen structural systems Parts or components of structural elements. onderdelen van structurele bouwelementen structural element components Parts or components of surface elements. onderdelen van oppervlakte-elementen surface element components Refers to screens in Christian churches that separate the choir from the nave and aisles of a church. For partitions that separate the chancel from the nave of the church, use "chancel screens." For partitions that separate the altar from the choir, use "reredos." Verwijst naar afsluitingen in christelijke kerken waarmee het koor wordt afgescheiden van het schip en de zijbeuken van een kerk. Gebruik 'koorschermen' voor afsluitingen waarmee het koor wordt gescheiden van het schip van de kerk. Gebruik 'reredoses' voor afsluitingen waarmee het altaar wordt gescheiden van het koor. choir screens koorafsluiting koorafsluitingen Brandschermen die een toneel of besloten platform van het publiek of de kijkers in een auditorium afscheiden. Fire walls that separate a stage or enclosed platform from the public or spectators in an auditorium. proscenium walls prosceniummuren prosceniummuur Parts or components of structural slabs. plaatconstructie-onderdeel plaatconstructie-onderdelen structural slab components Foundations that sustain loads by distributing them over a large planar surface; may support one or more columns, piers, or walls. Wordt gebruikt voor funderingen die belastingen dragen door het te verspreiden over een groot, plat oppervlak. Kunnen een of meer zuilen, pijlers of muren ondersteunen. fundering met versnijding funderingen met versnijdingen spread footings Refers to isolated masonry foundation components delivering loads to a bearing stratum; distinct from "piles," which are smaller and may be clustered. Wordt gebruikt voor losstaande onderdelen van een fundering van metselwerk, die belastingen overbrengen naar een dragende laag. Te onderscheiden van 'palen', die kleiner zijn en kunnen zijn gebundeld. piers (foundation components) pijler pijler (funderingsonderdeel) pijlers pijlers (funderingsonderdelen) Parts or components of pier foundations. onderdeel van pijlerfundering onderdelen van pijlerfunderingen pier foundation components Parts or components of pile foundations. onderdeel van paalfundering onderdelen van paalfunderingen pile foundation components Parts or components of spread footings. onderdelen van funderingen met versnijdingen spread footing components Horizontal members that tie together and stiffen two opposite rafters, usually at a point about halfway up the rafters. Horizontale delen die twee tegenoverliggende daksparren verbinden en verstevigen, meestal op een punt halverwege de daksparren. collar beams hanebalk hanebalken Alle muurbedekkingen die minder duurzame of aantrekkelijke materialen of constructies bedekken. Any wall facings over less durable or attractive substances or constructions. bekledingsmuren bekledingsmuur revetments (architecture) Columns shaped from a single block of stone. Zuilen die uit een enkel stuk steen zijn vervaardigd. monolithic columns monolitische zuil monolitische zuilen Stabiele, driedimensionale constructies die bestaan uit delen onder spanning, die aanliggend zijn, en delen onder druk, die dat niet zijn. Stable, three-dimensional structures consisting of members under tension that are contiguous and members under compression that are not. tensegrity structuren tensegrity structures tensegrity structuur Small columns in Medieval architecture that are usually attached to walls, piers, or the like. Wordt gebruikt voor kleine zuilen in de middeleeuwse architectuur die meestal in verbinding staan met muren, pijlers en dergelijke. schacht schacht (middeleeuwse zuil) schachten schachten (middeleeuwse zuilen) shafts (Medieval columns) Blocks, usually plain, forming the low pedestals of statues or columns, and also for the plain faces at the lower part of walls or pedestals. [Savannah: Could refer to a hoof, clogs, or an architectural base. Would need more context to assign a value.] Vlakke blokken of plinten die dienst doen als voetstuk van beelden, zuilen en dergelijke. Wordt ook gebruikt voor onbewerkte bodems of plinten aan de onderkant van een muur of voetstuk. socles sokkel sokkels Open kapgebinten met verticale delen, maar zonder diagonalen en met onbuigzame verbindingspunten. Open web trusses with vertical members but without diagonals and with rigid joints. Vierendeel trusses vierendeelligger vierendeelliggers Bekkens of andere vaten, die vaak op een voetstuk geplaatst zijn en water bevatten voor de doop. Large basins or other vessels, often made of stone and with a cover, set in or on the ground or fixed on a pedestal; intended to catch the runoff water used during the baptism ceremony. As used in certain denominations, the basin must have a drain so that the baptismal water can flow directly into the ground. baptismal fonts doopbekken doopbekkens doopvont doopvonten Stairs in which two spiral stairs are intertwined, one of the most famous examples being the central staircase at the Château of Chambord. Trappen waarin twee wenteltrappen in elkaar zijn gedraaid. Een van de meest beroemde voorbeelden hiervan is de hoofdtrap in het Chateau van Chambord. double spiral stairs dubbele spiltrap dubbele spiltrappen Pairs of columns which interlock as if the shaft of one were gripping the shaft of the other; for pairs of columns set close together so as to form a visual unit, use "coupled columns." Wordt gebruikt voor een paar zuilen die in elkaar grijpen alsof de schacht van de ene zuil de schacht van de andere grijpt. Gebruik voor paren zuilen die dicht op elkaar zijn geplaatst om zo visueel een eenheid te vormen de term 'gekoppelde zuilen'. bundelpijler bundelpijlers doubled columns Engaged columns flanked by half pilasters. Wordt gebruikt voor zuilen die zijn ingebouwd door wandpijlers aan de zijkanten. flanked columns geflankeerde zuil geflankeerde zuilen Stairs cantilevered from the stairwell without a newel. Trappen die aan één kant aan het trappenhuis zijn vastgemaakt zonder trapspil. flying stairs vrijdragende trap vrijdragende trappen Panels or ornamental structures situated above mantels. Wordt gebruikt voor panelen of decoratieve constructies die zich boven een schoorsteenmantel bevinden. overmantels (interior wall components) schoorsteenstuk schoorsteenstukken The network of small, repeated cellular forms resembling bottomless niches and sometimes corbeled and structural, more often suspended and decorative, which form the undersurfaces of vaults and domes common in Islamic architecture. Wordt gebruikt voor het netwerk van kleine, zich herhalende celvormen die lijken op heel diepe nissen en die soms met metselwerk overwerkt en onderdeel van de constructie zijn, maar vaker hangen en aangebracht ter decoratie. Ze vormen de onderkant van gewelven en koepels zoals die in de Islamitische architectuur vaak worden aangetroffen. muqarna muqarnas muqarnas Blad- of klauwachtige ornamenten die uitsteken van het ronde basement van een zuil naar de hoek van een plint. Foliate or clawlike ornaments that project from the round base of a column toward a corner of a plinth. griffes hoekblad hoekbladen Parts or components of scaenae. scaenae components scaenae-onderdelen scaenumonderdeel Refers to the facades of the stage buildings of ancient Greek and Roman theaters. Wordt gebruikt voor de gevels van de toneelopbouw van oude Griekse en Romeinse theaters. scaenae frontes scaenae frontes scaenum front Architectural elements found in theaters. theater elements theaterelement theaterelementen Framing arches through which, in most modern theaters, the stage setting is revealed to the audience. Omlijstende bogen, in de meeste moderne theaters, waar de achtergrond van het toneel door te zien is voor het publiek. proscenium arches prosceniumbogen prosceniumboog Het oppervlak van een toneel, gewoonlijk van hout gemaakt, waarop de spelers hun spel opvoeren. The surface of a stage, commonly made of wood, on which the players perform. stage floors toneelvloer toneelvloeren Openingen waar acteurs of objecten doorheen kunnen, gewoonlijk in de toneelvloer. Openings for the passage of actors or objects, commonly in the stage floor. traps (theater elements) valluik valluik (theater element) valluiken valluiken (theater elements) Open frameworks of beams over a stage, below the roof but with working room between the grid and the roof, used principally for the suspension of drapery and scenery. Wordt gebruikt voor open geraamtes van balken boven een podium, onder het dak maar met werkruimte tussen het rooster en het dak, wordt voornamelijk gebruikt voor het ophangen van gordijnen en decors. decorzolder decorzolders gridirons (theater elements) Open stages that project into the audience. Tonelen die zich uitstrekken tot in het publiek. thrust stages vooruitspringend podium vooruitspringende podia Parts or components of bastions. bastion components bastiononderdeel bastiononderdelen Refers to the spaces between an inner wall and a keep in a castle. Ruimten tussen een binnenmuur en een donjon in een kasteel. binnenhof binnenhoven inner baileys In complex castles, the spaces between the outer and inner walls that form courtyards bordering the central defenses of the castle, and that may house facilities for animal husbandry, storage, processing of materials, or gardens. In complexe kastelen, de ruimten tussen de buitenmuren en de binnenmuren. In tegenstelling tot 'binnenhoven' waarmee de ruimte tussen binnenmuur en de hoofdvesting bescheven wordt. buitenhof buitenhoven nederhof nederhoven neerhof neerhoven outer baileys Componenets of battlements. battlement components kanteelonderdelen Corridors running along the tops of counterscarps and protected by embankments whose outer slopes form glacis. Continuous path around a fortress, covered by an additional rampart such as a counterscarp or a glacis. Gangen die langs de bovenkanten van contrescarpen lopen en die beschermd worden door wallen waarvan de hellingen aan de buitenkant glacis vormen. bedekte weg bedekte wegen covered ways (fortification elements) gedekte weg gedekte wegen overdekte gang overdekte gang (fortificatie-element) overdekte gangen overdekte gangen (fortificatie-elementen) Any fixed hanging architectural ornaments. Vaste afhangende bouwkundige ornamenten. hangend versiersel hangend versiersel (architectonisch ornament) hangende versierselen hangende versierselen (architectonische ornamenten) pendants (architectural ornaments) Parts or components of pews. kerkbankonderdelen pew components Ancient Greek altars to supreme gods. Antieke Griekse altaren gewijd aan oppergoden. bomoi bomoi bomos Paper screens serving as wall partitions or sliding doors. Papieren schermen die als tussenwanden of schuifdeuren dienst doen. rijstpapieren afscheidingsscherm rijstpapieren afscheidingsschermen shoji Refers to wet or dry defensive ditches, often associated with fortifications. Wordt gebruikt voor natte of droge verdedigingssloten, vaak geassocieerd met versterkte constructies. fosses slotgracht slotgrachten Sanctuaria in laat-Indische tempels. Kan ook worden gebruikt voor vroeg-Indische tempels als geheel, bevattende het sanctuarium en de daaraan verbonden portieken. The sanctuaries of later Indian temples. The term may also be used for earlier Indian temples as a whole, including sanctuary and attached porches. vimana vimana's vimanas Parts or components of façades. façade components gevelonderdelen Cable structures in which a field of crossed cables, of different and often reverse curvatures, make up the primary roof surface. Wordt gebruikt voor een kabelskeletten waarin een veld van gekruiste kabels, met verschillende en vaak tegenovergestelde krommingen, het primaire dakoppervlak vormen. cable net structures kabelnetdakconstructie kabelnetdakconstructies Columns with shafts smaller in radius at the top than at the bottom, particularly when the inward taper is a straight line, as opposed to exhibiting entasis. Wordt gebruikt voor zuilen waarvan de schacht bovenaan kleiner in doorsnee is dan onderaan, met name wanneer het verloop in een rechte lijn gaat en geen entasis vertoont. diminishing columns verjongende zuil verjongende zuilen Supporting elements in the shape of human figures. For piers with engaged figures where the pier, not the statue, supports the entablature, see, for example, "Osiride pillars." Voor pijlers met verzonken figuurvoorstellingen, waarbij de pijler (en niet het standbeeld) de entablementen ondersteunt, zie, bijvoorbeeld, 'Osiris-zuilen'. anthropomorphic supporting elements antropomorfe draagelementen Pieces of lumber used as temporary supports, as when in an oblique position to hold a wall under pressure or as a component of formwork. Wordt gebruikt voor houten balken die worden gebruikt als tijdelijke stutten, zoals schuingeplaatst tegen een hellende muur om die op zijn plaats te houden of als een onderdeel van vakwerk. shore shore (structural element) shores (structural elements) stuthout stuthout (structural elements) Arches in which the intrados is struck from four centers. Bogen waarvan de intrados is gevormd met vier centra. bogen met vier centra boog met vier centra four-centered arches Buttresses set back slightly from the corners of buildings. Wordt gebruikt voor steunberen die iets van de hoeken van een gebouw zijn geplaatst. setback buttresses terugspringende steunbeer terugspringende steunberen Ornamental screens in churches which either support an organ, or separate an organ chamber from the main space of the church. Wordt gebruikt voor de versierde hekken in een kerk die ofwel een orgel ondersteunen, ofwel een aparte orgelkamer scheiden van de hoofdruimte van de kerk. organ screens orgelscherm orgelschermen Ornamental features, usually in relief and triangular in form, resembling pediments and located over doors or windows. Wordt gebruikt voor ornamentele elementen, meestal in reliëf en driehoekig van vorm, die lijken op een fronton en boven deuren of ramen worden geplaatst. coronets (architectural elements) kroontje kroontje (architecturaal element) kroontjes kroontjes (architecturale elementen) Diagonal braces connecting posts and tie beams or rafters. Wordt gebruikt voor diagonale verbindingen die palen verbinden met dakbalken of spanhout. blokkeel blokkelen spurs (architectural elements) Footings that are slabs under two or more columns or columns and a wall, one of which is internal rather than on the perimeter so that the footing cannot take a beamlike form. Wordt gebruikt voor platen die bestaan uit twee platte rechthoekige stukken steen onder twee of meer zuilen of zuilen en een muur, waarvan er één naar binnen ligt in plaats van langs de omtrek, zodat de voeding geen balkachtige vorm aan kan nemen. combinatiefundering combinatiefunderingen combined footings Footings that support a wall or a number of columns in a line. Wordt gebruikt voor voetingen die een muur of een aantal zuilen op een rij ondersteunen. continuous footings strookfundering strookfunderingen Basins or bowls containing holy water at the entrance of a church. The font may be of various forms, either built into the wall, standing on a pedestal, or as a bucket hanging from a fixture. Often richly decorated, they are typically used by worshippers to cross themselves upon entering and exiting the church. The holy water font evolved from the fountain for ablutions that was placed in the center of the atrium of the early Christian basilica, and is still placed there in Eastern rites. Before entering the church, worshippers washed their hands and feet in accordance with a rite derived from Judaism. When the atrium of the Christian basilica was reduced to the proportions of a narrow court or a simple porch, the fountain gave way to a smaller structure. Waterbekkens bij de ingang van een kerk, bedoeld om te worden gevuld met wijwater. Ze kunnen in een muur zijn ingebouwd of vrijstaand op een sokkel zijn geplaatst. Ze komen in allerlei vormen voor en zijn vaak rijk gedecoreerd. holy water stoups wijwaterbak wijwaterbakje wijwaterbakjes wijwaterbakken Refers to the two central columns in a range, when more widely spaced than the columns to either side. Wordt gebruikt voor de twee middelste zuilen uit een rij, wanneer die verder uit elkaar staan dan de zuilen aan beide andere zijden. median columns middenzuil middenzuilen Palen die worden gevormd door een holle buis in de grond te drijven, binnen de buis een uitholling te maken en deze te vullen met beton. Piles formed by driving a hollow tube into the ground, excavating within the tube, and filling it with concrete. caisson piles caissonpaal caissonpalen Retaining walls prevented from overturning by their own weight. Wordt gebruikt voor keermuren die door hun eigen gewicht ervan weerhouden worden om te vallen. gewichtsmuren gewichtsmuur gravity walls Meestal rechthoekige decorstukken die bestaan uit een geraamte van lichtgewicht hout bedekt met doek, linnen of ander materiaal. Usually rectangular units of scenery consisting of a framework of lightweight lumber and covered with canvas, linen, or other fabric. decor decors flats (theater elements) Stukken glas, al dan niet gebrandschilderd en meestal in de vorm van een rechthoek of een ruit, die in loden glaslijsten worden geplaatst om een raam te vormen. Windows formed by pieces of glass set into lead cames. While the glass may be colored, uncolored, or clear, the more specific "stained-glass windows" is typically used for windows in which all or most of the glass is colored. glas-in-loodraam glas-in-loodramen glasraam glasramen leadlights Floors which span the entire distance between end supports without additional intermediate support. Vloeren die de gehele afstand tussen twee eindstutten overspannen zonder daar tussenin nog gestut te worden. suspended floors zwevende vloer zwevende vloeren Barriers used to close sluices, which are artificial passages for water fitted with a valve or gate for stopping or regulating the flow. Often taking the form of a "wicket (architectural element)," which is a gate or door set into a larger gate or door. Beweegbare waterkeringen van sluizen. sluice gates sluisdeur sluisdeur (onderdeel) sluisdeuren sluisdeuren (onderdelen) Structures under tensile loads, such as cable or membrane structures. Wordt gebruikt voor skeletten onder elastische belading, zoals kabel- of membraanskeletten. tensile structures tentconstructie tentconstructies Klapdeuren of flexibele barrières die gesloten kunnen worden over trappen, deuropeningen, of andere punten van circulatie binnenshuis, om de bewegingsvrijheid van honden te beperken. Swinging doors or flexible barriers which may be closed across stairs, doorways, or other indoor circulation points to restrain the free movement of dogs. dog gates hondenhekje hondenhekjes Aanduiding voor een structuur van open bakken gevuld met keien of ander doorlatend materiaal en gebruikt als steunmuur of om een constructie te dragen. Designates a framework of open bins filled with rocks or other pervious materials and used as retaining walls or to support a construction. cribbing stutwerk Series of seats, usually three in number, or a bench, and rarely only one seat, either movable or recessed in the wall and crowned with canopies, pinnacles, and other enrichments, usually placed on the south side of the choir near the altar for the officiating clergy: celebrant, deacon, and sub-deacon. Wordt gebruikt voor rijen zitplaatsen voor de dienstdoende geestelijken, meestal van steen en telkens drie, over het algemeen gesitueerd aan de zuidkant van het altaar. altaarbank altaarbanken sedilia sedilia sedilium Ornaments in the form of finials that surmount roof hips or gables. Wordt gebruikt voor fioelen die zich op hoekkepers van daken of op gevelspitsen bevinden. hip knobs kruisbloem kruisbloemen Adornments found on the terminating points of roof ridges. Wordt gebruikt voor versieringen die aangetroffen worden op de gepunte uiteinden van dakranden. épi épis épis (ornaments) Dakconstructies waarvan de dwarsliggende delen van het geraamte worden gevormd door een licht houten gebint. Roof systems in which the cross framing members are some form of light wood truss. hangwerkdak hangwerkdaken trussed rafter roofs Aanduiding voor lichte, houten dakgebinten, meestal geprefabriceerd en vaak gebruikt bij de bouw van woonhuizen. Designates light, wood, roof trusses, usually prefabricated and often used in residential construction. trussed rafter trussed rafters trussed rafters Altars of any faith or culture that are not connected to or supported by a building or other structure. The term typically includes outdoor altars, and altars that are placed within a building but are not architecturally attached to the walls or structure of the building. Note that in some cases, particularly in certain periods of Catholic architecture, it may at first glance appear that an altar is attached to the wall, but it is in fact freestanding in keeping with the ecclesiastical prescription that the high altar must stand free on all sides, although the backs of smaller altars may be built against the wall. freestanding altars vrijstaand altaar vrijstaande altaren Specially designed structures made to span great lengths. Wordt gebruikt voor skeletten die speciaal ontworpen zijn om grote afstanden te overspannen. constructies met grote spanwijdte large span structures Onafhankelijk opgehangen vloer- of dakbedekkingseenheden die zich uitstrekken tussen bouwdelen. Self-supporting flooring or roofing units that span between structural members. decking zelfdragende vloer zelfdragende vloeren Vaults in which the rows of bricks are laid at a slight inclination, leaning against the previously laid row, thus obviating the need for formwork. Wordt gebruikt voor gewelven waarin de lagen stenen zo gelegd worden dat ze een lichte helling maken en tegen de voorgaande laag leunen, waardoor bekisting niet noodzakelijk is. hellend tongewelf hellende tongewelven pitched-brick vaults Deuren die in een opening in de muur glijden. Doors that slide into a recess in a wall. pocket doors verborgen schuifdeur verborgen schuifdeuren Refers generally to façades constructed to conceal the shape or size of the buildings to which they are attached, as by exceeding them in height or width; if the intention is to give a more imposing appearance, use "false fronts." Wordt meestal gebruikt voor façades die zijn gebouwd om de vorm of omvang van gebouwen waaraan ze bevestigd zijn te verhullen, door ze bijvoorbeeld in hoogte of breedte te vergroten. Als hun doel het creëren van een imposantere verschijning is, wordt de term 'valse voorgevels' gebruikt. schermgevel schermgevels screen façades Niet-dragende scheidingsmuren gemaakt van montage-onderdelen die direct uit elkaar kunnen worden gehaald en verplaatst. Nonloadbearing partitions made of prefabricated sections that can be readily disassembled and relocated. demonteerbare tussenwand demonteerbare tussenwanden demountable partitions Continuous vertical sections of masonry, one unit in thickness. Doorlopende verticale delen metselwerk, één steen dik. tong tong (scheidsmuur) tongen tongen (scheidsmuren) wythes (wall components) Skeletten waarvan de vorm zich aanpast aan wijzigingen in de belasting. Structures whose shape changes with changes in the loading condition. beweeglijke constructie beweeglijke constructies nonrigid structures Korte horizontale onderdelen die naar binnen uitsteken aan de bovenkant van binnenmuren, zijn bevestigd aan de voet van de voornaamste dakspanten en over het algemeen gebogen dakschoren ondersteunen. Short, horizontal members projecting inward at the top of interior walls, attached to the foot of principal rafters in a roof and generally supporting arched roof braces. hammer beams steekbalk steekbalken Flat floors, generally raised above an adjoining floor surface. Platte oppervlakken of vloeren, in het algemeen verheven boven de aangrenzende vloer of oppervlakte. platform platforms platforms (floors) Kleine glazen openingen in een relikwieënkist waardoorheen men de relikwieën kan zien. Small glazed openings in a shrine to afford a view of the relics. fenestella fenestellas fenestellas Tracery consisting in large part of netlike arrangements of repeated geometrical motifs. Wordt gebruikt voor maaswerk dat voor een groot deel bestaat uit netachtige samenstellingen van zich herhalende geometrische motieven. netvormig maaswerk reticulair maaswerk reticulated tracery Ceramic basins pressed into walls as ornament. Waterbakken van keramiek die als versiering in muren worden gedrukt. bacini bacini bacino Halfronde nissen die overdekt zijn met een halfkoepel. Semicircular niches which are covered with a semidome. conchs (niches) schelp schelp (bouwelement) schelpen schelpen (bouwelementen) Boards shaped to a tapered edge set into a frame and with a raised center section, field, or panel. Planken die aan het uiteinde smal toelopen en in een kozijn zitten, met een verhoogd middendeel, veld of paneel. fielded panel fielded panels fielded panels Kussens, krukjes of plankjes om op te knielen, die vaak vastzitten aan de kerkbanken. Raised cushions, stools, or boards for kneeling, often attached to pews or having an elbow rest or desk attached. Kneelers are found in churches, but also in private chambers, including chapels, bedrooms, and studies. bidbank bidbanken bidbankje bidbankjes kneelers (furniture) Dunne houten palen die werden gebruikt bij de bouw van moderne Maya-gebouwen. Thin wood poles used in modern Mayan building construction. cololche cololches cololches In Greek theaters, the revolving triangular devices with differing scenery painted on each of the three faces. In Griekse theaters, de draaiende driehoekige hulpmiddelen waarbij op elk van de drie voorpanelen een verschillend landschap is geschilderd. draaibare coulisse draaibare coulissen periaktoi barriers and barrier elements hekwerken en hekwerkonderdelen Netwerken van kleine, lichte staven van hout, metaal of ander materiaal, die elkaar op regelmatige afstanden kruisen, gewoonlijk diagonaal. Networks of small light bars of wood, metal, or other material crossing at regular intervals, usually diagonally. lattices traliewerk Chairs that are designed or used to serve as both a chair and a pulpit or lectern in a relgious setting; found in the context of Buddhism, Islam, Christianity, and other religions. Examples are chairs having a tall back surmounted by a lectern, so that the chair could be used as a pulpit at open-air services or worship conducted at local houses. Stoelen die een hoge rugleuning hebben waar een lessenaar bovenop is geplaatst, zodat de stoel als preekstoel kan worden gebruikt bij diensten in de open lucht of in privéhuizen. preaching chairs preekstoel preekstoel (meubilair) preekstoelen preekstoelen (meubilair) Gables at the sides of buildings, not over the front or rear. Wordt gebruikt voor frontons aan de zijkanten van een gebouw, niet de voor- of achterkant. side gables zijgevel zijgevels Lijstwerken die zijn versierd met reeksen sterachtige, verhoogde piramidevormen. Veel voorkomend in de vroege Engels-Gotische architectuur. Moldings enriched with a series of starlike, raised pyramidal forms; common especially in Early English Gothic architecture. dogtooth moldings dogtooth-lijst dogtooth-lijsten Pendant ornament, such as on a furniture apron or rail, or within an arch and more loosely hanging than drop tracery. Wordt gebruikt voor hangende ornamenten, zoals aan een meubelkleed of leuning, of binnen een boog, die losser hangen dan drop tracery. drop droppen drops (edge ornaments) Parts and components of decorative walls. decoratieve muuronderdelen decorative wall components Ornamental cresting on the top of a screen or cornice, usually formed of leaves, Tudor flowers, or miniature battlements; found especially in English Late Gothic architecture. Ornamentele kroonlijst bovenop een scherm of kornis, meestal in de vorm van bladeren, tudorbloemen of miniatuur kantelen. Wordt voornamelijk aangetroffen in Engelse laat- gotische architectuur. brattishing kuif kuif (ornament) kuiven kuiven (ornamenten) Caryatids with baskets on their heads. Kariatiden met manden op het hoofd. canefoor caneforen canephorae Openingen waardoor een geweer kan worden afgeschoten, bijvoorbeeld in een vestingwerk of aan de zijkant van een schip. Openings through which a gun can be fired, as in a fortification or on the side of a ship. geschutpoort geschutpoorten gunports In laat dertiende- en vroeg veertiende-eeuws gotisch maaswerk, lancetvormige openingen puntvormig aan het onderste deel, rond of puntvormig aan het bovenste deel, en puntig van binnen. In late 13th- and early 14th-century Gothic tracery, lancet-shaped openings pointed at the foot, rounded or pointed at the head, and cusped inside. daggers (tracery components) dolk dolk (maaswerkonderdeel) dolken dolken (maaswerkonderdelen) Chairs with a low seat and a tall sloping back, used as a prayer seat or stool; the form was seen in the 17th century, but became particularly popular during the Gothic Revival of the 19th century. For kneelers of similar form having a support for elbows and bookshelf, but not in the form of a chair, use "prie-dieus (benches)." For chairs with a very similar design, particularly those dating to the 18th century, but intended for use by females watching card games, use "voyeuses à genoux." Prie-dieu chairs may be made of humble materials, such as a wooden frame with a rattan seat-kneeler, or they may be upholstered; they may include a shelf for prayer books. They are found in private chambers and occasionally in churches. If they are part of a set, it is usually a bedroom set. Voyeuses à genoux are always upholstered, and are generally part of a larger set along with voyeuses intended for males to sit astride while watching card games. bidstoelen knielbank knielbank (bidstoel) knielbanken knielbanken (bidstoelen) prie-dieu chairs Stone ribs running longitudinally, running lengthwise in or parallel to the long axis of the aisle or nave, across the top of a vault. langsribben longitudinal ridge ribs Stone ribs running transversely, that is, spanning crosswise at right angles to the longitudinal (lengthwise) axis across the top of a vault. dwarsribben transverse ridge ribs Openingen in een muur met wijd uitlopende zijkanten, zoals voor een deur of een raam. Openings in a wall with sides flaring outward, as for a door or window. embrasures (openings) neg neg (opening) neggen neggen (openingen) Steep mounds, a main feature of certain 11th- and 12th-century castles. Steile wallen, een hoofdkenmerk van bepaalde 11e- en 12e-eeuwse kastelen. motte mottes mottes De convexe opvullingen van het lagere deel van sommige cannelures van klassieke zuilen of pilasters. The convex fillings of the lower part of some flutes of classical columns or pilasters. cabling (column components) stafwerk stafwerk (bouwkundige) Fink trusses with subdiagonals radiating outward from central points. Wordt gebruikt voor Wiegmann-spanten met subdiagonalen die vanuit een centraal punt stervormig uitlopen. fan Fink truss fan Fink trusses fan Fink trusses Stairs, usually located outdoors, leading up to the entrances of large buildings, such as churches, public halls, or mansions. Trappen, die zich meestal buiten bevinden, die naar de ingangen van grote gebouwen leiden, zoals bij kerken, openbare gebouwen of landhuizen. bordes bordes (trappen) bordessen bordessen (trappen) perrons Rows of columns that serve primarily to separate interior spaces. Wordt gebruikt voor rijen zuilen die voornamelijk dienst doen om binnenruimten van elkaar te scheiden. columnar screens zuilenscherm zuilenschermen Designates horizontal tunnels constructed in order to listen for and intercept and destroy attackers' undermining efforts. Horizontale tunnels die zijn gemaakt om te luisteren naar de ondermijningspogingen van de vijand en deze te onderscheppen en te vernietigen. countermines tegenmijn tegenmijnen Garden walls provided with heating channels, or flues, which create an artificial microclimate for assisting in the growth or ripening of fruit tress or shrubs trained against the walls; popular in the 18th and 19th centuries. Wordt gebruikt voor tuinmuren voorzien van verwarmingsbuizen, of kanalen, die een kunstmatig microklimaat creëren ter bevordering van het groeien of rijpen van vruchtbomen of struiken die tegen de muren geleid zijn. Populair in de 18e en 19e eeuw. hot wall hot walls hot walls Blocks, strips, or pegs, usually made of wood, set into or onto construction, such as masonry or steel, to serve as surface into which nails may be driven. An example of use is to attach crown molding by nails. Een constructie met houtblokken of pennen, meestal van metselwerk of staal, om het spijkeren te vergemakkelijken. nailing blocks spijkerbank spijkerklossen Horizontal wood members between the principal timbers of half-timber construction for lateral support, especially when nogging is used. Wordt gebruikt voor horizontale houten delen tussen de belangrijkste houten onderdelen van een half-houten constructie voor zijdelingse ondersteuning, vooral gebruikt bij vakwerkconstructies. gebintbalk gebintbalken nogging pieces Collectively, the physical elements that constitute an exhibition, including the exhibit design, graphics, lighting, labels, audiovisual components, and exhibit cases, as well as the objects on display. Wordt gebruikt voor het geheel van de materialen die een tentoonstelling vormen, inclusief het tentoonstellingsontwerp, grafiek, labels, verlichting, audiovisuele onderdelen, de tentoongestelde stukken en de kisten waarin deze stukken worden opgeborgen. installations (exhibitions) tentoonstellingsinrichting tentoonstellingsinrichtingen Specular louvers with reduced absorption of light and glare control. Preferable louvers for low ceilings or small spaces. parabolic louvers parabolische louvre parabolische louvres Louvers which combine both horizontal and vertical shading, to control both high and low sun, and reflect daylight into the interior space. egg-crate louvers eierdoos louvre eierdoos louvres Heavy woven textiles used for a variety of utilitarian purposes essentially in the form in which they left the loom. In Western societies they are used primarily as floor coverings. Zwaar geweven textiel voor allerlei gebruiksdoeleinden, grotendeels nog in de vorm waarin ze het weefgetouw hebben verlaten. In westerse gemeenschappen worden ze meestal als vloerbedekking gebruikt. kleden kleed rugs (textiles) tapijt tapijten Kleden van behoorlijke grootte die voornamelijk worden gebruikt om een vlak oppervlak te bedekken; tapijten vormen de grootste en meest bekende groep onder de tapijten. Rugs of some size whose primary use is to cover a flat surface; carpets constitute the largest and most familiar group of rugs. carpets vloerkleden vloerkleed Bepaalde handgeweven of handgeknoopte pooltapijten die oorspronkelijk werden geproduceerd in bepaalde regio's in Azië, Afrika en Europa. Gebruik bij voorkeur een meer specifieke beschrijving of naam van de plaats of cultuur van afkomst van de tapijten. Term of convenience for certain handwoven or hand-knotted pile rugs originally produced in certain regions of Asia, Africa, and Europe; prefer a more specific descriptor or the name of the place or culture of origin. Oosters tapijt Oosterse tapijten Oriental rugs Geweven tapijten in effenbinding met een aanvullende inslagstructuur. Turkish term for flat-woven rugs with a particular supplementary weft structure. cicim cicims cicims Ouchak-tapijten met een ovaal medaillon in het middenveld en een samengesteld, stervormig medaillon met 16 punten aan de zijden van het kleed. Beide soorten medaillons zijn gevuld met ornamenten van arabesken en planten waarbij de versiering uit de zijkant of het einde steekt. De ondergrond is bedekt met een patroon van stengels, bladeren en bloemen. Ushak rugs with an oval medallion in the central field and a composite starlike medallion of 16 points which appears at the sides of the carpet. Both types of medallions are filled with compositions of arabesques and plant ornaments, with finials projecting from the ends or sides. The ground is covered with a pattern of stems, leaves, and flowers. medallion Ushaks medallion ouchak medallion ouchaks Ouchak-tapijten die worden gekenmerkt door een groot, stervormig motief met acht punten en een iets kleinere ruit. Deze motieven zijn gevuld met arabesken. Ushak rugs characterized by a pattern composed of a large starlike motif of eight points and a smaller lozenge; these motifs are filled with arabesques. star Ushaks sterouchaks Kleine kleden die ongeveer twee keer zo lang zijn als breed. Small rugs which are approximately twice as long as they are wide. yashtik yashtiks yastiks A name of convenience for rugs with a specific, endless repeat pattern of hooked octagons. Tapijten met een bepaald patroon van in elkaar gehaakte achthoeken dat zich eindeloos herhaald. Holbein carpets Holbeintapijt Holbeintapijten A name of convenience for rugs with a geometrical design of octagons within rectangles. Tapijten met een geometrisch ontwerp van achthoeken die door rechthoeken worden omsloten. Holbeintapijt met grote patronen Holbeintapijten met grote patronen large pattern Holbeins A name of convenience used to designate rugs with a repeating pattern composed of two main elements: an octagon with an outline of angular interlace and a cross-shaped motif of arabesque forms. Tapijten met een herhalend patroon dat uit twee hoofdelementen bestaat; een achthoek met dooreengevlochten hoeken en een kruisvormig motief met arabeske vormen. Holbeintapijt met kleine patronen Holbeintapijten met kleine patronen small pattern Holbeins Rugs with a large, complex star motif, so named because they appeared in a painting by the Italian Renaissance painter Carlo Crivelli. Tapijten met een groot, ingewikkeld stermotief, genoemd naar dergelijke motieven in een schilderij van de Italiaanse renaissanceschilder Carlo Crivelli. Crivelli carpets Crivellitapijt Crivellitapijten A name of convenience for rugs with a specific endless repeat pattern of arabesque forms, so called because they appear in a painting by the Italian Renaissance painter Lorenzo Lotto. Tapijten met een eindeloos herhaald patroon van arabeske vormen. Deze term is gekozen omdat de tapijten voorkomen in een schilderij van de Italiaanse renaissanceschilder Lorenzo Lotto. Lotto carpets lottotapijt lottotapijten Kleden met een symmetrisch patroon met een boog aan elk einde, waarschijnlijk vervaardigd in Anatolië. Ze worden zo genoemd omdat er zoveel in de Transsylvanische regio zijn gevonden. Rugs with a symmetrical design and an arch at both ends, thought to have been made in Anatolia but so-named because many were found in Transylvania. Transsylvanisch tapijt Transsylvanische tapijten Transylvanian carpets Oblong rugs designed to encircle a column or post in Lamaist temples, they have no side borders and their design is not complete unless the edges of the rug abut. Rechthoekige kleden die zijn bedoeld om een zuil of paal in Lamaistische tempels te omcirkelen. Zij hebben geen zijranden en hun ontwerp is niet compleet tenzij de uiteinden van de kleden elkaar raken. pilaartapijt pilaartapijten pillar rugs Pentagonal knotted-pile woven rugs made in pairs to decorate the flanks of a camel. Vijfhoekige, gewoven wollen doeken die per paar worden gemaakt om de flanken van een kameel te versieren. asmalyk asmalyks asmalyks Turkish woven squares used for wrapping or sewn into baglike containers with one side left unsewn, to be folded like an envelope. Turkse, geweven vierkanten die worden gebruikt als verpakkingsmateriaal of die tot tasachtige houders worden genaaid, waarbij een zijde open gelaten wordt die als een envelop kan worden dichtgevouwen. bokche bokches bokches A type of rug that served as a door at the entrance to a Turkoman tent. Tapijten die de ingang van Turkmeense tenten bedekten. engsi engsis engsis Knotted pile weavings that hung around the door of a Turkoman tent; also may have served as an animal trapping for Turkoman marriage rituals. Weefsels van geknoopte pool die rond de deur van een Turkmeense tent werden gehangen en misschien ook dienst deden als dierenval in Turkmeense huwelijksrituelen. kapuknuk kapuknuks kapunuks Small bags composed of a pile-woven front and weft-faced plain weave on the back. Tasjes die bestaan uit een gepoold geweven voorkant en gewoon inslagweefsel aan de achterkant. mafrash mafrashes mafrashes Bedekkingen voor vloeren, bedoeld om de vloer te beschermen tegen vuil of slijtage, om warmte of een aangenamer loopoppervlak te bieden, of als decoratie. Covers for floors, intended to protect the floor from soiling or wear, to provide warmth or a more comfortable walking surface, or for decoration. floor coverings vloerbedekking vloerbedekkingen Bedekkingen die onder een tafel worden gelegd om kruimels op te vangen en de vloerbedekking te beschermen. Coverings laid under a table to catch crumbs and protect the carpet. crumbcloths morskleden morskleed Coarse textiles which were used as inexpensive floor coverings by themselves or on top of a carpet. Grove stoffen gebruikt als goedkope vloerbedekking en apart of in combinatie met een ander vloerkleed toegepast. drogetkleden drogetkleed druggets kleden van droget kleed van droget Protective floor coverings, such as those made of a coarse material intended to protect the floor, or those made as a resilient or padded covering to protect athletes during practice or performance. Vloerbedekkingen bestaande uit grof materiaal dat de vloer beschermt of uit een veerkrachtige, opgevulde bedekking om sporters tijdens oefeningen of wedstrijden te beschermen. mat mat (vloerbedekking) mats (floor coverings) matten matten (vloerbedekkingen) Matten van stro, vervaardigd in Japan. Straw matting used as a floor covering in Japan. judomatten tatami tatami's tatamis Anatolische tapijten die bestaan uit een witte ondergrond met een eindeloze herhaling van gestileerde, hoekige bladeren. White-ground Anatolian rugs with an endless repeat of stylized angular leaves. bird Ushaks vogel ouchaks Turkish rugs with a design element consisting of a tomb and trees. Turkse tapijten met een motief dat bestaat uit een graf en bomen. cemetery carpets kerkhoftapijt kerkhoftapijten A name of convenience for a group of rugs that are similar in technique to Para-Mamluk carpets but that are not as finely woven and differ in color ranges. They have a characteristic field design of repeating rows of hexagonal or octagonal forms, often with a cartouche-rosette border. Een groep kleden die volgens dezelfde techniek als de Para-Mamluk kleden worden gemaakt, maar niet zo fijn geweven en van een verschillend kleurengamma. Ze hebben een kenmerkend patroon van zeshoekige of achthoekige vormen die vaak met een cartouche-rosette rand zijn begrensd. chessboard rugs schaakbordtapijt schaakbordtapijten A name of convenience for rugs that incorporate design elements common in Mamluk rugs such as rows of small trees and plants and Turkish rugs such as a large central medallion surrounded by four small medallions. Like Mamluk rugs they are asymmetrically knotted; however, they differ in using Z-twist wool rather than S-twist, the yarn is almost three times as thick, and they are dyed red with madder instead of lac. Tapijten die ontwerpelementen bevatten uit Memluk-tapijten, zoals kleine bomen en plantenrijen en uit Turkse tapijten, zoals een groot medaillon in het midden dat wordt omgeven door vier kleinere medaillons. Ze worden, net als Memluk tapijten, asymmetrisch geknoopt maar gebruiken daarentegen wol dat een Z-vorm in plaats van een S-vorm heeft en drie keer zo dik is; ook zijn ze roodgeverfd met meekrap in plaats van met schellak. Para-Mamluk carpets Para-Memluk tapijt Para-Memluk tapijten Refers to any carpet made in India, Turkey, Iran, or elsewhere that copies the original carpets made for use at the Ardabil shrine; and any contemporary carpet made in the area of Ardabil. Verwijst naar tapijten die in India, Turkije, Iran of elders zijn vervaardigd naar voorbeeld van tapijten die oorspronkelijk voor de Ardabilschrijn waren vervaardigd; alsmede naar hedendaagse tapijten uit de streek van Ardabil. Ardabil carpets Ardabiltapijt Ardabiltapijten Early Spanish rugs characterized by a woolen pile tied with Spanish knots to an undyed woolen foundation, generally somber in color, often with a red ground and geometrical design motifs reminiscent of Classic Anatolian rugs. Alcaraz carpets Early Spanish carpets with three major types of ornamentation derived from Persian or Anatolian rugs, an octagonal-hexagonal design, stepped lozenges design, and star and lozenge design; they are often embellished with coats of arms, and incorporate non-Islamic motifs such as animal or human figures. Spaanse tapijten met acht- of zeshoekige ornamenten, of met trapgewijs geplaatste ruiten,of met een ster in een ruit; ook met wapenschilden en niet-islamitische motieven zoals dieren of mensen; motieven afgeleid van Perzische of Anatolische tapijten. Admiral carpets admiraaltapijt admiraaltapijten Mats placed before or just inside a door for wiping mud and dirt from shoes. Matten die voorr of net binnen een deur op de grond liggen en waarop modder en vuil van schoenen wordt afgeveegd. deurmat deurmatten doormats Kleine kleden die gewoonlijk vlak bij de haard worden gelegd om de grotere en duurdere tapijten te beschermen. Small rugs commonly put near the hearth to protect the larger more expensive carpeting. haardkleden haardkleed hearth rugs Long, narrow runners used to protect stairs, typically characterized by fitting only the central portion of the stairway, leaving the wood of the treaders and risers visible. stair carpets traploper traplopers Kleine kleedjes die willekeurig kunnen worden geplaatst. Small rugs that can be randomly placed. tapijtje tapijtjes throw rugs Weavings done as a sample to display types of borders, patterns, and colors. Weefsels die als voorbeeld zijn gemaakt om verschillende randen, patronen en kleuren te laten zien. vagirehs wagirehs Decorative rugs which define a living space in a room by providing an often colorful focus. Kleden die als kleurrijk, decoratief middelpunt de sfeer in een leefruimte bepalen. area rugs karpet karpetten Machinaal vervaardigde tapijten die op een breed weefgetouw zijn geweven, met een breedte vanaf circa 1,35 meter. Machine-made carpets woven on a wide loom, usually measuring 54 inches or wider. broadlooms (rugs) kamerbrede tapijten kamerbreed tapijt Carpets that cover the entire floor in an area and are tacked or otherwise attached to the floor. Tapijten die de hele vloer in een ruimte bedekken en daarop zijn vastgespijkerd of op een andere manier zijn bevestigd. vasttapijt wall-to-wall carpeting A Persian term for long, relatively narrow rugs measuring approximately 6 by 4 feet, or 2 zars. Lange, relatief smalle tapijten, genoemd naar de Perzische maat van twee zars; circa 180 bij 120 cm. dozar dozars dozars Lange, smalle Perzische tapijten waarvan de lengte over het algemeen twee tot drie keer zo groot is als de breedte. Volgens de traditionele ordening van tapijten in Islamitische kamers worden ze meestal vooraan geplaatst. Long, narrow, Persian carpets whose lengths are generally two to three times their widths; usually headpieces in the traditional carpet arrangement of Islamic rooms. kelleyehs kelleys Twee smalle kleden die aan beide zijden van de mian farsh kunnen worden geplaatst volgens de traditionele indeling van tapijten in een Islamitische kamer. Two narrow carpets placed on either side of the mian farsh in the traditional carpet arrangement of an Islamic room. kenareh kenarehs kenares Het belangrijkste of centrale kleed in de traditionele ordening van kleden op de vloer in de hoofdvertrekken van belangrijke Islamitische huizen. The principal or central rug as arranged in the traditional manner on the floor of the main chambers of important Islamic homes. mian farsh mian farsh Lange, smalle vloerbedekkingen die vooral worden gebruikt in zalen, smalle doorgangen en op trappen. Long, narrow floor coverings used especially in halls, narrow passages, and on stairs. loper loper (vloerbedekking) lopers lopers (vloerbedekkingen) runners (floor coverings) Kleden waarop aan een van de uiteinden een of meer mihrabs zijn afgebeeld; zo genoemd omdat ze doorgaans door Moslims gebruikt worden bij hun dagelijkse gebeden. Rugs with one or more mihrabs, arch-shaped designs, toward one end of the field; so called since many were intended for use by a Moslem for daily prayers. Commonly of small size. bidkleden bidkleed prayer rugs Bidkleden met meervoudige nissen of boogmotieven die tijdens het bidden met familie of groepen worden gebruikt. Prayer rugs with multiple niches or arch designs, used for family or group prayer. safs saph saphs Kleine Arabische kleedjes van ongeveer 90 bij 150 cm waarvan het patroon vaak een voorstelling van een mihrab bevat. Oorspronkelijke was het kleed bedoeld voor Islamitische gebed, maar andere motieven en inscripties duiden aan dat ze niet allemaal voor gebed waren bedoeld. Small rugs of approximately 3 by 5 feet, often with a design that incorporates some depiction of a mihrab; originally intended for Islamic prayer, although some motifs and inscriptions indicate not all were made for this purpose. sedjader sejjadeh Any of various rugs woven without a pile. Elk willekeurig tapijt dat zonder pool is geweven. flatweaves geweven tapijt geweven tapijten Handgeweven of geweven tapijten die in Zuid-Frankrijk worden gemaakt en als vloerbedekking of wandversiering worden gebruikt. Tapestry- or flat-woven rugs made in southern France, used as floor coverings or wall hangings. Aubusson carpets Aubusson tapijt Aubusson tapijten In tapijtwerk uitgevoerde kleden afkomstig uit de islamitische landen van het westelijk deel van Centraal-Azië en uit het Midden-Oosten, de Balkan en Noord-Afrika. Tapestry-woven rugs produced in the Islamic lands of western Central Asia, the Middle East, the Balkans and North Africa. kelim kelims kilims Gehaakte tapijten die populair waren in het begin van de twintigste eeuw en bestaan uit een ontwerp dat is geïnspireerd op motieven van tapijten van de oorspronkelijke inwoners van Amerika. Hooked rugs popular in the early 20th century with designs inspired by Native American rug motifs. Abnakee kleden Abnakee kleed Abnakee rugs Late-17th- and 18-century rugs, thought to have originated in the Caucasus, frequently characterized by a depressed two-level natural wool warp, wool wefts often dyed red, and knotted with symmetrical knots; the field pattern consists of a drop repeat directional lattice pattern made up of jagged leaf forms enclosing stylized dragons. Tapijten uit de laat-17e en 18e eeuw die waarschijnlijk oorspronkelijk uit de Kaukasus komen. Ze worden gekenmerkt door een ingedrukte wollen schering in twee niveaus en een eveneens wollen, meestal rode, symmetrische geknoopte inslag. Het veldpatroon bestaat uit een dalend herhaald rastermotief in één bepaalde richting en gekartelde bladvormen die gestileerde draken omsluiten. dragon rugs drakentapijt drakentapijten Pileless, handwoven floor coverings made in most of the rug-weaving areas of the Middle East, with usage of the term varying in different locations, including slit-tapestry kilims in the Caucasus, woven fabric in eastern Iran, and large rugs with a diamond grid and narrow borders as woven by the Turkmen Yomut, Tekke, and Ersari tribes. palas (rugs) pallas Pileless loom-woven floor coverings made by simultaneously weaving and interweaving two cloths of different colors in such a way as to allow first one cloth and then the other to appear on the surface. The result is a smooth-faced reversible floor covering. Vloerbedekking zonder pool dat op een weefgetouw is gemaakt door twee verschillend gekleurde stoffen gelijktijdig door elkaar heen te weven, zodat eerst de ene stof en daarna de andere aan het oppervlak verschijnt. Het resultaat is een effen, omkeerbare vloerbedekking. ingrain carpets keerbaar tapijt keerbare tapijten Designation given to many types of rugs of Anatolian, Iranian or Indian origin, based not on the style of rug but a descriptor of the animal motifs on the rugs. animal carpets Kleden met rechthoekige vakjes met bloemetjes of botanische motieven die mogelijk de bloembedden en stroompjes in Perzische tuinen voorstellen. Rugs that include rectangular compartments, each containing some floral or botanic motif, designs possibly representing the layout of Persian gardens with flower beds and streams. garden carpets tuintapijt tuintapijten Flat-woven rugs from Turkey, elsewhere in the Caucasus, and surrounding areas; patterned by supplementary wrapping wefts. They are typically heavy and stiff; they may be distinguished by their pattern, which is visible from only from one side with the reverse often having threads of yarn left hanging on the back. The technique is one of the oldest known, identified among charred 7th-century-BCE fragments excavated at Gordion, near Ankara in Anatolia. Geweven tapijten uit de Kaukasus waarvan het patroon wordt gevormd door aanvullende inslagwikkelingen. soemak soemaks soumaks (rugs) High quality Kirman carpets characterized by a heavily ornamented field of large and small flowers with curving, intertwining stems and sometimes having patterns including vases. Warps are cotton and three shots of weft pass between each row of knots, the first and third of which are wool, the second cotton or silk. Kirman-tapijten van hoge kwaliteit die veel ornamenten hebben die bestaan uit grote en kleine bloemen met krullende, in elkaar grijpende stengels, soms ook met vazen. De scheringen zijn van katoen en drie weefselrijen gaan tussen elke knopenrij door. De eerste en derde rij bestaan uit wol en de tweede is van katoen of zijde. vase carpets vazentapijt vazentapijten Strip carpets having a worsted warp concealing the weft; usually striped. Tapijten die bestaan uit stroken van een kamgaren ketting die de inslag bedekken en meestal gestreept zijn. Venetiaans tapijt Venetiaanse tapijten Venetian carpets Caucasian flat-woven rugs with dragon forms in the shape of the block letter S. Geweven tapijten uit de Kaukasus met drakenfiguren in de vorm van de blokletter S. vernehs vernehs Caucasian flat-woven rugs from Karabagh with weft-float brocading. Geweven tapijten afkomstig uit Karabagh in de Kaukasus, waarbij de inslag geflotteerd is met brocaat. zileh zilehs zilis Rugs having loops or tufts extending above the foundation or ground to form a raised, thick surface. Tapijten waarin toefjes draden zijn geknoopt of bevestigd aan een grondweefsel om zo een opgehoogd, dik oppervlak te vormen. geknoopt tapijt geknoopte tapijten pile-woven carpets Geknoopte pooltapijten die oorspronkelijk werden geproduceerd in Axminster, Devon, Engeland. Ze worden aan een stuk geweven waarbij de weefkwaliteit zeer hoog is. Knotted pile carpets originally produced in Axminster, Devon, England. They are woven in one piece with weaving of high quality. Axminster carpets Axminster tapijt Axminster tapijten Strictly speaking, floor or table carpets, rugs, and kilims of Turkish design; however, in historical sources the term may be used imprecisely to refer to any rugs having Oriental designs, not necessarily only those of Turkish manufacture or design. Term die in de 18e en 19e eeuw in Amerika werd gebruikt voor vloer- en tafelkleden met Oosterse motieven. Turkey carpets Turks tapijt Turkse tapijten Carpets woven with loops like Brussels carpets but different from them in being heavier, having velvet cut piles, being generally of better materials and having designs adapted from Oriental rug patterns. Tapijten die net zoals Brusselse tapijten zijn geweven met lussen, maar verder verschillen doordat ze zwaarder zijn, gesneden velours polen hebben, over het algemeen van beter materiaal zijn gemaakt en ontwerpen hebben die zijn gebaseerd op Oosterse tapijtpatronen. Wilton carpets Wilton tapijt Wilton tapijten Machine-made floor coverings of a particular type, having the loops of the pile uncut. All colors run with the warp, concealed, and are brought above the foundation in loops to produce the pattern. The type is believed to have originated in or near Brussels; was popular in the first half of the 19th century. They differ from Wilton carpets, which are produced by a similar process but the loops are cut, producing a soft pile surface. Tapijten die zijn gemaakt met kamgaren van verschillende kleuren dat eerst in een basisweb van sterk linnen draad wordt geplaatst en daarna in lussen wordt getrokken om het patroon te vormen. Brussel tapijt Brussels carpets Brusselse tapijten High-pile, shaggy, handwoven Scandinavian rugs, often incorporating strong, colorful designs. Hoogpolige, handgeweven, ruige Scandinavische tapijten, vaak met uitgesproken, kleurrijke ontwerpen. Rya rugs Rya tapijt Rya tapijten Pile carpets woven in the manner of a Wilton carpet but with yarn of lesser quality. Pooltapijten die zijn geweven op de manier van een Wiltontapijt maar met draad van mindere kwaliteit. Saksisch tapijt Saksische tapijten Saxonies Generic name for French pile carpets, usually large; not always made at the Savonnerie workshop. Meestal grote, Franse pooltapijten die niet altijd in de Savonnerie-werkplaats worden gemaakt. Savonnerie carpets Savonnerie tapijt Savonnerie tapijten Rugs made by sewing yarn in a continuous running stitch through a closely woven foundation and leaving loops of yarn on the surface to form a pile; the loops are usually clipped. Tapijten die worden gemaakt door een draad met een doorlopende steek door een dicht geweven basis heen te naaien, waarbij lussen draad worden achtergelaten op het oppervlak om zo de pool te vormen. De lussen worden meestal afgeknipt. yarn-sewn rug yarn-sewn rugs yarn-sewn rugs Kleden die zo zijn geweven dat ze een rangschikking lijken te zijn van de vier kleden die vaak gebruikt worden in de belangrijkste kamers van voorname Islamitische huizen namelijk de mian farsh, de kelley en twee kenarehs. Single rugs woven to represent the arrangement of four rugs often used in the main chambers of important Islamic houses, composed of the mian farsh, kelleyeh, and two kenares. audience rug audience rugs audience rugs Bidkleden met die een zuilmotief aan beide zijden van de mihrab. Refers to prayer rugs with a columnar motif on either side of the mirhab. coupled-column rugs dubbelzuilkleden dubbelzuilkleed Rugs characterized by a coarse, long pile and decorated with bold, abstract patterns; thought to have been made by nomads from the central Zagros Mountains. Commonly used as sleeping rugs. Tapijten met een grove, lange pool en versierd met krachtige, abstracte patronen, doorgaans gebruikt om op te slapen. Aangenomen wordt dat ze gemaakt werden door nomaden uit het centrale Zagros Gebergte. gabbeh gabbehs gabbehs A machine-made, loop-pile rug which resembles an Axminster carpet in appearance. Een machinaal vervaardigd tapijt dat uiterlijk op een Axminster tapijt lijkt. moquette moquettes moquettes (machine-made rugs) Kleine ouchak-tapijten meet als motief tegenover elkaar geplaatste nissen in een centraal veld. Small Ushak rugs with opposed niches in the central field. double-niche Ushaks ouchak met twee nissen ouchaks met twee nissen Kleden die speciaal zijn ontworpen om onder of bovenop een zadel te gebruiken. Rugs designed specifically to be used under or on top of a saddle. saddle rugs sjabrak sjabrakken Brusselse tapijten waarbij een ontwerp in kleur op de draden wordt gedrukt voordat het materiaal wordt geweven. Carpets created to look similar to the traditional body Brussels carpet, but produced by a cheaper method. For tapestry Brussels carpets, designs are printed on the warp yarns before the carpet is woven, rather than dyed-in-the-skein yarn used and the design produced in the weaving. Tapestry Brussels carpets may be machine printed or drum printed. One process to make these textiles involved a large cylinder or drum around which yarns were wound, then colored by a mechanism or by hand. Brusselse tappisserie Brusselse tappisseriën tapestry Brussels (carpets) Tapestry carpets of the type in which the loop has been cut so as to form an upright, velvety pile. The pile is typically slightly higher than a tapestry carpet. Velvet carpets may resemble Wilton carpets, but the pile of the velvet carpet is not so rich or thick as a Wilton carpet, and the two types of carpet are produced by different methods. Tapijten die lijken op Brusselse tapisserieën maar een langer gesneden pool hebben zodat het oppervlak lijkt op dat van Wiltontapijten. velourstapijt velourstapijten velvet carpets (tapestry carpets) Tibetaans tapijt met een lengte die twee keer zo groot meet als de breedte, waar voornamelijk op wordt geslapen of gezeten. Tibetan rugs with a length double the width, the primary function is for sleeping or sitting. khaden khadens khadens Kleden met tijgers of tijgerhuiden in hun veldpatroon verwerkt. Rugs that incorporate into their field design the motif of tigers or tiger pelts. tiger rugs tijgerkleden tijgerkleed Karabagh rugs with a pattern which consists of one or more medallions containing motifs which resemble the cloud whisp motifs of Chinese art. Karabagh-tapijten met een patroon dat bestaat uit één of meerdere medaillons die motieven hebben die overeenkomsten vertonen met wolkensliertpatronen uit de Chinese kunst. cloudband Kazaks wolkenbandkazak wolkenbandkazakken A type of flat-woven rug usually made of cotton, produced in India. Geweven tapijten, meestal van katoen, vervaardigd in India. dhurrie dhurries dhurries Grote, diepe muurtassen, voornamelijk gebruikt in tenten en opgehangen aan de lattenconstructie. De voorkant is gepoold geweven en de achterkant bestaat uit gewoon inslagweefsel. Large, deep wall bags, used primairly in tents, suspended from the trellis structure. The fronts are pile woven and the backs done in a weft-faced plain weave. cuval cuvals cuvals Ornamenten die de borst van een kameel bedekken tijdens Turkmeense bruiloftsrituelen. Woven trappings covering the chest of a camel during Turkoman marriage rituals. khalyk khalyks khalyks Kleine muurtassen, voornamelijk gebruikt in tenten en die aan de lattencontructie worden opgehangen. De voorkant is gepoold geweven en de achterkant bestaat uit gewoon inslagweefsel. Small wall bags, used primarily in tents, suspended from the trellis structure. The fronts are pile-woven and the backs done in a weft-faced plain weave. torba torbas torbas Rugs made in India in the 17th century incorporating design motifs borrowed from 16th-century Persian rugs, such as elaborate vine-leaf floral palmettes and scrolling vines in the field design; typically made with a red ground. Tapijten die in India in de 17e eeuw zijn gemaakt en ontwerpelementen van Perzische tapijten uit de 16e eeuw bevatten zoals gedetailleerde wijnbladen, gebloemde palmtakken en gekrulde wijnranken; meestal met een rode ondergrond gemaakt. Indo-Herat carpets indo-herat tapijt indo-herat tapijten Parts or components of hearths. haardonderdeel haardonderdelen hearth components A name of convenience given to types of rugs thought to have been made in Isfahan or Kashan characterized by a silk pile, floral designs, and areas of gold or silver brocade. Het soort kleden dat waarschijnlijk hun oorsprong in Isfahan of Kashan heeft en uit zijden pool, bloemmotieven en stukjes goud- of zilverbrokaat bestaat. Polonaise carpets Pools tapijt Poolse tapijten Anatolian prayer rugs that are characterized by two octagonal shapes that intrude into the field design at the bottom and top, from the border. Anatolische bidkleden die worden gekenmerkt door twee achthoekige vormen in het patroon die aan de boven- en onderkant vanaf de rand het kleed opkomen. Turks bidtapijt Turkse bidtapijten re-entrant rugs Small rugs usually intended for use on tables or chests, typically not on the floor. They comprise circular patches, often of gradated sizes, cut from felt or discarded clothing; the circles were placed one on top of the other, with the smallest on top, to form a button-like form. The "buttons" were then sewn down to a strong foundation fabric. The rug may be embellished with embroidery. Button rugs were popular in the United States in the 18th and 19th centuries. Tapijten die bestaan uit kleine cirkeltjes van stof die in vieren zijn opgevouwen en in rijen op een basisstof zijn genaaid. button rug button rugs button rugs Kleine Tibetaanse kleedjes die het bovenste kleedje zijn op een stapel kleedjes om op te zitten. Small Tibetan rugs usually smaller than 3 feet square placed as the top rug on a pile of rugs for sitting. khagangma khagangma's khagangmas A name of convenience for a type of rug characterized by maritime scenes in the corners, so called because the ships appear to be European manned by seamen in Portuguese or Dutch style clothing; the rugs are made with a cotton foundation with asymmetrical and some jufti knotting. Kleden met in de hoeken maritieme taferelen. Ze worden zo genoemd omdat de schepen, waarschijnlijk Europees, zijn bemand met mariniers in Portugese of Hollandse kleding. De kleden hebben een basis van katoen met asymmetrisch knoopwerk en een stuk jufti knoopwerk. Portugees tapijt Portugese tapijten Portuguese carpets A name of convenience for a group of Persian rugs probably woven in Kirman at the beginning of the 17th century; motifs commonly include medallions, real and mythical animals, or human figures. Perzische tapijten die waarschijnlijk in het begin van de 17e eeuw in Kirman zijn geweven. De motieven in het ontwerp bevatten vaak medaillons, mythische en werkelijke dieren of menselijke gedaantes. Sanguszko carpets Sanguszko tapijt Sanguszko tapijten Kleden met afbeeldingen van herkenbare figuren, objecten of taferelen. Rugs with depictions of recognizable figures, objects, or scenes. figuraal tapijt figuraal tapijten pictorial rugs Irregularly shaped carpets. Ongelijkmatig gevormde tapijten. onregelmatig tapijt onregelmatige tapijten shaped carpets Embroidered rugs named after and made in Arraiolos, Portugal. The technique is herringbone or cross-stitch on a linen cloth foundation. Geborduurde tapijten die zijn gemaakt in Arraiolos, Portugal en naar deze stad zijn vernoemd. De techniek bestaat uit een visgraat of kruissteek op een ondergrond van linnen stof. Arraiolos carpets Arraiolos tapijt Arraiolos tapijten Refers to the assemblage of backdrops, constructions, props, lighting, and sound systems created to represent a setting used in a dramatic performance on stage, television, or film. Wordt gebruikt voor de verzameling decors, rekwisieten en licht- en geluidssystemen die zijn gemaakt om een achtergrond te vormen die wordt gebruikt in een toneelvoorstelling, zowel binnen als buiten. sets (theatrical) toneelopbouw toneelopbouw (architectonische element) toneelopbouwen toneelopbouwen (architectonische elementen) Rugs made with a rag or list weft, often woven in strips and sewn together. Tapijten met een inslag van vodden of lappen die vaak in stroken zijn geweven en aan elkaar zijn genaaid. lappenkleedje lappenkleedjes rag rugs Matjes van ongeveer 2 vierkante voet die aan elkaar zijn genaaid en worden gebruikt als lange lopers tussen pilaren in Boeddhistische tempels. Rugs made of mats measuring about 2 feet square that have been sewn together; often placed between pillars in Buddhist temples. tempeltapijt tempeltapijten temple rugs Kleine tapijten geweven in de huisindustrie of voor gebruik bij de wevers en hun families. Small rugs woven as part of a cottage industry system or for use by the weavers and their families, often made by former nomadic or pastoral tribal peoples. dorpstapijt dorpstapijten village rugs Rugs woven within a tribe or group, typically woven by nomadic or pastoral people for their personal use rather than for commercial purposes. They are characterized by the use of traditional geometric motifs, a lower knot count than the tightly woven rugs produced in urban centers, and often use of a wool foundation with plant based dyes and hand-spun wool thread; they were originally woven on wooden looms that could be dismantled for traveling and reassembled. Tapijten die binnen een stam of groep worden geweven, vooral tapijten die voor praktische in plaats van commerciële doeleinden zijn bedoeld. stammentapijt stammentapijten tribal rugs Parts of components of architraves. architraafonderdeel architraafonderdelen architrave components Membrane structures that act as roofs. dakachtige omsluitingsbouwconstructies rooflike enclosing structures Rugs of any design made by commission on royal or court looms, such as Moghul, Ottoman, or Safavid. Tapijten van willekeurig ontwerp die in opdracht worden gemaakt op koninklijke of hofweefgetouwen, bijvoorbeeld Mongools, Osmaans of Safavid. court carpets hoftapijt hoftapijten Rugs having a field divided into stripes, each ornamented with a pattern usually seen in borders. border-patterned rugs A Persian term for a small rug measuring approximately 3 by 2 feet. Een klein Perzisch kleed van ongeveer 90 bij 60 cm. pushti pushti Een Perzische tapijt van ongeveer 210 bij 150 cm. Persian rugs measuring approximately 5 by 7.5 feet. sezar sezar Kleine stukjes vloerbedekking die een zelfklevende achterkant hebben. Small pieces of carpeting with adhesive backing. carpet tiles tapijttegel tapijttegels tegels tegels (tapijten naar vorm) Carpeting that can be used either indoors, or outdoors where it will be exposed to weather conditions. Tapijten die binnenshuis kunnen worden gebruikt of buiten, waar ze zijn blootgesteld aan weersomstandigheden. binnen- of buiten tapijt binnen- of buitentapijten indoor-outdoor carpets Dicht gepoolde, handgeweven Scandinavische tapijten. Scandanavian closely tufted, handwoven rugs. flossa flossas flossas Eind 19e-eeuwse keerbare tapijten die in één geheel, inclusief rand en zoom, werden geweven. Ze konden worden gebruikt als morskleden en waren makkelijk weg te halen en schoon te maken. Late-19th-century ingrain carpets which were woven in one piece, with border and fringe. They could be used as crumbcloths, and were easy to move and clean. art square art squares art squares Brussels carpets that are heavy and multiframed, with all of the colored worsted pattern yarns carried along with the body or structure of the carpet, to be picked up into the pattern as the design requires. Brusselse tapijten die zeer veerkrachtige zijn en een meervoudige omlijsting hebben waarin alle gekleurde kamgaren patroondraden mee worden geweven in het tapijt en worden opgehaald en in het patroon opgenomen volgens het ontwerp. body Brussel body Brussels body Brussels (carpets) Pooltapijten met relatief weinig, maar zeer lange polen, die willekeurig in alle richingen uiteenvallen en zo het oppervlak vormen. Tufted carpets with relatively few tufts per inch, of exceptionally long pile which falls at random in all directions to form the surface. shag carpets shag tapijt shag tapijten Grofgebreide matten met een ruige pool van korte stroken stof die tijdens het breien worden ingevoegd. Heavy knitted mats with a shaggy pile of short strips of fabric that are inserted as the knitting progresses. fluff mat fluff mats fluff mats Handelsnaam voor kleine, min of meer archaische tapijtjes uit het westen van Anatolië met vaak een lichte ondergrond en een kenmerkend patroon dat uit gedetailleerde dubbelnissen bestaat. Trade name for small semi-antique west Anatolian rugs, often with a light ground and distinctive elaborate double-niche design. Kis-Ghiordes Kis-Ghiordes Landscape features that have water cascading or spilling down a stepped incline, usually in controlled channels; found in Islamic and 16th-century and later Italian formal gardens. Wordt gebruikt voor landschapskenmerken die water in naar neergaande richting van een trapsgewijze helling doen stromen of vallen als een waterval, meestal via beheerste kanalen; gevonden in Islamitische en 16e eeuwse en latere Italiaanse geometrisch aangelegde tuinen. water stairs (landscaped-site elements) watertrap watertrap (landschapselement in de tuinarchitectuur) watertrappen watertrappen (landschapselementen in de tuinarchitectuur) Grote Tibetaanse kleden die in opdracht werden geweven en voor verschillende doeleinden worden gebruikt. Large Tibetan rugs that were woven on commission and used for a variety of purposes. sadens sadens Rugs with an uncut loop pile often at different levels to give a sculpted effect. Tapijten met ongesneden lusdraden die vaak op verschillende niveaus zitten om een gebeeldhouwd effect te geven. bouclé bouclés looped-pile carpets Amerikaanse tapijten uit het begin van de 19e eeuw die overlangs in wijde strepen met een grove, zelfgesponnen wollen draad werden geweven. De breedte van de tapijten was precies geschikt voor traplopers, of ze werden aan elkaar genaaid om zo een kamerbreed tapijt te maken. Early 19th-century American rugs woven in broad lengthwise stripes with a heavy homespun wool yarn, the width was suitable for stair coverings or they were seamed together to make room-sized rugs. gestreept kleed gestreepte kleden striped rugs Heavy ruglike bedcovers, done in a variety of techniques such as flat or pile weaves or needlework. Zware, tapijtachtige bedbedekkingen vervaardigd in verschillende technieken zoals in vlak- of poolweefsel of naaldwerk. Geen Nederlands equivalent. bed rug bed rugs bed rugs Geknoopte poolweefsels, opgehangen aan een stok in een deuropening ongeveer 25 cm boven de drempel om stof en dieren buiten te houden circa 30 cm lang en 90 cm breed. Knotted pile weaving suspended in a doorway from a rod about 10 inches above the threshold in order to keep out dust and animals; rug is up to 12 inches long by 35 inches wide. germetch germetch Rugs that are utilized as tablecloths or otherwise to protect the surface of a table or other furniture. sofreh's sofrehs Poolse tapijten die in de zalvingceremonies van Deense koningen werden gebruikt. Term of convenience for Polonaise carpets used in the ointment ceremonies of Danish kings. Coronation carpets kroningstapijt kroningstapijten Multicolored spotted rugs produced in ancient southwestern China. Veelkleurige gevlekte tapijten afkomstig uit het zuidwesten van het oude China. banji banjis banjis Kleden die als deurgordijnen dienen. Rugs intended for use as door curtains. deurvoorhanger deurvoorhangers door rugs Behang met alleen een effen grondkleur. Wallpapers decorated with only a single solid ground color. plain paper plain papers plain papers Behang versierd met een patroon van afwisselende vignetten die worden omlijst door verticale strepen, bloemen of gebladerte. Term ook gebruikt voor individuele vignetten. Wallpapers decorated with a pattern of alternating vignettes framed by vertical stripes, flowers, or foliage. Used also for the individual vignettes. landscape figures (wallpapers by pattern) landschapsfiguren landschapsfiguur 18th-century term for imported Chinese wallpapers. Term die in de 18e eeuw werd gebruikt voor geïmporteerd Chinees behang. India papers (wallpapers) Indiapapier Behang versierd met eenvoudige patronen of strepen en meestal met maar één of twee kleuren; vaak geen grondkleur. Wallpapers decorated with simple patterns or stripes, usually printed with only one or two colors and often lacking a ground color. common paper common papers common papers Historische term voor behang met een wasbaar oppervlak dat aan het einde van de 19e en het begin van de 20e eeuw werd gemaakt. Wallpapers with a washable surface, particularly such paper made in the late 19th and early 20th centuries. afwasbaar behang afwasbaar behangsel sanitary papers (wallpaper) Behang voor plafonds, vaak met kleine, terugkerende patronen of astronomische motieven. Wallpapers designed for use on ceilings, often with tiny repeating patterns or astronomical motifs. ceiling papers plafondbehang Behang gebruikt om de grootste stukken muur tussen randen op te vullen. Wallpapers used to cover the main portions of walls between borders. fill paper fill papers fill papers Muurbedekkingen van verschillende materialen, waaronder papier, die worden gekenmerkt door reliëfversiering. Wall coverings of various materials, including paper, which are characterized by embossed patterns. embossed wall coverings muurbedekking met reliëf muurbedekkingen met reliëf Behangsels gebruikt als schermen voor ramen. Wallpapers made to be hung as window shades. curtain paper curtain papers curtain papers Crudely printed and hand-colored papers made by dominotiers and used as wallpapers, as endpapers in books, or to line boxes. Grof gedrukt en handgekleurd papier dat door marmerpapierfabrikanten is gemaakt en wordt gebruikt als behang, schutbladen in boeken of om dozen mee te bekleden. domino papers dominobehang Embossed paper wall coverings which were painted after being hung; made by a process patented by T. J. Palmer in 1887. Muurbedekkingen van reliëfpapier die werden beschilderd nadat ze werden opgehangen. Werkwijze gepatenteerd door T.J. Palmer in 1887. Anaglypta structuurbehang Embossed wall covering made of molded canvas which provided a textured surface for paint and gilding. Muurbedekkingen met reliëfwerk bestaande uit gemodelleerd canvas dat wordt beschilderd of verguld. Tynecastle canvas Tynecastle canvas 18th-century wall coverings made in Germany and neighboring areas of textile saturated in molten wax and oil then painted. Stoffen muurbedekkingen doordrenkt met gesmolten was en olie en vervolgens beschilderd. Ze zijn gemaakt in Duitsland en omliggende streken in de 18e eeuw. Wachstuchtapete Wachstuchtapeten wasdoekbehang Behang dat bestaat uit aparte bedrukte elementen, waaronder randen en effen of gedecoreerde 'fill papers', in combinatie gebruikt om het effekt van muurpanelen te geven. Sets of wallpapers which consist of separate printed elements, including borders and plain or elaborate fill papers, used in combination to create the effect of panels on the wall. fresco papers frescobehang Behang met een glanzend gepolijst oppervlak. Wallpapers with a shiny polished ground. satin paper satin papers satin papers Handgemaakte Navajo-tapijten met in het midden een blok dat met zigzaglijnen aan vier hoekblokken is verbonden om zo de suggestie van bliksemflitsen te wekken. Tapestry-woven Navajo rugs depicting a center block joined to four corner blocks by zigzag lines, suggesting thunderbolts. storm pattern rugs stormpatroontapijt stormpatroontapijten Handgemaakte tapijten die een van de vele ceremonies en zandschilderingen van de Navajo's afbeelden. Tapestry-woven rugs depicting one of many Navajo ceremonial sand paintings. sandpainting rugs zandschilderingtapijt zandschilderingtapijten Quasi-ceremonial, tapestry-woven pictorial rugs featuring representations of the yei, the Navajo Holy People, as they were depicted in sand paintings. Quasi-ceremoniële, handgemaakte tapijten met afbeeldingen van de yei, het heilige Navajo-volk, zoals die in zandschilderingen werden afgebeeld. yei rugs yeitapijt yeitapijten Handgeweven Navajo-tapijten met afbeeldingen van de yeibichai, Navajo-dansers die de yei of het heilige volk belichamen. Tapestry-woven Navajo pictorial rugs depicting yeibichai, Navajo dancers impersonating the yei, or Holy People. yeibichai rugs yeibichaitapijt yeibichaitapijten Gordijnen die achter of op de achterkant van altaren hangen. Gebruik 'altaarstukken' voor beeldende werken op, boven of achter een altaren. Originally a term for hangings behind or on the backs of either seats or altars. Today a term referring to curtains behind or on the backs of altars. For wall hangings above and behind an altar and containing religious images, use "altarpieces." dorsaal dorsalen dossals (curtains) Bedekkingen van stof, vaak met decoratieve randen en borduurwerk, gebruikt voor altaren. Cloth coverings for altars often with decorative edgings and individual embroidered motifs. altaardoek altaardoeken altaarkleden altaarkleed altar cloths Consecrated, square white linen or hemp cloths upon which the chalice and paten are placed when the Eucharist is celebrated. The cloths were originally large enough to cover the surface of the altar, but since the 12th century, corporals have become smaller, only large enough to contain the chalice and host. According to liturgical rules, the cloth may be edged with fine lace, and a cross may be embroidered at the front edge, but it is not permitted to have any embroidery in its center in order to maintain an even surface to support the chalice. Linnen doeken waarop de sacramentaliën worden gezet en waarmee deze, of de overblijfsels ervan, worden bedekt. corporale corporalen corporals (altar cloths) Op valletjes gelijkende behangsels aan de voorkant van altaren, vaak met borduurwerk passend bij het frontaal. Valancelike hangings at the front edge of an altar, often embroidered to match the altar frontal. For large superfrontals hung above and behind an altar and containing religious images, use "altarpieces." superfrontal superfrontals superfrontals Bedekkingen van stof voor de tabernakel. Textile coverings for the tabernacle, which holds the consecrated host and is located in, on, or near the high altar of a church. The tabernacle veil is often of a prescribed liturgical color, based on the period of the church calendar. tabernacle veils tabernakelsluier tabernakelsluiers Artifacts, often textiles, that are hung on walls, especially for protection, warmth or embellishment. Kunstvoorwerpen, vaak stoffen, die aan muren worden gehangen en vooral voor bescherming, warmte of versiering worden gebruikt. wall hangings wandbedekking wandbedekkingen Heavy, woven textiles used as wall hangings, curtains, upholstery, or to hang from windows or balconies. Tapestries are characterized by decoration that may include ornamental or pictorial subjects; they often have details that are painted or embroidered. They are usually of wool and hand-woven on a tapestry loom by a process that differs from cloth-weaving in that the weft travels only to the warp at the edge of a particular color or pattern in the design, rather traveling from edge to edge of the entire piece of fabric. Various techniques are used in mixing and overlaying colors to create shading and patterns. The term also refers to machine-woven imitations of hand-made hangings. Verwijst naar zwaar, geweven textiel dat als wandbekleding, gordijn of meubelbekleding wordt gebruikt, of vanaf een raam of balkon omlaag hangt. Kenmerkend voor tapisserieën is het decoratieve karakter, met ornamentele of picturale thema's; vaak zijn ze voorzien van geschilderde of geborduurde details. Meestal zijn tapisserieën van wol en met de hand geweven op een weefgetouw, met een procedé dat afwijkt van het normale textielweven: de inslag reikt slechts over een gedeelte van de schering, namelijk tot de rand van een bepaalde kleur of patroon in het ontwerp, en dus niet van rand tot rand. Voor het mengen en combineren van kleuren van schaduwpartijen en patronen worden diverse technieken gebruikt. De term verwijst tevens naar machinaal vervaardigde imitaties van met de hand gemaakte wandkleden. tapestries tapisserie tapisserieën wandtapijt wandtapijten Refers to tapestries characterized by a design that is dominated by dense green foliage, particularly such tapestries created during the Renaissance. Verwijst naar wandtapijten die worden gekenmerkt door een ontwerp waarin dicht groen gebladerte overheerst, met name met betrekking tot dergelijke wandtapijten die tijdens de renaissance zijn vervaardigd. verdure verdures verdures Gebruikt voor bewaarplaatsen, vaak met architectonisch karakter, die zijn geplaatst in, op of dichtbij het hoge altaar in het sanctuarium van een kerk, als houder voor de ingezegende hostie. Receptacles used in religious contexts that are considered in essence the dwelling-place of the deity, intended literally or symbolically. In Christian contexts, tabernacles often have an architectural character and are located near the high altar of a church, set into the wall or free-standing; their purpose is to hold the consecrated Host. The term is derived from Latin, meaning a small dwelling. tabernacles (liturgical containers) tabernakel tabernakels Individual plates of glass in windows or other openings; for the compartments of windows or window sashes, use "lights." Wordt gebruikt voor de afzonderlijke glasplaten in ramen of andere openingen. 'Ramen' zijn de constructies waarin ruiten gevat zijn. paneel paneel (architecturaal element) panelen panelen (architecturale elementen) panes (architectural elements) Curtains that hang in front of or behind the doors of the Torah ark in a synagogue, often richly embroidered. They are based on the curtains in the ancient Jewish temple, which were used to conceal the Holy of Holies from the people; no one was permitted to enter the area except the high priest once per year on the Day of Atonement. Rijk geborduurde gordijnen die voor of achter de deuren van de thora-ark in een synagoge hangen. parokhet parokhets parokhets Relatively narrow tapestries designed for the space between two windows or doors. Vrij smalle tapisseriën voor de ruimte tussen twee ramen of deuren. entrefenêtre entrefenêtres entrefenêtres Lange, linnen altaarkleden die net zo breed zijn als het altaarblad, over de zijkanten hangen en waarop de eucharistie wordt gevierd. Long linen altar cloths, as wide as the altar top and hanging over the sides, upon which the eucharist is celebrated. altaardwaal altaardwalen fair linen cloths Altar cloths used in the Orthodox Eastern Church. Atltaarkleden gebruikt in de oosters-orthodoxe kerk. endytis endytis Consecrated corporals of a kind used only in the Greek Rite, analogous to the portable altar of the Roman Rite. It is a linen or silk altar covering into which sacred relics have been sewn. It is required to place the antimension on the altar in Greek churches just as an altar stone is required in the Latin churches, and no Mass may be said upon an altar of that rite which has no antimension. Gewijde altaarbedekkingen van linnen of zijde die relikwieën bevatten; gebruikt door de oosters-orthodoxe kerk. antimensia antimensia antimension Curtains hung on either side of an altar. For curtains hanging behind the altar, use "dossals." Gordijnen ter weerszijnden van het altaar. Gebruik 'dorsalen' voor gordijnen die achter het altaar hangen. baldakijn baldakijn (altaarhangsel) baldakijnen baldakijnen (altaarhangsel) riddels Lange, linnen bedekkingen die worden gebruikt voor het bedekken van het altaarhekje tijdens de communie. Voorheen ook een lange, linnen doek die voor de kerkgangers werd gehouden bij de eucharistieviering. Long linen coverings used to cover altar rails during the communion service. Formerly also a long linen towel held in front of the communicants at the celebration of the Eucharist. communiedwaal communiedwalen houseling cloths Grote bedekkingen van stof tijdens de periode van de bedevaart gebruikt voor de Ka'ba bij de de Grote Moskee in Mekka en waarop citaten uit de Koran zijn ingeweven of geborduurd. Ze worden elk jaar vervangen en na de ceremonies in stukken gesneden en uitgedeeld als relikwieën. Huge textile coverings for the Ka‘ba at the Great Mosque in Mecca, used during the period of pilgrimage, with quotations from the Koran either inwoven or embroidered. Replaced each year, they are cut up after the ceremonies and their pieces distributed as relics. kiswa kiswa's kiswas Grote gordijnen die in de vastentijd voor het altaar worden gehangen om het te verbergen voor de gemeente. Ze hebben vaak simpele ontwerpen die in het rood, zwart of blauw erop zijn gesjabloneerd of geborduurd. Large curtains hung in front of the altar during Lent to conceal it from the view of the congregation. The veils are often decorated, for example, stenciled or embroidered. Lenten veils hongerdoek hongerdoeken Antependia or textiles hanging from the front of a pulpit, usually embroidered with appropriate devices. Frontalen die aan de voorkant van een preekstoel naar beneden hangen en waarop vaak toepasselijke voorstellingen zijn geborduurd. preekstoelvoorhangsel preekstoelvoorhangsels pulpit falls Relatively small, rectangular linen cloths used by the celebrant for wiping the Eucharistic vessel after each communicant has drunk from it and to wipe the chalice and paten after the ablutions that follow Communion. Vierkant linnen doekje dat door de voorganger wordt gebruikt om de eucharistische beker na iedere dronk van een communicant af te vegen. purificatoria purificators A Persian term for rugs measuring approximately 5 1/2 by 3 1/2 feet, or 1 1/2 zars. Perzische kleden van ongeveer 165 bij 105 cm (1½ zars). zaronim zaronims zaronims Elements that serve to stiffen or stabilize a member or a structure, long in relation to their width and usually set on a diagonal. Wordt gebruikt voor delen die relatief lang zijn in vergelijking met hun breedte en meestal diagonaal zijn geplaatst, met als functie het verstevigen van een gedeelte van of de hele constructie. hoeksteun hoeksteun (architecturaal element) hoeksteunen hoeksteunen (architecturale elementen) stays (architectural elements) Concave lijstwerken die lijken op scheppend holle lijstwerken maar die minder diep zijn. Wordt vooral gebruikt in verwijzing naar omlijstingen. Concave moldings that are similar to scotias but less deep; used especially with reference to frames. channel molding channel moldings channel moldings Bewerkte lijstwerken met bladeren die gescheiden worden door pijltjes. Moldings carved to resemble leaves separated by darts. leaf-and-dart molding leaf-and-dart moldings leaf-and-dart moldings Bewerkte lijsten met linten die een spiraalbeweging om een stok maken. Moldings carved to resemble a ribbon spiraled around a stick. ribbon-and-stick molding ribbon-and-stick moldings ribbon-and-stick moldings Grote, meestal rechthoekige borden op sportterreinen, die voornamelijk worden gebruikt om de score en andere relevante feiten, cijfers of beelden aan te geven. Large usually rectangular boards at sports venues used primarily to display the score and other relevant facts, figures, or images of the game in progress. scoreboards scorebord scoreborden Caucasian rugs which depict eight large pointed stars. star Kazaks sterkazak sterkazakken Persian term for covers made of assembled strips of warp faced fabric. Perzische term die wordt gebruikt voor omslagen die zijn gemaakt van samengevoegde stroken stof met kettingkeperbinding. jajim jajims jajims Caucasian flat-woven rugs with supplementary weft patterning. Geweven tapijten uit de Kaukasus die een aanvullend inslagpatroon hebben. shadda shadda shaddas Ruwharige kleden uit poolweefsel, die als slaapmatjes worden gebruikt. Shaggy pile-woven rugs used as sleeping mats. yatak yataks yataks Hearth rugs which have conical formations at both ends of the central field. odjaklik odjakliks odjakliks Perzische zoutzakken. Woven Persian salt bags. namakdan namakdan Architectural elements of sports facilities. sports facilities fixtures toebehoren bij sportfaciliteit toebehoren bij sportfaciliteiten Lijstwerken, bestaande uit twee ojieven die elkaar onder een scherpe hoek raken en zo op de kiel van een schip lijken. Moldings composed of two cyma rectas joined in a sharp edge and resembling the keel of a ship. keel moldings kiellijst kiellijsten Eigenlijk de kleine, dicht opeenstaande binnenvoluten op Corinthische kapitelen, m.n. in de 16e eeuw. Small, tight spirals on Corinthian capitals. helices (capital components) voluten voluten (Corintisch) voluut voluut (Corintisch) Persian flat-woven rugs of blue and white cotton used as inexpensive floor coverings. Perzische, geweven tapijten van blauw en wit katoen die als goedkope vloerbedekking worden gebruikt. zilu zilus zilus Structural and decorative elements at the bottoms of columns upon which the columns are supported. Column bases may aggregate plinths, sub-plinths, and column mouldings. basementen: zuilonderdelen column bases Textiles, often of Baluch style, sewn in the form of a grain or storage bag, often used as a cushion. balisht balisht Kazak rugs with a field consisting of a pattern of 5 X 3 rosettes with other rosettes set within polygons having four curled hooks to resemble a pinwheel. Kazak-tapijten met een veld dat bestaat uit een patroon van 5 bij 3 rozetten en een aantal andere rozetten die zijn geplaatst binnen veelhoeken die vier gekrulde haken hebben, zodat ze op een kroonwiel lijken. pinwheel Kazaks pinwheelkazak pinwheelkazakken Karabagh rugs whose chief characteristic is a design motif consisting of one or more large floral motifs which function as medallions. Kazakken uit Karabagh (Kaukasus) met een patroon van één of meer grote bloemmotieven die fungeren als medaillons. adelaarskazak adelaarskazakken sunburst Kazaks Rugs woven in India with Persian design motifs. Tapijten die in India zijn geweven en Perzische ontwerpmotieven bevatten. Indo-Persian rugs indo-perzische tapijt indo-perzische tapijten Finely woven rugs intended for a sophisticated, urban clientelle. They typically duplicate specific patterns and are woven to standards that are enforced in a workshop setting under the guidance of a master weaver, often employing a cartoon that carefully depicts knot counts and colors. city rugs stadstapijt stadstapijten Moldings used in architectural contexts. Omvat die soorten lijstwerken die oorspronkelijk in de architectuur zijn ontworpen, hoewel ze ook vaak worden aangepast voor toepassing op andere voorwerpen. architectural moldings lijstwerken : architectonisch Handgeweven kleden met luspolen, gemaakt in Spanje in het district Aljuparras ten zuiden van Granada en elders in Andalusië en Castilië. De basis is van linnen en de ruwe wol van de polen loopt langs het inweefsel, waarbij iedere kleur volgens het patroon in lussen boven het oppervlak wordt getrokken. Er gaan ongeveer 3 lussen in 1 vierkante centimeter. Deze techniek wordt mogelijk al lange tijd in het gebied toegepast, maar de nog bestaande exemplaren dateren vermoedelijk niet van vóór de 18de eeuw. De patronen kunnen worden omschreven als volkskunst en de kleuren, meestal twee maar soms wel tien, zijn krachtig. De alpujarras-kleden zijn waarschijnlijk van Moorse oorsprong. De constructie van de kleden maakt ze vooral geschikt als beddensprei. Handwoven rugs with pile in loops, made in Spain in the Alpujarras district south of Granada and elsewhere in Andalusia and Castile. The foundation is of linen, and the coarse woolen pile material runs along with the weft, each color pulled up above the surface in loops as needed in the design. It has about 20 loops per square inch. This technique may have been in use in the area for a long time, but surviving examples probably do not date before the 18th century. The patterns can be described as folk art and the colors, usually two but as many as ten, are strong. The Alpujarra's origins are probably Moorish. The construction of these rugs makes them more suitable for bedspreads. alpujarras alpujarras-kleden Bedekkingen voor vloeren of bedden die zijn geweven uit stroken lappen als inslag. Coverings for floor or beds woven using strips of rag cloth as the weft. catalogne catalognes catalognes (coverings) Celtic late Iron Age defensive walls, generally constructed of thick lines of stones, held together and reinforced by a core of timber frames fastened with iron nails, and covered with a sloping earth rampart; sometimes faced with cut stone and topped by a parapet. Keltische verdedigingsmuren uit de late ijzertijd, die over het algemeen zijn gemaakt van dikke lagen steen die bijeen worden gehouden en versterkt door een kern van houten geraamtes, aan elkaar gezet met ijzeren spijkers en bedekt met een hellende aarden borstwering. Soms met gekapte steen aan de voorkant en afgedekt met een parapet. murus gallicus murus gallicus Walls specially constructed to have a high capacity for collecting and storing heat or cold and then slowly releasing the stored energy through convection into a building space; usually designed as part of a passive solar system. Wordt gebruikt voor muren die speciaal gebouwd zijn om goed warmte of koude op te vangen en op te slaan en daarna langzaam de opgeslagen energie door convectie naar een ruimte af te geven. Meestal ontworpen als onderdeel van een passief systeem van zonnewarmtecollectie. ruimteverwarmende muren ruimteverwarmende muur thermal storage walls Thermal storage walls consisting of south-facing, glass-fronted, thick masonry walls with circulation vents that pass heated air, stored during the day in the walls, into rooms during the night. Wordt gebruikt voor muren met ruimteverwarming die bestaan uit dikke, gemetselde muren, gelegen op het zuiden en met een glazen gevel, waarin circulatiegaten zitten waaruit gedurende de nacht verwarmde lucht in de kamers komt die gedurende de dag in de muren is opgeslagen. Trombe muren Trombe muur Trombe walls Plankachtige passieve zonne-instrumenten die meestal vlakbij het plafond zijn geplaatst en die uit de binnen- of buitenkant van ramen steken om daglicht of direct zonlicht diep in gebouwen te laten doordringen zonder dat het schittert of wordt gedimd, zodat de lichtgesteldheid binnen wordt verbeterd. Shelflike passive solar devices usually set near the ceiling projecting from either the interior or exterior of windows to allow daylight or direct sunlight to bounce deep into buildings without glare or strong modulation, to enhance interior lighting conditions. lichtplank lichtplanken light shelves Refers to architectural orders where columns, pilasters, or piers extend over two or more stories. It has roots in Roman architecture, where one arch could span more than two sections of an elevation, but it was fully developed in the Renaissance and beyond. Wordt gebruikt voor architectonische orde waarbij de zuilen, pilasters of pijlers zich uitstrekken over twee verdiepingen. colossal orders kolossale orde kolossale ordes Columns or pillars erected to commemorate victories, usually military, or victors. Gebruik voor kolommen of zuilen opgericht om overwinningen, meestal militaire of overwinnaars herdenken triomfzuil triomfzuilen triumphal columns Primary roof beams in Native American and Spanish American adobe construction; usually rough-hewn logs of fir or pine, and often left projecting beyond the exterior wall plane. Wordt gebruikt voor de belangrijkste dakbalken in de Indiaanse en Spaans-Amerikaanse adobebouw. Meestal zijn het ruw gehouwen blokken sparre- of dennehout en vaak steken ze uit buiten het oppervlak van de buitenmuur. viga viga's vigas (crossbeams) Raised platforms for speakers or conductors; may be indoors or outdoors, often narrower than the width of the immediate space upon which they rest. Specifically may refer to raised platforms surrounding the arena below the tiers in an ancient amphitheatre, which provided protection for the spectators and seating for the emperor and other high-ranking officials. For raised indoor platforms set at the ends of large rooms as a place of honor or prominence, as for speakers, officers, or dignitaries, see "daises." Wordt gebruikt voor verhoogde platformen voor sprekers of dirigenten. Ze komen zowel buiten als binnen voor, vaak smaller dan de breedte van de directe ruimte waar ze op rusten. Voor de verhoogde platformen die aan het eind van ruime kamers geplaatst zijn als eervolle of belangrijke plaats, zoals voor sprekers, officieren of hoogwaardigheidbekleders wordt 'podia' gebruikt. podia podia (platforms) podium podium (platform) podiums (platforms) Raised indoor platforms at or along one end of halls or similar large rooms as places of honor or prominence, as would be reserved for dignitaries, officers, or speakers. For, usually smaller, indoor or outdoor raised platforms used by speakers or conductors, prefer "podiums (platforms)." Verhoogde platformen binnenshuis aan of langs het eind van hallen of gelijksoortige ruime kamers, die dienst doen als belangrijkste of eervolle plaatsen, gereserveerd voor hoogwaardigheidsbekleders, officiers of sprekers. Voor gewoonlijk kleinere verhoogde platformen voor binnen of buiten die door sprekers of dirigenten gebruikt worden, wordt 'podia (platformen)' geprefereerd. daises podia podium podium (platforms) Secondary roof support members, usually light poles or trimmed saplings, placed perpendicularly or in a herringbone pattern over vigas (primary beams) in Native American or Spanish American adobe construction. Wordt gebruikt voor secundaire dakdragende delen, meestal lichte palen of gesnoeide jonge boompjes, die verticaal of in een visgraatpatroon zijn geplaatst boven viga's (primaire balken) in Indiaanse of Spaans-Amerikaanse adobebouw. latilla latilla's latillas Geperforeerde rasters of stenen schermen, gewoonlijk van marmer. Wordt vooral gebruikt wanneer verwezen wordt naar de Indiase architectuur uit de Mughal periode. Voor islamitische ramen uitgevoerd met gedraaide houten schermen of roosters wordt 'meshrebeeyehs' gebruikt. Perforated lattices or screens of stone, usually marble; use especially with reference to Indian architecture of the Mughal period. For Islamic windows filled with turned wood screens or grills, use "meshrebeeyehs." jali jali (lattices) Architectonische elementen van sommige Midden-Amerikaanse gebouwen, bestaande uit een horizontaal, rechthoekig paneel (tablero) dat uitkraagt over een omhoog hellende muur (talud). Wordt vaak herhaald op trapvormige piramides die ongeveer na 300 v.C zijn gebouwd. Architectural features of some Mesoamerican buildings, consisting of a horizontal rectangular panel (tablero) cantilevered over an upward-sloping apron wall (talud); often found repeated on stepped pyramids after around 300 CE. talud-tableros talud-tableros (wall components) Relatively narrow inclined bands of masonry found on walls of some northern Mesoamerican architecture since about 800 BCE; after around 300 CE often part of the talud-tablero architectural feature. Wordt gebruikt voor relatief smalle schuingezette banden metselwerk die vanaf 800 v.C. soms worden gevonden op muren van Midden-Amerikaanse bouwwerken. Na ongeveer 300 v.C. zijn ze vaak onderdeel van het architectonische element talud-tablero. talud talud (muuronderdeel) taludes (wall components) taluds taluds (muuronderdelen) Horizontal, rectangular framed panels in Mesoamerican architecture, having their recessed surfaces often decorated with paintings or sculpture and the whole often cantilevered over sloping apron walls to form talud-tableros. Wordt gebruikt voor horizontale, rechthoekige, omlijste panelen in de architectuur van Midden-Amerika, waarvan het inspringende oppervlak vaak is versierd met schilderingen of beeldhouwwerk, en waarbij het geheel vaak als een cantilever uitsteekt over hellende muren om talud-tableros te vormen. tableros tableros Fixed ornamental corbels of inverted conical or pyramidal form, resembling in simple shape the bottoms of ancient lamps. Vaste ornamentele karbelen met een omgekeerde kegel- of piramidevorm, die ruwweg lijken op de onderkanten van oude lampen. culs-de-lampe culs-de-lampe culs-de-lampe (korbelen) Raised platforms on which Roman magistrates sat, usually in basilicas or theaters; by extension, may be used also for elevated platforms or seats reserved for any presiding officials. For indoor platforms used as places of honor or prominence for dignitaries or speakers, prefer "daises." Wordt gebruikt voor de verhoogde podia waarop de Romeinse magistraten zaten, meestal in basilieken of theaters, kan ook bij uitbreiding worden gebruikt voor de verhoogde platformen of stoelen gereserveerd voor leidinggevende functionarissen. Voor platformen binnenshuis die worden gebruikt als eervolle of belangrijke plaatsen voor hoogwaardigheidsbekleders of sprekers wordt 'podia' gebruikt. tribunaal tribunaal (platform) tribunalen tribunalen (platforms) tribunals (platforms) Roof-like coverings, usually of canvas or metal and often adjustable, placed over windows, doors, or decks to provide protection from sun and rain. Wordt gebruikt voor dikwijls verstelbare, meestal van metaal of canvas gemaakte constructies bestemd om ramen, deuren of dekken te overkappen om ze te beschermen tegen zon en regen. awnings zonnescherm zonneschermen zonweringen Openings in vertical surfaces, such as walls, parapets, curbs, or bulwarks, to allow the runoff of excess water from horizontal surfaces. Wordt gebruikt voor openingen in verticale oppervlakken, zoals muren, parapetten, kantlagen of verdedigingsmuren die ervoor zorgen dat overtollig water van horizontale vlakken af loopt. scuppers spijgaten spuigat spuigaten uitwateringen Portions of theater buildings that rise above the stage area and enclose the fly lofts and devices located over the stage; usually found with proscenium theaters. Te gebruiken voor delen van theatergebouwen die boven het podium uitsteken en de toneelzolders en de apparatuur boven het podium omhullen. Meestal te vinden in prosceniumtheaters. fly towers trekkenwand trekkenwanden Canopies under which Jewish marriage ceremonies take place. Wordt gebruikt voor de luifels waaronder Joodse huwelijksceremonies plaatsvinden. huppah huppahs huppahs Gehuurde compartimenten in officieel daarvoor bestemde postkantoren, waar alle post wordt geplaatst en bewaard tot het wordt opgehaald door de huurder. Gebruik 'brievenbussen' voor zowel openbare als privé-bussen voor het ophalen en afleveren van post. Rented compartments in officially designated post offices in which all mail is placed and held until called for by the renter. For outdoor public and private boxes for pickup and delivery of mail, use "mailboxes." post-office boxes postbus postbussen Furniture, lighting, ornament, windows, and other objects that are fastened in position and form part of a public building, usually the interior, but are not an integral part of the architecture itself. meubilair van openbare gebouwen public building fixtures Bedekte verdedigingswerken die zich uitstrekken in of over waterwerken van een vestingwerk om verbindingen met andere buitenwerken te beschermen of om zijvuur over de waterwerken te vergemakkelijken. Covered defensive works extending into or across ditches of a fortification to shelter communication with other outworks or to facilitate flanking fire across the ditches. caponiers caponnière caponnières Legplanken boven en achter christelijke altaren, waarop het altaarkruis, de altaarkaarsen en vergelijkbare liturgische voorwerpen kunnen worden geplaatst. Shelves or ledges above and behind Christian altars, on which the altar cross, altar candlesticks, reliquaries, and similar liturgical objects may be placed. gradines (altar shelves) gradino gradino's kaarsenbanken Constructies om een vat met de eucharistie boven het altaar te hangen, kan van een baldakijn of altaar hangen. Containers for the eucharist that are suspended above the altar; they may also hang from a ciborium (structure), an altar canopy, an altarpiece, or a reredos. hangende pyxide hangende pyxiden hanging pyxes Horizontale stokken, meestal geplaatst op palen, die de uiteinden van christelijke altaars omsluiten en waar de gordijnen aan hangen. Posts, often fitted with horizontal rods, that enclose the ends of Christian altars, from which curtains are hung. The riddel posts may be surmounted by candleholders or sculptures of angels with instruments of the Passion. baldakijnpaal baldakijnpalen riddel posts Cranes used to lift and move font covers. Kranen die worden gebruikt om de deksels van doopvonten op te tillen. doopvontkraan doopvontkranen font cranes General term for various types of small openings with a grate or door, set within larger ones, including wickets set into doors, gates, or windows. Wordt gebruikt voor kleine deuren of hekken die in grotere zijn gezet en voor kleine ramen of andere openingen, meestal afgesloten door roosters, die plaatsen van communicatie vormen, zoals voor kassiers of kasbedienden. deurtje deurtje (architectonisch element) deurtjes deurtjes (architectonische elementen) wickets (architectural elements) Te gebruiken voor het getimmerde houten raamwerk van een klok of klokken, zoals in klokkentorens of torenspitsen, ontworpen om het grootste deel van de trillingen te dempen die het gevolg zijn van de slingerbewegingen. Gebruik ook 'klokkenstoelen' voor kleine open constructies op daken waarin klokken worden bevestigd en beschermd. Timber framework supporting a bell or bells, as in belfries or steeples, designed to absorb much of the vibrations of the swinging bells. For small open structures erected on roofs to carry or shelter bells, use "bell cotes." bell cages klokkenstoel klokkenstoel (dragend element) klokkenstoelen klokkenstoelen (dragend element) Piers with an engaged figure of Osiris on the front, attached in such a manner that the pier, not the statue, supports the entablature; used in ancient Egyptian and Egyptian revival architecture. For statues that themselves directly support a superstructure, see descriptors collocated under the guide term "<anthropomorphic supporting elements>." Te gebruiken voor pijlers met een aan de voorzijde bevestigde figuur van Osiris, die zodanig is bevestigd dat de pijler, niet het standbeeld, het entablement ondersteunt; gebruikt in de architectuur van het oude Egypte en de Egyptische herleving. Gebruik voor standbeelden die zelf rechtstreeks een bovenliggende constructie ondersteunen, de descriptoren onder "antropomorfe draagelementen". Osiride pillars Osirispijlers Parts or components of stalls. gestoelte-onderdelen stall components Shelf-like projections attached to the undersides of hinged seats in choir stalls; when the seats are lifted, they give support to a person standing in the stall; often ornamented. Uitstekende planken onder opklapbare zittingen van een koorgestoelte, die steun geven aan de persoon die in het gestoelte staat als de zitting is opgeklapt. Vaak versierd. misericode misericode (gestoelte-onderdeel) misericoden misericoden (gestoelte-onderdelen) misericords (choir stall components) Te gebruiken voor verticale palen in brandweerkazernes die zijn geplaatst om brandweerpersoneel snel en veilig van hun slaapvertrekken naar de voertuigen te helpen. Uitgevonden in de Verenigde Staten rond 1880. Vertical poles in fire stations positioned to facilitate getting firefighters quickly and safely from their sleeping quarters to their vehicles; invented in the United States in the late 1870s. glijpaal glijpalen sliding poles Artificial surfaces designed to facilitate practicing rock climbing techniques, providing the climber with varying surface textures, grips, scale, and inclination. Te gebruiken voor kunstmatige oppervlakken die zijn aangelegd om het oefenen van bergbeklimmen mogelijk te maken, waarbij de beoefenaar de beschikking heeft over verschillende oppervlakken, grepen, beklimmingen en hellingshoeken. climbing walls klimmuren klimmuur klimwand klimwanden Arched or vaulted niches or similar recesses in Roman catacombs; usually meant to hold sarcophagi. Te gebruiken voor boogvormige of gewelfde nissen of andere uitsparingen in Romeinse catacomben. Meestal bestemd voor het plaatsen van sarcofagen. arcosolia arcosolia arcosolium Doors decorated with icons, located in the center of iconostases, which typically have three doors. Met iconen versierde deuren, gewoonlijk aangetroffen in het midden van iconostases. koninklijke deuren royal doors Graven van martelaren of biechtvaders, soms met altaren erboven, in welk geval de term zich uitbreidt tot zowel het altaar als het ondergrondse vertrek met de relieken. Tombs of martyrs or confessors, sometimes with altars erected over them, in which case, the name was extended to both the altar and the subterranean chamber containing the relics. confessies confessions (tombs) Beeldhouwwerken van de Fon, een volk uit Benin in Afrika, bestaande uit een staf met daarop een schijfachtig platform versierd met uitgesneden of gesmede figuurtjes, vaak met hangers die van de randen afhangen. Ze dienen als herinnering aan overleden famillieleden. Tijdens rouwceremonies en vooroudervereringen worden aan de asen offers gebracht en gebeden gewijd. Sculptures of the Fon people of Benin, Africa, consisting of a staff surmounted by a disc-like platform decorated with a tableau of cut-out or forged metal figures, often with pendants hanging from the edge; they function as commemoratives to deceased relatives, and are prayed to and offered sacrifices in ceremonies of mourning and ancestor worship. asen asen Stationary members or tracks in a slipway, upon which the sliding ways, supporting a vessel, travel. Vaste balken of sporen in een scheepshelling, waarover rolbalken glijden die een vaartuig dragen. glijbanen glijbanen (scheepshellingen) ground ways Bamana zoomorphic sculptures, which serve as portable altars for the Komo association, and which are usually shaped in the form of a cow, with the insides containing materials such as animal bones, vegetable matter, honey, metal, and covered with a thick coating of earth. Te gebruiken voor zoömorfe beeldhouwwerken van de Bamana, die fungeren als draagbare altaren voor het Komogenootschap en gewoonlijk de vorm van een koe hebben. Van binnen bevatten ze materialen zoals dierbeenderen, plantaardige stoffen, honing en metaal, van buiten zijn ze bedekt met een dikke laag aarde. boli boliw boliw Heavy timbers in a slipway, which slide down the ground ways when a vessel is being launched. Zware balkconstructies op een scheepshelling, die over de glijbanen omlaag glijden wanneer een vaartuig te water wordt gelaten. hellingwagens sliding ways Parts or components of shipyard structures. onderdelen van scheepswerven shipyard structure components Broken pediments both in furniture and architecture, with s-shaped sides terminating in inwardly facing scrolls and separated at the center point often by a finial or urn. Zowel op meubilair als in de architectuur aangetroffen gebroken frontons met S-vormige zijden die eindigen in naar binnen gerichte krullen en in het middelpunt vaak worden gescheiden door een fioel of urn. gekrulde frontons scrolled pediments Gaten die in een gemetselde of betonnen muur worden opengelaten om steun te bieden aan kortelingen en die worden opgevuld om hen in overeenstemming te brengen met de rest van het muurmateriaal nadat de steiger is verwijderd. Holes left in a masonry or conrete wall to provide support for putlogs and filled in to match the rest of the wall material after the scaffold has been removed. bulstergaten putlog holes Barriers that surround a camp or settlement, or reinforce a defensive wall. They are typically composed of strong branches of trees placed upon a rampart, or they are made of a palisaded bank or mound, or a rampart of earth, sod, or stones. Vroeger veelal ronde verdedigingswerken voor of buiten stadsmuren of -omwallingen. bolwerk bolwerken valla Decoratieve, gewoonlijk ronde poorten in Chinese tuinmuren of omheiningen. Gateways in Chinese gardens with no door leaves, noted for their round, moon-shaped appearance. They can be found in walls, along walkways or in garden pavilions. Used to separate or connect two or more scenic areas, they are intended to expand and enrich the viewer’s conception of space. maanpoorten moon gates Metal or wooden bars, rods, or framing used to consolidate and reinforce buildings or other structures. Uses include sustaining slender columns, as the supporting framework for a tent, canopy, or hanging members, and in tracery. For the skeletons or framework that support the plastic material of sculptures during modeling, use "armatures (sculpture components)." Metalen of houten balken, stangen of omlijstingen voor het stabiliseren en versterken van gebouwen of andere bouwconstructies. Wordt onder meer gebruikt voor de ondersteuning van smalle zuilen, zoals het geraamte van een tent, overhuiving of hangende onderdelen en in maaswerk. Gebruik 'armaturen (beeldhouwwerkonderdelen)' voor geraamten die het plastic materiaal van sculpturen ondersteunen tijdens het modelleren. armaturen armaturen (structurele geraamten) armatures (structural frames) armatuur armatuur (structureel geraamte) A private enclosure in a mosque near the mihrab, typically for the use of the caliph or other important person. Privéruimte in een moskee vlakbij de mihrab, meestal bedoeld voor gebruik door de kalief of een andere belangrijke persoon. maqsura's maqsuras Arches, typically monumental, that have two intersecting passageways and four façades. They are sometimes placed at crossroads and, in the context of ancient Roman architecture, were mainly popular in Africa and the eastern parts of the empire. Bogen, meestal met een monumentaal karakter, met twee elkaar kruisende doorgangen en vier façades. Soms worden ze op kruispunten geplaatst. Binnen de context van de Romeinse architectuur waren ze met name populair in Afrika en in het oostelijke deel van het Romeinse Rijk. quadrifons-bogen quadrifrontal arches Refers to a style of tapestry design that developed in the Gobelins manufactory and flourished in 18th-century France. It is characterized by a relatively small, framed picture area containing figures or other scene, with the scene surrounded by rich borders composed of motifs such as flowers, garlands, decorative ropes, and other ornament. Verwijst naar een stijl van wandkleedontwerpen die werd ontwikkeld in de Gobelins-fabriek en zijn bloeitijd had in het Frankrijk van de 18de eeuw. Het wordt gekenmerkt door een relatief kleine, ingekaderde afbeelding met personages of een ander tafereel, waarbij het tafereel wordt omlijst door rijk afgewerkte randen die bestaan uit motieven als bloemen, guirlandes, decoratieve touwen en andere versieringen. alentours-tapisserieën tapestries à alentours Painted wall panels of a distinctive type produced in Tuscany in the 15th and early 16th centuries. Today, they have typically been removed from their original setting and are characterized by their size and shape: Their length is two to three times longer than their height, and they are larger than cassone panels and proportionally higher. The term originally meant "backrest [for a piece of furniture]," and referred to decorative panels positioned in wall panelling at head or shoulder height, above the backrest of a piece of furniture such as a cassone, bed, or or a high-backed bench with a chest below the seat that doubled as a narrow bed (a "lettuccio"). It may also refer to any panel paintings that were set into the wall as an integral part of the wainscoting. They are often distinguished from "cornice pictures," which were installed higher on the wall in a frieze above the wooden cornice molding, forming a separate register between the wooden paneling and the bare wall just below the ceiling. Since this distinction may be lost once the panel has been removed from the wall, the term "spalliere" is often applied to both. Verwijst naar geschilderde muurpanelen, meestal naar een bepaald soort geschilderd paneel dat in de 15de eeuw en de vroege 16de eeuw werd geproduceerd in Toscane. Tegenwoordig zijn ze meestal verwijderd van hun oorspronkelijke locatie en worden ze gekenmerkt door hun grootte en vorm. Hun lengte is twee tot drie keer groter dan hun hoogte en ze zijn groter en naar verhouding hoger dan cassone-panelen. De term betekende oorspronkelijk 'ruggensteun (voor meubelstuk)' en verwees naar decoratieve panelen op hoofd- en schouderhoogte in lambriseringen boven de ruggensteun van een meubelstuk zoals een cassone, bed of een bank met een hoge rug, met een kist onder de zitting die eveneens fungeerde als een smal bed (een 'lettuccio'). Het kan ook verwijzen naar paneelschilderingen die als integraal onderdeel van de beschotten in de muur waren aangebracht. Ze zijn vaak te onderscheiden van 'kroonlijstschilderijen', die hoger in de muur in een fries boven de houten kroonlijstlatten waren aangebracht, waardoor ze een apart register vormden tussen de houten lambrisering en de kale muur direct onder het plafond. Omdat het onderscheid niet meer duidelijk is nadat het paneel is verwijderd, wordt de term 'spalliere' vaak voor beide vormen gebruikt. spalliere spalliere (paintings) spalliere (schilderingen) Refers to distinctive painted wall panels, generally those from 15th- and 16th-century Italy. They were typically installed in a frieze above the wooden cornice molding, forming a separate register between the wooden paneling and the bare wall just below the ceiling. Today, they have often been removed from their original location, and are recognized by their long, narrow proportions. They are distinguished from "spalliere (paintings)," which were installed lower on the wall, just above chests or benches. Since the original context of the setting is lost once the panel has been removed from the wall, the term "spalliere" may be applied to both. Verwijst naar bepaalde geschilderde muurpanelen, meestal uit het Italië van de 15de en 16de eeuw. Ze werden meestal in een fries boven de houten kroonlijstlatten aangebracht, waardoor ze een apart register vormden tussen de houten lambrisering en de kale muur direct onder het plafond. Tegenwoordig zijn ze vaak verwijderd van hun oorspronkelijke locatie en worden ze gekenmerkt door hun lange, smalle proporties. Te onderscheiden van 'spalliere (schilderingen)', die lager op de muur werden aangebracht, net boven kisten of banken. Omdat de oorspronkelijke context niet meer duidelijk is nadat het paneel is verwijderd, wordt de term 'spalliere' vaak voor beide vormen gebruikt. cornice pictures kroonlijstschilderijen In architecture, refers to detached vertical members, monolithic or built in courses, and made of stone, brick, wood, metal, or another solid material. They are characterized by being slender or narrow in proportion to their height, and of any shape in section. A pillar is typically used as a vertical support of some superstructure, as a stable point of attachment for something heavy and oscillatory, or standing alone as a conspicuous monument or ornament. The term may also be used for a natural pillar-shaped stone or other formation. The usage of "pillar" is broader than "columns," "posts," or "piers," which are basically pillars of particular shapes, proportions, and functions; a "pillar" may be, but is not necessarily, any of these three more specific members. Verwijst in de architectuur naar afzonderlijke verticale bouwelementen, als monoliet of in rijen gebouwd, en gemaakt van steen, baksteen, hout, metaal of een ander vast materiaal. Ze zijn slank of smal in verhouding tot de hoogte en hun doorsnede kan iedere vorm hebben. Een zuil fungeert meestal als verticale drager voor een bovenbouw, als stabiel bevestigingspunt voor een zwaar of oscillerend object, of is vrijstaand, als opvallend monument of ornament. De term kan ook verwijzen naar een natuurlijke pilaarvormige steen of andere formatie. De betekenis van het woord 'pilaar' is meeromvattend dan die van 'zuilen', 'palen' of 'pijlers', waarbij het in feite om pilaren met een bepaalde vorm, verhouding of functie gaat; een 'pilaar' kan in principe elke van deze betekenissen hebben. pilaren pillars Floor covering made of vinyl and nylon made to resemble turf. Used primarily on athletic playing fields and on outdoor patios. Vloerbedekking van vinyl en nylon met het uiterlijk van een grasmat. Wordt voornamelijk gebruikt op sportvelden en binnenplaatsen in de open lucht. Astroturf Astroturf (TM) Astroturf (TM) Refers to components or embellishments used in antiquity in both the East and West. Moldmade protomai are often used on ancient vessels, typically plastic vases such as rhyta or kantharoi although also used on other vessel types such as cauldrons and shoulder hydriae. Protomai usually consist of the upper part (head, chest, and forelegs) of an animal or mythological creature or the head and upper body of a person. Protomai are often depicted in Greek vase paintings as shield devices as well. Amongst other things, protomai are also used as embellishments on ancient Hittite architecture and ancient Roman furniture. Protomai, especially in their earliest incarnations, most likely often had votive purposes. The term is occasionally used to refer to embellishments of a later date, particularly medieval stone architectural embellishments. Verwijst naar componenten of verfraaiingen die tijdens de oudheid zowel in het oosten als in het westen werden gebruikt. Gemodelleerde dierkapitelen werden vaak toegepast bij oud vaatwerk, met name plastische vazen zoals rytons of kantharoi, maar ze komen ook bij andere typen vaatwerk zoals smeltkroezen en schouderhydria's. Dierkapitelen bestaan meestal uit een bovendeel (hoofd, borst en voorpoten) van een dier of mythologisch wezen, of het hoofd en bovenlichaam van een persoon. In Griekse vaasbeschilderingen worden dierkapitelen vaak ook als schildelementen afgebeeld. Dierkapitelen werden onder meer gebruikt als verfraaiing op oude Hettitische architectuur en Romeins meubilair. Met name in hun vroegste gedaanten hadden dierkapitelen vermoedelijk ook een functie als votiefbeeld. De term verwijst soms naar verfraaiingen van latere datum, met name in steen uitgevoerde architecturale verfraaiingen tijdens de Middeleeuwen. dierkapitelen dierkapitelen (verfraaiing) protomai Vensteropeningen in de vorm van een kwartcirkel; worden vaak aangetroffen bij huizen in de Greek Revival- of Federal-stijl. Window openings cut in the form of a quarter-circle, commonly found in Federal and Greek revival houses. quarter-round lights quarter-round lights Screens between the choir and body of the church, particularly the low screens that served to separate the chancel from the nave. Cancellos were widespread in the Early Christian period, particularly in Rome, and continued throughout the Middle Ages. This early form of screen was gradually expanded into the higher, deeper, and generally more elaborate rood screen. Verwijst naar lage schermen die als scheidingswand tussen het koor en het schip fungeerden. In de vroegchristelijke periode werden ze veelvuldig toegepast, met name in Rome, en ze bleven tot in de Middeleeuwen in gebruik. Dit vroege type koorafsluiting werd geleidelijk uitgebreid tot het hogere, diepere en doorgaans rijker gedecoreerde koorhek. cancelli cancellos Chancel screens surmounted by a cross or crucifix, and which evolved from 'rood beams.' Rood screens are often richly adorned and are sometimes double with vaulting between and a rood loft on top. The French term of 'jubé' derives from the Latin phrase Jube domine benedicere ("Let us bless the Lord"), which is often said by Catholic priests before the lesson while standing in front of the screen; some jubés have a balcony or platform from which to preach to the laity. Te gebruiken voor koorschermen waarop een kruis of crucifix is geplaatst. Koorhekken zijn vaak rijk gedecoreerd en komen soms in een dubbele vorm voor, met gewelfbogen ertussen en een doksaal daarboven. De Franse term 'jubé' is afgeleid van Jube domine benedicere ('Heer, wil mij zegenen'), een Latijnse zin die vaak voor de mis door de katholieke priester wordt uitgesproken terwijl deze voor het scherm staat; sommige jubés zijn voorzien van een balkon of verhoging waarop de priester de gemeente toespreekt. koorhekken rood screens Refers to screens surrounding or placed in front of confessionals in order to shield penitents from public view. Verwijst naar schermen rond of voor een biechtstoel, bedoeld om de biechtelingen aan het zicht te onttrekken. pardon screens pardon screens Refers to ornamental devices of any kind, especially grilles or lattices, fitted into window openings. In the United States the term more specifically refers to screens of mesh designed to be put across window openings to admit air while excluding insects. Verwijst naar ornamenten, met name roosters of traliewerken, die in een vensteropening zijn aangebracht. Verwijst naar schermen met gaas die voor ramen worden geplaatst om insecten buiten te houden maar wel buitenlucht toe te laten. raamsmeedwerk; raamhorren window screens Projecting bands, usually of masonry, that support or decorate domes or vaults. Uitstekende randen, meestal van metselwerk, die koepels of gewelven ondersteunen of versieren. rib ribben ribben (onderdelen van koepels of gewelven) ribs (dome or vault components) Beeldgesneden, beschilderde, geborduurde of anderszins gedecoreerde panelen of voorhangsels aan de voorzijde van een altaar, preekstoel of lessenaar in een christelijke gebedsruimte. Antependia kunnen uit allerlei materialen zijn vervaardigd, zoals hout, ivoor, edelmetalen of geborduurd textiel. Waardevolle antependia werden om veiligheidsredenen soms boven aan het altaar geplaatst, waardoor hun functie veranderde in die van een retabel. De iconografie kan per antependium verschillen, maar het meest voorkomende thema is dat van de Maiestas Domini, omgeven door taferelen uit het Nieuwe Testament. Indien het voorhangsel rondom doorloopt, wordt het een paliotto genoemd. Panels or hangings for the front of a Christian altar, pulpit, or lectern; may be carved, painted, embroidered, or otherwise decorated. Antependia are of various materials including wood, ivory, precious metals, and embroidered textiles. The exposed position of precious antependia meant that they were sometimes moved on top of the altar for safety, thus becoming retables. If the coverings are continued around the sides and back they are called "paraments" or paliotti. antependia antependia antependium frontaal frontalen Carved, painted, embroidered, or otherwise decorated panels or hangings that cover all four sides of a Christian altar, as distinct from an antependium which covers the front alone. The term may also refer to similar hangings or ornaments of a room of state. The term formerly referred to both the vestments worn by the celebrants of Christian services and the hangings around the altar; over time it has come to mean only the hangings and panels. Gegraveerde, geschilderde, geborduurde of op een andere wijze versierde panelen of voorhangen die de vier zijden van een christelijk altaar bedekken, anders dan een 'antependium' dat alleen de voorzijde bedekt. paliotti paraments Hellende daken die tegen gebouwen aan worden geplaatst om zo kleinere bijgebouwen te creëren (bijvoorbeeld schuren of aanbouwen), of boven een deur of raam, als bescherming tegen weersinvloeden. Sloping roofs placed either against buildings so as to create smaller substructures (such as a sheds or outhouses) or over doorways or windows to protect from the weather. lessenaarsdaken lessenaarsdaken (schuine daken) penthouses (roofs) Refers to massive, relatively featureless concrete supporting elements, often used under water to support a bridge or quay or other structure, or on land as structural or decorative units. Verwijst naar massieve, dragende structuren van beton zonder opvallende kenmerken, die vaak onder water worden toegepast ter ondersteuning van een brug, kade of andere structuur, of op land als structureel of decoratief element. betonnen monolieten concrete monoliths De onderste boogstenen, of voetstenen van een boog of gewelf van waaruit de kromming van de boog of het gewelf begint. The lower voussoirs, or bottom stones of an arch or vault from which the curve of the arch or vault begins. Springers rest immediately on an impost. aanzetsteen aanzetstenen springers (voussoirs) Multi-panelled sanctuary screens like those used in the Eastern Orthodox church, but on a small scale. Used in private devotion in a family chapel, in private homes, or for travel. The depiction of saints matched that of the church iconostasis. Voor sanctuaria bestemde schermen bestaande uit meerdere panelen zoals die in oosters-orthodoxe kerken voorkomen, maar dan op kleinere schaal uitgevoerd. Gebruikt voor privédevotie in familiekapellen, woonhuizen of op reis. De heiligen werden op dezelfde wijze afgebeeld als op iconostasen in kerken. portable iconostases reisiconostasen Platforms used for public speaking. In Ancient Rome, a platform elevated in the Roman forum, decorated with the prows or rostra of captured ships, and used to deliver orations or pleadings to the Roman populace. Verhogingen voor het houden van publieke toespraken. In het oude Rome was een rostrum een verhoogd platform in het Romeinse forum, gedecoreerd met de boegen (rostra) van buitgemaakte schepen, waarop redevoeringen of pleidooien ten overstaan van het Romeinse volk werden gehouden. rostra rostra A non-repeating, often flat, rectangular, and usually stone surface, slab, or panel set into a wall or pedestal; and bearing inscriptions, paintings, or relief sculpture. For similar objects that are movable or that are not part of the structure of a wall or pedestal, use "tablet." Een zich niet herhalend, vaak vlak, rechthoekig oppervlak van steen, of een plaat of paneel, in een muur of sokkel aangebracht, met daarin een inscriptie, schilderij of reliëfsculptuur. Gebruik 'tablet' voor soortgelijke objecten die verplaatsbaar zijn of die niet structureel deel uitmaken van een muur of postament. tableaux tableaux (architectonische elementen) tables (architectural elements) Architectural elements found on Hindu religious buildings. Hindu religious building fixtures vast meubilair in religieuze hindoegebouwen Flat, or disc-shaped, serrated or fluted stones placed at the summit of North Indian Hindu temples, as a repeating motif in these superstructures or in other contexts. The shape is derived from the Indian fruit amla or myrobalan. Platte of schijfvormige, getande of gecanneleerde stenen die op het hoogste punt van Noord-Indiase hindoetempels worden geplaatst, als herhalend motief in deze bovenbouw of binnen een andere context. De vorm is ontleend aan de Indiase vrucht amla of myrobalan. āmalaka's āmalakas Pillared halls or porch structures incorporated into northern Indian Hindu temples. They may connect to the shrine directly, lead to intermediary spaces, or be completely detached from the shrine itself. Zuilenhallen of veranda-achtige structuren die deel uitmaken van Noord-Indiase hindoetempels. Ze kunnen rechtstreeks in verbinding staan met het heiligdom, naar tussenruimten leiden of volledig los staan van het heiligdom zelf. mandapa's maṇḍapas De gesloten vorm van de mandapa die in verbinding staat met het heiligdom of de tempel, of daar los van staat. The enclosed form of the maṇḍapa that may be connected to the shrine of a temple or stand separately. ardhamandapas ardhamaṇḍapas De hal in een tempel in Orissa waarin gewijde voedseloffers worden bereid en uitgedeeld. The hall for the preparation and distribution of consecrated food offerings in an Orissan temple. bhogamaṇḍapas bhogamaṇḍapas Ronde opening, rond venster of boog in een hal met tongewelf of toegang van een grotheiligdom. Rounded decorative openings, windows, or arches in a barrel-vaulted hall or cave shrine entry. candraśālā's candraśālās Refers to the part of a wall below the superstructure of southern Indian shrines. It may be of square, circular, or octagonal shape. Te gebruiken voor het deel van een muur onder de bovenbouw van Zuid-Indiase heiligdommen. De vorm kan vierkant, rond of achthoekig zijn. grīvās grīvās Te gebruiken voor de hoge muren rond een Zuid-Indiase tempelstructuur, of voor het overdekte loopgedeelte rond de tempelbegrenzing. The high enclosure-walls of a south Indian temple structure, or the covered walkway that surrounds the temple boundary. prākāra's prākāras Entablatures that form the transition from wall to roof in a Dravida temple. Te gebruiken voor de entablementen die de overgang van wand naar dak vormen in een Dravidische tempel. prastara prastaras (entablatures) Molded bases of a southern Indian Hindu temple wall. Te gebruiken voor de gemodelleerde basis van de muur van een Zuid-Indiase hindoetempel. adhiṣṭhāna adhiṣṭhānas Eaves or awnings projecting from a Hindu temple buiding. Te gebruiken voor de overhangende dakranden van een hindoetempel. chādya's chādyas Te gebruiken voor de centrale projecties, of waterlijsten met afbeeldingen van godheden in de Noord-Indiase nāgara's, of heiligdommen. The central projections, or offsets containing images of deities in north Indian nāgaras, or shrines. bhadra's bhadras Small cell-like shrines containing sacred images that are subsidiary components of some north Indian temples. Te gebruiken voor heiligdommen die een onderdeel vormen van grotere structuren: cellen met heilige afbeeldingen rond sommige Noord-Indiase tempels. deva-kulikās devakulikās Fluted bell-shaped structures used as finials in pyrimidal roofing of Indian temple architecture. Klokvormig motief met groeven dat als fioel wordt toegepast bij piramidevormige dakstructuren in de Indiase tempelarchitectuur. ghaṇṭā ghaṇṭās (building fixtures) Raised plinths, or platforms on which temples and their attendant shrines are placed. Te gebruiken voor de verhoogde plinten of verhogingen waarop tempels en bijbehorende heiligdommen zijn geplaatst. jagatīs jagatīs Te gebruiken voor het muurgedeelte boven het lijstwerk, dat er niet toe behoort, en onder de toren of spits van een hindoetempel. Kan als synoniem voor 'kati' worden gebruikt. The sections of wall of a Hindu temple located above but not including moldings, and below the tower or spire. jaṅghā jaṅghās Crowning finial components in the shape of a pot, pitcher, or ewer appearing in Hindu temple architecture. Te gebruiken voor de bekronende fioelcomponenten in de vorm van een pot, kruik of kan in de hindoetempelarchitectuur. kalaśa's kalaśas Moldings in Hindu temple architecture that resemble roll-cornices. Te gebruiken voor lijstwerk in de hindoetempelarchitectuur die op kroonlijsten lijken. kapota's kapotas Refers to angles, quoins, corners, or corner projections of northern Indian temple structures. Verwijst naar hoeken, hoekblokken of hoekprojecties in Noord-Indiase tempelstructuren. karṇa's karṇas Grotesque animal heads resembling the form of a lion that are used as decorative devices on some Hindu temples. They may appear with horns, pearl festoons, or floral garlands erupting from the mouth. Verwijst naar groteske dierkoppen die op leeuwenkoppen lijken en als decoratief element in sommige hindoetempels worden gebruikt. Ze kunnen zijn afgebeeld met horens, parelfestoenen of bloemfestoenen die uit de bek stromen. kīrttimukha's kīrttimukhas On Hindu temples, wall base moldings that have a curved shoulder. Te gebruiken voor basislijstwerk van een tempelmuur met een gebogen schouder. kumbha's kumbhas Dakstructuren bestaande uit een gelaagde kroonlijst met een piramidevorm ontspringend vanuit een vierkante basis. Layered cornice roof structures having a pyramidal shape rising from a square base. phāṁsanā's phāṁsanās Gemodelleerde sokkels of plinten waarop het beeld van een godheid, of een lingam rust. Molded pedestals or plinths that support an image of a deity, or lingam. pīṭha's pīṭhas Ornamental stepping-stones with a half-moon shape used at Hindu shrine portals. Te gebruiken voor sierstapstenen met een halvemaanvorm in portalen van hindoeheiligdommen. ardhacandra's ardhacandras Stepped reservoirs or tanks that appear in Hindu temple architecture, most often squared, rather than round. Te gebruiken voor trapvormige reservoirs of bassins in de hindoetempelarchitectuur, meestal niet met een ronde maar een vierkante vorm. kuṇḍas kuṇḍas (Hindu building fixtures) Ribben die diagonaal een gewelfvak kruisen en die hetzij gebruikt werden om de graatribben te maskeren hetzij om het gewelf te ondersteunen. Ribs crossing a vault bay diagonally, used either to mask the groins or to support the vault. diagonal ribs dwarsrib dwarsribben De ribben die in de lengte of de breedte langs de nokken van gewelven lopen. The ribs along the longitudinal or transverse ridges of vaults. nokrib nokribben ridge ribs Ceiling ribs that are partly or entirely detached from the surface of the vault, thus without vaulting cells and forming an aerial network; found in German and English Late Gothic architecture. Wordt gebruikt voor plafondribben die gedeeltelijk of geheel losstaan van het gewelfoppervlak, dus zonder gewelfscellen, waardoor ze een luchtig netwerk vormen. Wordt aangetroffen in Duitse en Engelse laat-gotische architectuur. flying ribs vliegende rib vliegende ribben Small subordinate ribs, inserted between the main ribs of Gothic vaults. Wordt gebruikt voor kleine ondergeschikte ribben, die tussen de hoofdribben van gotische gewelven zijn aangebracht. lierne liernes liernes verbindingsrib Secondary ribs springing from the main springer or central boss of vaults and leading to the ridge ribs. Secundaire ribben die ontspringen uit de hoofdaanzet of centrale sluitsteen van gewelven en die naar de nokribben voeren. steekrib steekribben tiercerons Ribben die overspannen in een rechte hoek met de longitudinale as van de ruimte die overspannen wordt, en die hem verdelen in vakken of compartimenten. Voor bogen die de gewelfscellen scheiden, vooral bij een kruis- of tongewelf, wordt 'ribbogen' gebruikt. Ribs which span at right angles to the longitudinal axis of the space being spanned, dividing it into bays or compartments; for arches separating the bays of vaults, particularly in a groin- or barrel-vaulted space, use "transverse arches." dwarsrib dwarsribben transverse ribs Ribben die de verbinding tussen een gewelf en een muur markeren. Ribs, usually decorative, located where a vaulted space abuts a wall. wall rib wall ribs wall ribs Flat plates made of concrete and used as structural elements in architecture. Vlakke platen gemaakt van beton die in de architectuur worden gebruikt als structuurelementen. betonnen plaat betonnen platen concrete slabs Elaborated details projecting laterally at the corners of door and window frames. In detail uitgewerkte elementen die zijwaarts uitsteken bij de hoeken van deuren en raamkozijnen. crossette crossettes crossettes Cavities or openings in wood or other material that is meant to receive a corresponding component, or "tenon," that, connected, forms a joint. In architecture, to refer to the complete joint so formed, use "mortise-and-tenon joints." Een holte of opening in hout of een ander materiaal bedoeld voor een corresponderend element, een ���tap', om twee onderdelen met elkaar te verbinden. Gebruik ���pen-en-gat-verbindingen' in de architectuur voor het geheel van deze verbinding. mortises tapgat tapgaten Persian wool carpets made in Herat, characterized by a wine red field color, and a border of clear emerald green and asymmetrical knotting; often made of silk. Herat carpets In de Russische architectuur de benaming voor tentdaken in de vorm van hoge vier- of meerzijdige piramiden. De vorm werd voor het eerst toegepast bij verdedigingswerken en daarna ook in de religieuze architectuur, met als hoogtepunt de houten architectuur van de vijftiende en zestiende eeuw. Tent roofs in the particular context of Russian architecture, characterized as being a tall four- or many-sided pyramid. The form first appeared in defensive structures and then spread into religious architecture, reaching an apex of development in 15th-16th century wooden architecture. sjatjors šaters šaters šater  Daken met een vierkante, achthoekige of andere basis die worden opgespannen met een stok. Men gebruikt de term voor Russische en victoriaanse houten constructies en de structuren van moderne constructies gemaakt met membranen en dunne geraamtes, en ook voor de daken van gewone tenten. Gebruik ���šaters' voor zulke daken binnen de context van de Russische architectuur. Roofs with a square, octagonal, or other base and steeply pitched slopes rising to a peak. May include Russian and Victorian wooden structures as well as membrane and thin shell structures comprising roofs of modern structures and actual tents. For such roofs in the specific context of Russian architecture, use "saters." tent roofs tentdak tentdaken Pointed arches located at the culmination of a wall in Russian church architecture. They differ from "zakomaras" in having a a purely decorative rather than a structural purpose. Puntbogen boven aan muren van Russische kerken. In tegenstelling tot zakomora's zijn kokosjniks zuiver decoratief: ze hebben geen structurele functie. kokoshnik kokoshniks (gables) kokosjniks kokosjniks (geveltoppen) kokošniks Half-round or keel-shaped culminations of an outer wall of a church building in Russian architecture. It may also refer to rounded gable heads in English architecture. Halfronde of kielvormige bogen in buitenmuren van Russische kerken. De term gebruikt men ook voor ronde voorgevels in de Engelse architectuur. zakomara zakomara's zakomara's (geveltoppen) zakomaries (gables) In Japanese architecture, an interior space that may have evolved historically from the private altars of Zen Buddhist monks, used for the display of devotional objects; then later as elevated seating for warriors or dignitaries. The most recent use of the space in Japanese houses is for the display of flower arrangements and scrolls that set the mood of the tea ceremony, or other art objects. In de Japanse architectuur een alkoof. Oorspronkelijk waarschijnlijk bedoeld voor de privéaltaren van zenboeddhistische monniken, een ruimte waar ze hun heilige objecten uitstalden. Later werden ze gebruikt voor de verhoogde zetels van krijgers en hoogwaardigheidsbekleders. Tegenwoordig is de ruimte in Japanse huizen bestemd voor het uitstallen van bloemstukken en versieringen die voor sfeer zorgen tijdens de theeceremonie, of van andere kunstvoorwerpen. tokonoma tokonoma Architectural elements found on Japanese religious buildings. Japanese religious building fixtures onderdelen van Japanse religieuze gebouwen A Buddhist family altar or shrine found usually in Japanese homes, but also in temples. Generally a freestanding cabinet with two doors, in which are kept memorial items of dead ancestors and representations of divinities. Incense, candles, and flowers are offered at the butsudan in daily rituals. Boeddhistische familiealtaren of relikwieënkasten, meestal in Japanse huizen, maar ook in tempels. Gewoonlijk een vrijstaande kast met twee deuren waarin men de aandenkens aan overleden voorouders en voorstellingen van godheden bewaart. Tijdens dagelijkse rituelen offert men bij de butsudan wierook, kaarsen en bloemen. butsudan butsudan Canopy-like arrangments of precious fabric, often consisting of celures, testers, and at least one set of valences. They were often used with chairs of estate, foot stools, and cushions, and could be raised onto a dais for added formality. For simple hangings of precious fabric placed behind a person, use "cloths of honor." Vergelijkbaar met baldakijnen voor tronen of bedden. Troonhemels bestonden uit celures, hemels en ten minste één set met valletjes. Ze werden vaak gebruikt met speciale zetels, voetkrukjes en kussens, en konden voor extra formele gelegenheden op een podium worden geplaatst. cloths of estate troonhemel troonhemels Dragende stenen in de fundering van een constructie, vaak ruwer of met een andere structuur dan de stenen die men in de hogere gedeelten van gebouwen gebruikt. Refers to any supporting stones in the foundation of a structure, often of a rougher or different texture than the stones used in the upper part of the building. draagsteen draagstenen draagstenen (muuronderdelen) foundation stones (wall components) Deuren van schutsluizen of van sluizen waarmee men de waterstroom in rivieren of andere waterlopen regelt. Generally refers to barriers used to regulate the flow of water in a river or other body of water in order to control flooding. Specifically refers to the lower gates of a lock. floodgates (lower gates) sluisdeur sluisdeuren Ramen die in een frame kunnen schuiven. De ramen hangen verticaal of horizontaal. Er bestaan ook dubbele schuiframen (met twee verschuifbare ramen). Windows in a sliding frame, having a vertically or horizontally hung sash, but usually not a double-hung window. sash windows schuifraam schuiframen Architectural elements found on Japanese religious buildings. Jewish religious building fixtures onderdelen van Joodse religieuze gebouwen Lessenaar voor boeken of ander leesmateriaal voor gebeden, studie of voordrachten. Afkomstig van het Duitse woord ���stehender', dat ���staande' betekent. Reading stands used to support a book or other reading material for prayer, study, or speaking. Ultimately from the German "stehender," meaning "standing" or "upright." shtender shtenders shtenders Refers to the apse or chancel of a basilica, usually in the context of ancient or Early Christian basilicas or meeting places, synagogues, or Eastern Orthodox churches. In modern times it most commonly refers to an elevated platform in a synagogue on which the Torah reading stand is placed; in the Ashkenazi (German) ritual, the Torah and Haftarah (a reading from the prophets) are read on the Sabbath and festivals. In the Sephardic (Spanish) rite, the entire service is conducted from the platform. At an earlier date, when the bimah was positioned in the center of the synagogue (as it still is in Sephardic and many Orthodox Ashkenazi synagogues), the attention of the congregation was divided between it and the Ark of the Law. Verwijst in de meest strikte zin naar een verhoogd platform waarop een redenaar of priester een groep mensen toespreekt. In algemenere zin wordt de term gebruikt om te verwijzen naar de apsis of kansel in een basiliek. De term wordt gewoonlijk gebruikt in de context van oud- of vroegchristelijke basilieken of ontmoetingsplaatsen, synagogen of oosters-orthodoxe kerken. In de moderne tijd verwijst de term meestal naar een verhoogd platform in een synagoge waarop de leesstandaard voor de Thora wordt geplaatst. bema's bemas bèma Altaren, van relatief kleine omvang en draagbaar die vaak passen in een container samen met andere voorwerpen voor de eredienst of diensten. In de christelijke context, zijn voorbeelden gewijde altaa stenen die in een houder of op andere wijze aangebracht. Werden gebruikt door priesters die van locatie naar locatie reisden om de mis te houden waar een permanent gewijd altaar niet beschikbaar was. Specificaties zijn dat het een massief stuk natuursteen van een type en formaat moest zijn dat bestand tegen breuken was, ingewijd door een bisschop, groot genoeg om de hosties en de kelk te houden, en zo ontworpen dat het kan worden gebruikt in of op een tafel voor de dienst. Voor verplaatsbare versies van christelijke geschilderde of gesneden beeld-dragende objecten van het type weergegeven werd op of boven een altaar, gebruik "draagbare altaarstukken." Altars that are of relatively small size and transportable, often fitting into a container along with other items for worship or services. In Christian contexts, examples include consecrated altar stones set in a case or otherwise mounted, used by priests who travel from location to location saying Mass where a permanent consecrated altar may not be available. Specifications included that it should be a solid piece of natural stone of a type and size resistant to fracture, consecrated by a bishop, large enough to hold the host and chalice, and designed so that it may be inserted in or placed on a table convenient for the service. For transportable versions of Christian painted or carved image-bearing objects of the type displayed on or above an altar, use "portable altarpieces." draagaltaar draagaltaren portable altars reisaltaar reisaltaren Grote nissen aediculae achter het altaar waarin het altaarstuk of de altaarbeelden op een verhoging staan. Large aedicules that elevate and surround the altarpiece or altar sculptures behind the altar. alzata d'altare alzate d'altare alzate d'altare Trim or casings around the sides and top of a rectangular opening, having a molded form similar to an architrave. Versieringen of kozijnen aan de zijkanten en de bovenkant van rechthoekige openingen, met gemodelleerde vormen zoals bij een architraaf van een gebouw. architraafversiering architraafversieringen architrave trims Piece of sacristy furniture in the form of a cupboard, intended to store a variety of liturgical objects, such as robes, apparel, and altar vestments, or used for other liturgy-related functions. It may be either an isolated piece of furniture, built into the wall, or incorporated as an integral part of the sacristy furnishings. It is generally surmounted by a cross or a religious symbol. Sacristiemeubel in de vorm van een kast, bedoeld voor het bewaren van diverse liturgische objecten, zoals priestergewaden en altaargewaden, of voor andere liturgische doeleinden. Ingebouwd in de muur, een los meubelstuk of een integraal onderdeel van het sacristiemeubilair. Gewoonlijk is bovenaan een kruis aangebracht of een ander religieus symbool. sacristiekast sacristiekasten sacristy cupboards Hangende constructies voor de bescherming van altaren in kerken. Als een altaarhemel van stof is gemaakt, bestaat het uit een dak met overhangende delen en soms met gordijnen. Suspended structures used to protect the altar in a church, or to designate the altar as the place of greatest importance in the space. When an altar canopy is made of fabric, it consists of a roof with hangings and sometimes curtains. altaarhemel altaarhemels altar canopies Baldakijnen die makkelijk te vervoeren zijn omdat ze klein of opvouwbaar zijn. Gebruikt als bescherming tegen de zon bij religieuze ceremonies in de openlucht, bij triomftochten of om hoogwaardigheidsbekleders op een andere manier te beschermen of te markeren. Canopies that are relatively small in size and movable, or that fold or collapse into a format and size that is small enough to be portable. Used as a shelter or protection from the sun outdoors, and in religious ceremonies, triumphal entries, or otherwise to shelter or designate a dignitary. draagbare baldakijn draagbare baldakijnen portable canopies Draagbare baldakijnen die men gebruikt tijdens processies om een heilig persoon of object te beschermen. Bij katholieke ceremonies hangt men dergelijke baldakijnen boven het Heilige Sacrament, de heilige oliën op Witte Donderdag, relikwieën of een beeld. Portable canopies used in processions to shelter a monarch, dignitary, holy person, or object. In Catholic ceremonies, such canopies are used to shelter the Blessed Sacrament, the holy oils on Holy Thursday, relics, or a statue. processiebaldakijn processiebaldakijnen processional canopies Bank-achtige meubels voor het gebruik door een persoon in gebed, bestaande uit een bidbank met een smalle opstaande voorkant met daarboven een lessenaar voor boeken of om de ellebogen te rusten en vaak een plankje daaronder om boeken te bergen. Voor soortgelijke meubels die in de vorm van een lage stoel, gebruik 'prie-dieu chairs'. Bench-like pieces of furniture for the use of a person at prayer, consisting of a kneeler with a narrow upright front surmounted by a ledge for books or for resting the elbows, and often a shelf below this for storing books. For similar pieces that are in the form of a low chair, use "prie-dieu chairs." knielbank knielbanken prie-dieus (benches) Hangings attached to the front of or covering a lectern, often embroidered or painted, sometimes in the liturgical color corresponding to the current season of the church calendar. Kleed dat aan de voorkant van een lessenaar hangt of waarmee men de lessenaar bedekt, vaak voorzien van borduurwerk of beschilderd, soms in de liturgische kleur die hoort bij het betreffende seizoen van de kerkelijke kalender. lectern covers lectern covers Raam met één verticale stijl die het in tweeën deelt. Windows having one mullion, wlth the space divided into two sections. bifora bifora's  biforate windows tweelingvenster tweelingvensters Constructies met deuren die toegang geven tot de hoofddeuren van een gebouw, waardoor een sluissysteem ontstaat met twee stellen deuren, of draaideuren, bijvoorbeeld in kerken, theaters, banken, schone kamers in laboratoria, schepen, enzovoort. Bij beveiligde systemen moet de buitendeur eerst dicht zijn voor men de binnendeur opent. Ook als deze veiligheidsmaatregel niet wordt toegepast (bijvoorbeeld in kerken), beschermt het systeem de binnenkant van het gebouw tegen licht en geluid van buiten en tegen wind en regen. Het verschil tussen een voorhal en een portaal is erin gelegen dat een portaal deel uitmaakt van het grondplan en met het gebouw is geïntegreerd, terwijl een voorhal een aparte constructie is die aan de hoofdingang is vastgemaakt. Structures housing entry doors that are attached to the main door to form an interlocking system of two sets of doors, or occasionally revolving doors, such as in churches, theaters, banks, clean rooms in laboratories, ships, etc. In secure systems, it is required that the exterior door is closed before the interior door is opened. Even if this security measure is not employed (such as in a church), the system serves to protect the interior from outside weather, light, and noise. It differs from a vestibule in that a vestibule is part of the floor plan, designed as integral to and attached to the architecture, while an entry cubicle is primarily separate and attached to the architectural entrance. entry cubicles voorhal voorhallen Series of fences or other barriers, usually metal or wood and substantial in size. fencing (barriers) Small or relatively insubstantial gates or door-like structures. cancellettos Small gates set into a balustrade, as the gate in a communion rail. cancelletti di balaustrata Wedge-shaped stones at the apex of masonry arches. arch keystones Blocks of stone that close the intersection of arches at the apex of a vault, such as a ribbed vault; may be covered by a round, decorative boss. vault keystones Doors or closures of cast iron or another material, often decorative objects in their own right, used to cover the opening of a stove, oven, or furnace. In modern usage, may refer to any door constructed, as a component of a device or architecture, so as to enclose fire or to protect an area from fire. fire doors Columns of the Corinthian style that is seated on a base and usually fluted. Corinthian columns Columns of the Doric architectural order, having no bases and relatively simple capitals. Doric columns Columns, having bases, of the architectural order characterized by capitals with volutes and richly carved moldings. Ionic columns Narrow windows having a single light; may be decorated with pilasters and topped by an arch. monofora windows Windows, usually arched windows, in which sub-arches or lobes form the arch or other part of the design. multifoil windows Windows for which the jamb is cut obliquely (flared) inwards or outwards, creating a trapezoidal section and thus allowing better light entry. splayed windows Tabernacles, which are receptacles for sacred items representing the essence of the deity (for example consecrated hosts in Christian contexts), that are not fixed within an architectural structure and of small enough size to be portable. portable tabernacles Balustrades or railings enclosing a sacred object or places of veneration in Indic religious structures. Balustrades van de balkons van Indische tempels. vedikās vedikās Ondersteunende constructies bestaande uit ribben van willekeurig welk materiaal die elkaar diagonaal kruisen. Supporting structures composed of ribs of any material that intersect diagonally. diagrids diagrids Kleine meubels waarin men de heilige oliën bewaart en die in een muur zijn ingebouwd of daaraan zijn bevestigd, dicht bij het altaar, in de doopkapel of in de sacristie. Op de deur, die men op slot moet houden, staan soms de woorden ���Olea Sancta'. Small pieces of storage furniture built into or hung on a wall near the main altar, in the baptistery, or in the sacristy to contain the holy oils. The door, which must be kept locked, sometimes bears the words "Olea Sancta." holy oils aumbries holy oils aumbries Decoratieve schuifdeuren of -panelen die de enige ingang vormen tot een verborgen ruimte in shoin-gebouwen. De term betekent letterlijk ���slaapkameronderdeel'. Men gebruikt de term soms ook voor de deuropening in plaats van voor de panelen zelf. Sliding decorative doors or panels that are the sole entrance to a concealed area in a shoin-style building. The term literally means "sleeping-room fixture." May be used to refer to the doorways rather than the panels themselves. chōdaigamae chōdaigamae Hoofdpoort van zenboeddhistische tempels, bestaande uit twee verdiepingen. Letterlijk betekent de term ���verlichtingspoort', ���bergpoort' of ���drievoudige poort'. De afmetingen van de poort weerspiegelen de status van de tempel. De poorten kunnen drie doorgangen bevatten. Ze worden gezien als de symbolische scheiding tussen het wereldlijke en het heilige. Two-storied main gates of a Zen temple complexes; literally "enlightenment gate," "mountain gate," or "triple gate." The size of the gate could be equated with the status of the temple. These gates can contain three passages and are seen also as symbolic barriers between the profane and the sacred. sanmon sanmon De sterkste en veiligste gedeelten van Japanse kastelen. Deze torenachtige constructies staan binnen andere gebouwen of apart. Soms bevonden ze zich op een binnenhof dat men ���honmaru' noemde. Ze konden vrijstaan of verbonden zijn met andere constructies van hetzelfde type. Gebruik ���donjon' voor dit soort vestingwerken in West-Europese kastelen. The strongest and securist parts of Japanese castles, these tower-like structures were constructed both within other buildings and free-standing and were sometimes located within an inner compound called a "honmaru". They could exist alone or connected to other structures of the same type. For these types of fortification structures in western European castles, use "keeps". tenshu tenshu Main fortified areas of Japanese castle complexes, literally "main circles", that contained the "tenshu". These areas were the most protected parts of the castle and, in some cases, were used as the residences of the castle owners during wartime. Versterkte hoofdgedeelten van Japanse kastelen die de ���tenshu' bevatten. Letterlijk betekent de term ���hoofdcirkels'. Dit waren de best beschermde delen van de kastelen en in sommige gevallen gebruikten de kasteelheren ze tijdens oorlogen om in te wonen. honmaru honmaru Schrijfplanken, kenmerkend voor shoin-architectuur, die naar buiten staken over de aangrenzende veranda, soms vanuit een erkerraam. Writing shelves, characteristic of Shoin style architecture, that projected out, sometimes from a bay window, onto the surrounding porch. tsuke-shoin tsuke-shoin Ornamental pieces made of metal or wood that were used in traditional Japanese architecture to cover the wooden pegs necessary to secure the crossing of the lintel and uprights. They were also used on doors to conceal the heads of large nails. Versieringen van metaal of hout die men in de traditionele Japanse architectuur gebruikte om de houten pinnen te bedekken waarmee lateien en stijlen aan elkaar werden vastgezet. De versieringen gebruikte men ook om grote spijkerkoppen in deuren te maskeren. kugikakushi kugikakushi Sliding wooden shutters, translated roughly as "rain panels", that would slide in front of the doorways at night or during bad weather and were stored in special storage boxes attached to the wall of the building when not in use. They first appeared in the late 16th century and were found on a variety of buildings from temples to personal houses. Verschuifbare houten blinden. De term betekent zoiets als ���regenpanelen'. Men schoof ze 's nachts of tijdens slecht weer voor deuropeningen, en wanneer ze niet werden gebruikt, bewaarde men ze in speciale bakken aan de muren van het gebouw. Men ging ze in de late zestiende eeuw gebruiken in verschillende soorten gebouwen, van tempels tot woonhuizen. amado amado Arches characteristic of Renaissance and later classicizing styles, consisting of a large central opening under a semicircular arch flanked by two smaller rectangular openings. Illustrated in Serlio's 'Architettura' (1537), and considered a characteristic element of Palladian architecture. Named for Veneto architect Andrea Palladio, or in reference to Sebastiano Serlio, who wrote an architectural treatise describing similar arches of ancient Rome. Architectonisch motief, kenmerkend voor de Renaissance en latere stijlen die de klassieke stijl imiteerden, bestaande uit een grote centrale opening onder een halfronde boog, geflankeerd door twee kleinere, rechthoekige openingen. Weergegeven in ���Architettura' (1537) van Serlio en beschouwd als een kenmerkend element van de Palladiaanse architectuur. Serliana Serliana (arches) Vertical poles stayed by guys or guylines, which are attached ropes, chains, rods, or wires. Verticale palen die zijn vastgezet met tuien of stormlijnen (touwen, kettingen, stangen of draden). getuide mast getuide masten guyed masts Architectural order characterized by columns having spiraling shafts or spiraling lines incised in the shafts, designed to resemble the legendary columns of the lost Temple of Solomon in Jerusalem, which by tradition had spiraling columns. Although versions of this order were seen earlier, the elements of this order were described in detail by Jesuit theorists, particularly Juan Bautista Villalpando. Bouworde gekenmerkt door zuilen met spiraalvormige schachten of spiraalvormige lijnen die in de schachten zijn gekerfd, bedoeld om de legendarische zuilen van de Tempel van Salomo in Jeruzalem na te bootsen, die volgens de traditie waren voorzien van spiraalvormige zuilen. Er waren al eerdere versies van deze orde, maar de elementen daarvan werden voor het eerst gedetailleerd beschreven door Jezuïtische theoretici, met name door Juan Bautista Villalpando. Salomonische orde Solomonic order De toppen of hoogste delen van scheepsmasten. De toppen van lage masten gebruikt men vaak voor observatie en in de toppen van hoge masten hangt men gewoonlijk een vlag. Heads or highest parts of a mast of a ship, particularly the head of the lower mast used as a place for observation, or the highest part of the whole mast that is used as a place for flying a flag. mastheads masttop masttoppen Dammen die zijn gemaakt met materiaal dat met hydraulische methoden is uitgegraven, vervoerd en geplaatst. Grove materialen in het slijk blijven liggen aan de uiteinden van de dam en fijner materiaal slaat neer in het midden, waardoor een ondoordringbaar centraal gedeelte ontstaat. Het materiaal wordt niet samengeperst en bij slechte drainage en inklinking bestaat bij dit soort dammen het risico dat ze bezwijken. Dams built using materials that are excavated, transported, and placed by hydraulic methods. Coarse materials of the slush settle at the outer edge and finer materials settle towards the center, forming an impervious central core. Compaction is not done, and poor drainage and settlement may cause failure of this type of dam. hydraulic fill dams opgespoten dam opgespoten dammen Earth dams having a central core of thick masonry or concrete extending into the pervious underground strata and acting as a barrier against seeping water, while the surrounding banks of earth and rock fill provide stability. Stuwdammen met in het centrale gedeelte een dikke verticale laag metselwerk of beton die doorloopt tot in de waterdoorlatende lagen van de ondergrond en zo voorkomt dat water door de dam heen kan sijpelen. De dam wordt verder verstevigd met aarde en rotsen. diaphragm earth dams diaphragm earth dams Aarden dammen, meestal relatief klein, die men maakt met één soort materiaal met één enkele structuur, vaak zanderige klei, om een ondoordringbare fundering te maken met relatief vlakke zijkanten die voor stevigheid zorgen. Earth dams, usually relatively small in size, constructed of a single kind and consistency of material, often a sandy clay, to form an impervious foundation with relatively flat side slopes to ensure stability. homogene aarden dam homogene aarden dammen homogenous earth dams Inclined surfaces designed to facilitate launching of an object, such as missiles or rockets; boats into the water; vehicles or goods onto boats, trains or trucks; targets for trap shooting; or the launching of any other object. Verhevenheid op een lanceerbasis vanwaaraf raketten worden gelanceerd. lanceerplatform lanceerplatforms launching ramps (general inclined planes) Foundations consisting of flat reinforced concrete slabs or mats or of reinforced concrete tubs with walls turned up around the edge of the mat to create a larger volume, either designed to move with the surface of the ground without structural damage, or used when the soil is so soft that even friction piles will not support the building load. In the latter case, the floating foundation is used because it makes the building like a boat in obeying Archimedes' principle: it is buoyed up by the weight of the earth displaced in creating the foundation. Funderingen bestaande uit platte en versterkte betonnen platen of matten of versterkte betonnen bakken met wanden rondom de mat om een groter volume te creëren. Bedoeld om met de oppervlakte van de grond te kunnen meebewegen zonder dat dit structurele schade veroorzaakt. Ook gebruikt men ze wanneer de bodem zo zacht is dat zelfs heipalen de constructie niet kunnen dragen. In dat geval gebruikt men deze fundering omdat het gebouw daarmee als een soort boot wordt die voldoet aan de Wet van Archimedes, met een opwaartse kracht die gelijk is aan het gewicht van de verplaatste aarde. floating foundations zwevende fundering zwevende funderingen Capitals of the Corinthian architectural order, characterized by having a bell-shaped echinus decorated with a combination of spiral and plant, usually acanthus, motifs; may be either two rows of acanthus leaves or one row of acanthus and one row of palm leaves, volutes, and a fleuron atop an abacus. Corinthian capitals Korinthisch kapiteel Korinthische kapitelen Rechtopstaande palen, dragers of steunen. Upright bars, props or supports. stanchions stut stutten stutten (dragende en weerstand biedende elementen) Stones on which the date of the construction of a building is inscribed, located on the exterior of the building. Date stones may appear over the main entrance, on a cornerstone, or in other locations on the building. date stones fundatiesteen fundatiestenen Doors or door systems, made with four partitions at right angles, which revolve on an axis in order to allow large numbers of people through, and to eliminate drafts. revolving doors Decorative elements directly above doorways. doorcaps Frames that line or finish a doorway. doorcases Devices that attach to the bottom of a door, minimizing the gap between door and floor. May be used to keep out dust, heat, cold, insects or rodents. door sweeps Decorative mouldings, usually mass-produced, for placement above windows. window caps Used to describe both beams reinforced with one or more tie rods and beams in the form of trusses, braced by vertical posts and supported by inclined rods. truss beams floor joists vloerbalk vloerbalken Plates of steel or another material that are bolted together through the ends of two members to strengthen joints. fishplates (supporting elements) Large blocks of masonry which are located at the base of architraves of doors or windows and against which wall skirting is stopped. plinth blocks Rails attached to walls which are usually adjacent to stairs. wall rails Fittings or panels in a kitchen or bathroom designed to shield walls and appliances from splashed liquid or food debris. Onderdelen of panelen in een keuken of badkamer die zijn bedoeld om muren en apparaten te beschermen tegen vloeistofspetters of voedselresten. backsplashes spatplaat spatplaten spatwanden Board with regularly spaced holes holding pegs on which objects may be hung. Developed in the 20th century. May be considered a type of paneling. pegboard Pits dug into the ground, often made from stones, used for keeping fires. firepits Defensive obstacles developed in the Medieval period. Made by affixing multiple iron or wooden spikes around a central axel. Primarily intended as anti-cavalry barriers. chevaux de frise Interior walls made up of standardized moduals or units which are the basis for construction and allow for flexible arrangement. modular walls Shutters, typically made of wood, mounted on the inside wall of a house, covering a window. interior shutters Kazak rugs named after the historical province Loru Pambak, a mountainous region of Armenia that borders Georgia in the western Caucasus. Since ca. 1800, the rugs have been largely produced by Armenians living in this area, although earlier examples may have originated with the Persian Lori or Azeri. The style is distinguished by a central medallion containing a rough cross-shape in which two opposing arms are square with zigzag terminations, and the other two arms are stylized tulips. Wollen tapijten, genoemd naar de historische provincie Lori Pambak, een bergachtige regio van Armenië die grenst aan Georgië, in de westelijke Kaukasus. Sinds ongeveer 1800 worden de tapijten voornamelijk geproduceerd door Armeniërs die in dit gebied wonen, hoewel er mogelijk vroegere voorbeelden van dergelijke tapijten zijn van Perzische Lori's of Azeri's. De stijl wordt gekenmerkt door een medaillon in het midden met een grove kruisvorm. Twee tegenover elkaar liggende armen van dat kruis zijn vierkant en hebben een zigzaggend uiteinde, de andere twee zijn gestileerde tulpen. Lori Pambak Lori Pambak Deuren die voornamelijk bestaan uit glazen panelen. Het kunnen deuren zijn die toegang geven tot een gebouw (zoals een kantoor) of onderdelen van een meubelstuk (bijvoorbeeld een kast). Doors consisting primarily of glass panels. May refer to doors that are entrances to architecture (e.g., an office building door) or components of furniture (e.g., a door on a cabinet). glass doors glazen deur glazen deuren Seats for several people, having a storage chest below and a high back and arms. Examples include benches in the sacristy of a church. Zitmeubels voor meerdere mensen met een opbergkist eronder en hoge rug- en armleuningen, bijvoorbeeld de banken in de sacristie van een kerk. arcibanchi arcibanchi Dakachtige en versierde uitsteeksels die aan een muur of het plafond zijn bevestigd. Toegepast bij gebouwen en meubels. Gewoonlijk geplaatst boven nissen, deuren, ramen, tombes, enzovoort om ze te beschermen tegen de zon of de elementen of om de aandacht naar ze toe te trekken. Roof-like ornamented projections, suspended from one wall or from the ceiling, used in architecture or furniture design, typically placed over a niche, door, window, tomb, etc., to protect it from the sun or elements, or to draw attention to the feature. afdaken; afdak architectural canopies overkapping overkappingen Sections of hide or cloth that are attached to the tipi poles, often by rawhide strips or buffalo hair rope. Several liners were typically overlapped to provide coverage of the entire interior space. Tipi liners may be painted or decorated with quillwork or beadwork. Stroken dierenhuid of stof die aan de palen van de tipi zijn vastgemaakt, vaak met een koord van ongelooide huid of touw van bizonhaar. Om de tipi helemaal af te sluiten, gebruikte men meerdere stroken, die gedeeltelijk over elkaar vielen. De stroken werden vaak geschilderd of versierd met kralen of veren. tipi liners tipi liners Ramen die met verticale stijlen zijn onderverdeeld in verschillende gedeelten. Dit soort ramen ziet men vooral in de gotische architectuur. Windows that are divided into adjacent panes with the use of mullions, which are vertical elements used to break up a space. Mullioned windows are especially associated with Gothic design. mullioned windows raam met verticale stijlen ramen met verticale stijlen Decoration used to embellish parts of a building; usually in and of itself having no function, although it may decorate functional members. architectural ornament Long timbers on a Maori threshold, usually having the front surface carved. The paepae roa extends across the front of the porch with a piece usually cut away in front of the door to facilitate access. paepae roa The first of three upright posts that support the tāhuhu (ridge pole) of a large whare tupuna (ancestral house) or whare runanga (tribal council house), providing structural stability and supporting the roof. They usually incorporate carved figures, often a significant ancestor of the tribe. When seen in museums today, the figures have usually been sawn off the pole. pou tokomanawa Gaps in a fortification made by battering. breaches (fortification) Crowning, altar-like superstructures railing the summit of a stupa's cupola, and enclosing the pole representing the world axis. harmikās Components of Buddhist stupa architecture that surmount the dome and represent the world axis. yaṣṭis An honorific parasol or disk-shaped culminating ornament carved from wood or stone, mounted at the summit of a stupa. chattras Elements of temple architecture of the Indian subcontinent. Indian religious building fixtures Meaning "egg," refers to the distinctive domes of Indian temples and other architecture, usually hemispherical or egg-shaped; sometimes refers to other egg-shaped elements of Indian architecture. aṇḍas (domes) Curtains located behind the royal door of an iconostasis, separating the nave from the sanctuary. Some Eastern churches have only the curtains without the iconostasis. In Christian theological interpretation, the New Testament reference to the rending of the temple curtains at Jesus' death came to signify his passing through the heavenly boundary, thus the curtain was continued in certain liturgies. iconostasis curtains The strong outer works of a fortification, usually low enough to permit defensive fire. bulwarks Shutters having louvers or slats positioned vertically in a frame rather than horizontally; distinct from "vertical blinds," which have vertical slats or panels, but are typically lighter-weight and attached at the top rather than in a frame. vertical shutters Interior shutters used to cover the bottom half a a window for privacy. café-style shutters Sets of shutters are vertically mounted one above the other within the same opening, allowing each set to function independently. double-hung shutters Window or door shutters consisting of a number of horizontal slats hinged together and configured so they may be raised by rolling them onto a roller; operated by hand or motorized. roller shutters Window or door shutters having louvers, which are horizontal slats that are movable and may be angled to admit light and air, but to keep out rain and snow. The louvers are set into a frame to make a shutter. louvered shutters Window or door shutters having panels rather than louvers set into a frame. panel shutters Louvered shutters having deep louvers, over 2 inches wide; typically installed into the casement of a window. plantation shutters Window shutters having a vertical folding blade system in a frame, designed to cover a large expanse quickly. An example of such shutters is for hurricane protection. For window coverings with lighter weight vertical slats attached only at the top, use "vertical blinds." accordion shutters Shutters comprising vertical planks or boards held together by horizontal or diagonal battens. board-and-batten shutters Exterior shutters, usually louvered shutters or jalousies, characterized by being hinged at the top and opening from the window like an awning instead of horizontally. They are designed to provide protection from severe storms. Bermuda shutters Shutters of various types, designed or used to provide protection for doors and windows from severe wind and weather. storm shutters Doors, usually unframed, formed of narrow vertical boards or planks held together by cross-pieces, battens, nailed to them. They may be constructed with two layers of planks, positioned on either side of the battens. batten doors Windows made of composite material such as fiberglass and resin compounds or chemically–bonded blends of wood and plastic resins. composite windows Altaar in een huiskapel of in een andere kamer van het huis. Ook wel aanduiding voor een tot een ensemble samengestelde groep devotionalia. Altars in a domestic setting rather than a public space. Examples have existed since ancient times in many cultures and religions. house altars huisaltaar huisaltaren Tabernacles in Christian churches or chapels that hold the consecrated host and are built into the wall, usually near the main altar, rather than being free-standing. Tabernakel, ingebouwd in een muur, afgesloten met een deur. Kan de grootte hebben van een kast. muurtabernakel muurtabernakels wall tabernacles Bekroning op de vier hoeken van een baldakijn - draagbaar of nagelvast - bijvoorbeeld struisvogelpluimen of andere ornamenten. Crowns that appear at the four corners or surmounting the peaks of baldachins. These may be portable or permanently fixed, and may be ornamented in various ways, often with ostrich feathers. baldachin crowns baldakijnbekroning baldakijnbekroningen Sets of steps used to provide access to an altar; particularly as used with altars in a temple or church. They may be permanent steps or a portable set of steps. The uppermost step is often decorated. The number of steps varies, but for symbolic reasons is typically an uneven number, usually three, five, or seven, including the upper platform. Verplaatsbaar trapje van enkele treden, waarop de priester kan staan bij de plaatsing in en het terugnemen uit de expositietroon op het tabernakel van de monstrans of de expositieciborie. altaartrap altaartrappen altar steps Curtains hung around the altar, particularly in a temple or church. They were hung in front of, or to close off the sides of, an altar during the service. As with rood screens, altar veils were liturgical barriers marking the boundaries between the congregation's space and the holy of holies; the Lenten veil is a type of altar veil, used in Catholic and other churches in the season prior to Easter. Beginning in the early days of the Reformation, altar vela began to be used in certain Protestant churches during the entire liturgical year. In some cases, altar veils may be associated with the "altar canopy." Gordijn dat rond het altaar hangt. altaar vela altaarvelum altaarvelums altar veils Distinctive chests, often portable, designed for the altar to be collapsible or otherwise fit into a chest, along with the other essential items required for the liturgy. The term may also apply to chests associated with a separate altar, whether or not they are portable or were intended to be hidden. Well-known examples of collapsible portable altar chests, intended to be hidden, were those used in northern Europe in the 17th-18th centuries, during times of prohibition of the celebration of Catholic Mass. Draagbaar altaar met altaarsteen, uitgevoerd als een uitklapbare kist. In de kist zat een volledige uitrusting voor de eucharistieviering. Dit 'onzichtbare' altaar werd gebruikt in tijden van verbod op de viering van de katholieke eredienst in de zeventiende en achttiende eeuw, de schuilkerkperiode. altaarkist altaarkisten altar chests Cushioned steps or detached cushions for the step located in front of or around an altar, used at a Mass or other Christian service. An example of usage is by kneeling acolytes, deacons, and sub-deacons during solemn segments of the worship. Kussen op de altaartrede waarop wordt geknield tijdens plechtige gedeelten van de eredienst. Bestemd voor misdienaars, diakens en subdiakens. altaarkussen altaarkussens altar kneelers In Christian churches or places of other religious services, stands or tables used for the collection plate or other offertory gifts. Standaard voor collecteschaal. collectestandaard collectestandaarden offertory tables Ceremoniële parasol met afwisselend rode en gouden banen (in de basilica maior) of rode en gele banen (in de basilica minor). Onderscheidingsteken voor een door de paus als zodanig benoemde basiliek. Staat aan de noordzijde van het altaar opgesteld in een standaard, steeds in combinatie met het tintinnabulum dat aan de zuidzijde van het altaar is opgesteld. Wordt ook soms umbrella genoemd. General term for all ornamental canopy-like coverings of cloth, stone, wood, or metal used in a Christian church, such as to crown an altar, tabernacle, throne, pulpit, or statue. Examples are the structure covering an altar, formerly fitted with curtains and supported on four pillars; the covering suspended over the throne occupied by dignitaries of the Church or princes; the covering under which the Blessed Sacrament is sometimes borne in processions; or the parasol-like object sometimes placed on the north side of the altar in a stand. conopea conopea (liturgical canopies) conopeum Gemetseld bassin voor de doop door onderdompeling, zoals dat binnen sommige kerkgenootschappen gebeurt. Sunken pools or above-ground tubs designed and used for Christian baptism by immersion. The earliest examples resemble Jewish mikveh pools. baptismal baths doopbassin doopbassins Altaarkast, waarin een draaibare inrichting, meestal verdeeld in twee of drie compartimenten. In één deel wordt het vaatwerk met de geconsacreerde hosties bewaard, een tweede deel kan als expositietroon worden gebruikt en het derde deel bevat een geschilderde of gebeeldhouwde voorstelling, bijvoorbeeld een gekruisigde Christus. Tabernacles in Christian churches having multiple compartments or niches, usually two or three, each of which can be revealed or brought forward using a rotating device. The compartments typically could hold a monstrance, a ciborium, and a crucifix; the niches could be highly decorated. Rotating tabernacles were considered mechanical marvels, and were relatively rare, most common in 18th-century northern European Roman Catholic churches. draaitabernakel draaitabernakels rotating tabernacles Curtains of precious fabric suspended behind a figure as an act of veneration. The tradition had origins in honorific hangings behind the place where a ruler sat or stood. In pictorial convention, the depiction of similar hanging cloths was extended to appear behind sacred figures and portraits of all kinds, not just portraits of rulers. For similar fabrics arranged in a canopy, use "cloths of estate." Kleed van kostbaar weefsel, dat werd opgehangen achter belangrijke beelden om de bijzondere status van de afgebeelde persoon te benadrukken. Tot in de zestiende eeuw werden ook wel erekleden aangebracht in brokaatschildering of geperst brokaat. cloths of honor erekleden erekleed Containers in Christian churches, made in the form of a dove and designed to be hung by chains over the altar. They had a door, sometimes hidden under a wing or on the back, that concealed a small cavity once used to hold the eucharistic bread. Eucharistic doves were formerly part of the standard liturgical furnishings for churches that could afford them. They were typically made of gold, silver, or another metal with enamelwork. Van oorsprong middeleeuwse bewaarplaats voor geconsacreerde hosties. Deze holle duif heeft een opening met deksel in zijn rug. Hing aan kettingen aan het gewelf boven het altaar, verbeeldde de Heilige geest en de aanwezigheid van God. De duif kon omhoog getrokken worden, anders gezegd, vanuit de hemel (het gewelf van de kerk) nederdalen op het moment waarop de geconsacreerde hosties werden gebruikt. Zie ook: ciborie, lunuladoos, vasculum, pyxis, ziekenbusje, ziekendoosje. eucharistic doves eucharistische duif eucharistische duiven Altars that contain or are placed over a grave, sometimes of grand scale and serving as both a funerary altar and a commemorative monument. The form was highly developed in ancient Rome and was continued in the Christian era; particularly lavish examples date to the Baroque period. For tombs that mimic the form of an altar, but are not actually used as altars, use "altar tombs." To distinguish grave altars that held ashes rather than a corpse or other remains, use the more specific "cineraria (sepulchral monuments)." Bij het grafaltaar wordt het altaarblad (mensa) gedragen door vier platen van hout of steen, die veelal in hoekzuilen samenkomen. De voorzijde kan worden geopend om bij het (relieken)graf te kunnen komen. Een grafaltaar functioneert daadwerkelijk als een graf. grafaltaar grafaltaren grave altars Tile architectural ornaments that anchor the end of a roof ridge. chiwei (edge ornaments) Tile architectural ornaments that anchor the ends of a roof ridges. A development of the chiwei form, the chiwen takes the form of a dragon head with the body of a fish. The mouth of the dragon appears to swallow the ridge, providing additional stability and support for the roof structure. chiwen In churches, cloths and coverings used to conceal paintings, sculptures, and other items of luxury and beauty during the solemn Lenten season. For the curtains used to conceal the altar during Lent, use "Lenten veils." Lenten cloths Jewish ritual pools used for immersion during various purification procedures and rituals. The Jewish code of law prescribes the requirements for the quantity and nature of ritually appropriate water for ritual cleansing. mikvehs Special cloths placed over a Christian altar. Chrismales altar cloths are impregnated with wax to make them impermeable. They are placed directly on the brick or stone, under the other altar cloths, for the purpose of preventing chrism or other oils used in the consecration of the altar from seeping into the other, upper altar cloths. chrismales (altar cloths) Windows typically made of brick set in diverse openwork patterns, placed in walls for ornamental purposes. open-tracery windows Architectural elements found mounted on the walls of roofed walkways in gardens. Stone slates are typically inscribed with the calligraphy or drawings of well-known figures. An inscription recording the construction of the garden also occasionally appears on the slates. stone slates Roofs comprising beams that are covered with plant material, such as reeds or straw, in thick mats arranged and connected to the beams and battens in a way so that rain water is shed. In European tradition, an underlayer of plant material is permanent, and the upper weathering layer is replaced or repaired as needed over time. In tropical traditions, thatching may cover the roof as well as one or more walls. thatched roofs Transverse beams in Christian churches that span the nave at the entrance to the chancel or choir, and that separated the area around the altar from the area set aside for the laity. They are most common in the Middle Ages or early Renaissance Later, 'rood screens' developed between the beam and the floor. The rood beam may bear carved or painted portraits of the apostles, but most often is surmounted by a triumphal cross or crucifix. Rood lofts also later evolved above the rood beam. Verbindingsbalk tussen de koorwanden op de scheiding tussen koor en schip of koor en dwarsbeuk. Op de balk zijn portretten van de apostelen aangebracht, gebeeldhouwd of geschilderd. Op de apostelbalk kan ook een triomfkruis (kruisbeeld) met flankerende beelden staan (Maria en Johannes, soms aangevuld met twee vrouwenbeelden die kerk en synagoge verbeelden). apostelbalk apostelbalken rood beams Houten stijl in en tegen een muur, meestal verbonden en een hecht geheel vormend met een balk, sleutelstuk en korbeel Vertical architectural wall elements comprising wooden posts; used often, but not exclusively, in interior roof construction. For posts carried on corbels or other elements partway up the wall in open-timber roof trusses, use "pendant posts"; see also "crown posts." For solid supports of masonry or another material that extend the full height of the wall, and that are designed to sustain vertical pressure, use "piers (supporting elements)." muurstijl muurstijlen wall posts Altaar waarbij het altaarstuk boven de altaartafel is geflankeerd door twee of meerde zuilelementen en bekroond met een fronton (vanaf de late renaissance). Monumental altars having a superstructure resembling a portico, originally including two or more pillars and a pediment, usually with a sculptural group or altarpiece. The Christian form developed from ancient altars, such as the Pantheon; it was most common in the Renaissance and Baroque periods. portico altars portiekaltaar portiekaltaren Coverings and curtains, usually black in color, placed over sculptures, paintings, mirrors, and other elements at an altar or elsewhere in a church, or in another public or private building; used to signify mourning, such as during a requiem service or during a mourning period. For similar coverings designed particularly for the Lenten season, prefer "Lenten veils." For banners used in procession or hung in funerary settings, use "mourning banners." Speciale bekleding van altaaronderdelen of ander (kerkelijk) meubilair of (kerkelijke) architectuuronderdelen bij gelegenheid van begrafenis of rouwdienst. mourning cloths rouwbekleding rouwbekledingen Altaar waarbij onder de mensa een sarcofaag staat, al dan niet met relieken. Altars for which the mensa rests on a sarcophagus containing relics. These developed from the Early Christian practice of celebrating the Eucharist slabs placed directly on the tombs saints. The creation of sarcophagus altars flourished in the 16th-17th centuries. sarcofaagaltaar sarcofaagaltaren sarcophagus altars Chairs designed for the use of the priest or other celebrant presiding at a Christian mass or other service. The chairs are usually of substantial size and having arms, placed in the choir of the church. For a set of three chairs or seats on a recessed bench for the celebrant, deacon, and sub-deacon, use "sedilia." For the chairs of a presiding bishop, use "cathedrae (bishop's chairs)." For chairs specifically for a presiding Protestant preacher, use "preacher's chairs." in de Roomse- en Oud-Katholieke kerken: stoel met lage rugleuning in het priesterkoor, ter zijde van het altaar, waarop de priester plaats neemt bij de vespers. presider's chairs vesperstoel vesperstoelen Stoffen of papieren wandbekleding die op een fijn houten raamwerk, bespannen met jute of linnen en grondpapier, wordt aangebracht, waardoor direct contact met de wand wordt vermeden. Dit komt de duurzaamheid ten goede en er wordt een diepte-effect gecreëerd Wall coverings comprising fabric. In traditional wall-upholstering, fabric is attached to the wall by a series of clips, tacks, or tracks that hold the fabric tautly in place. Another method calls for the mounting of fabric on light frameworks of wood or another material, often fitted with an infill layer of batting. The latter method in particular is used to provide acoustical panels. bespanningen upholstered walls wandbespanning wandbespanningen Cross-shaped fixtures or painted marks in Catholic churches, most often on the walls or columns at the places consecrated with chrism during the consecration of the church. The symbolism for the crosses is laid out in liturgical treatises, such as the "Rationale" of Durandus; there are twelve consecration crosses to symbolize the twelve apostles. Kruisvormige markering in de kerk (meestal op de muren of op zuilen) van de plek waar de bisschop de kerk met chrisma wijdde. Behoort tot een serie van twaalf wijdingskruisen, die de twaalf apostelen symboliseren, daarom ook wel apostelkruisen werden genoemd. apostelkruis apostelkruisen consecration crosses wijdingskruis wijdingskruisen Altars in Christian churches that are under the same ecclesiastical canons as the high altar, but considered subordinate to the high altar. Side altars are typically placed at the head of a side aisle, along the sides of the aisle, or in a bay or chapel; they are often decorated with an altarpiece, wall paintings, windows, or other art referring to the titular saint to whom the altar is dedicated. Rules may state the allowable size, number of steps, or absence of a tabernacle for a side altar. Side altars were ranked in importance; the side altar on the Gospel side of the high altar had the highest status, and the counterpart on the Epistle side had the second highest rank. Side altars appeared in church architecture by the 6th century; they became prime places for members of the congregation to display their wealth and importance through patronage. De twee nevenaltaren op de grens van koor en schip die het hoogaltaar flankeren worden de zijaltaren genoemd. side altars zijaltaar zijaltaren Hindu architectural elements in the form of faces or masks representing a monster with huge fangs, and gaping mouth, engaged in swallowing. Common in Indian and Southeast Asia. kīrttimukhas Holes in the ground used to hold the foot of post components of fences or other structures. In the context of archaeology, these are recognizable as circular patches of darkened earth, where wood has decayed, or the hole has later been filled with a different material. Postholes are important to archaeologists to plot the layout of former building structures. Kuil in de grond waarin een paal kon worden geplaatst. Herkenbaar als een ronde vlek waar de aarde verkleurd is, omdat het hout is vergaan of de kuil later is opgevuld met een ander materiaal. Paalgaten zijn belangrijk voor archeologen om het grondplan van vroegere bouwwerken te kunnen reconstrueren. paalgat paalgaten postholes Norman keeps, usually on the sites of older structures, and consisting of a stone wall on top of a motte, or steep mound. Within this wall, or shell, other buildings were contructed, using the wall as support, leaving an open courtyard in the center. A successor to the motte-and-bailey castle. Opvolger van het mottekasteel waarbij de houten palissade vervangen wordt door een stenen muur bovenaan de motte. De slottoren werd tegen deze muur aangebouwd, zodat er een ronde binnenplaats ontstond. ringburcht ringburchten ringwalburcht ringwalburchten shell keeps Small portable altars, most often made of terracotta, but also of stone. These usually have a square or rectangular shape with varying dimensions. Arulae are considered too small to have been used for animal sacrifice, and are commonly decorated with moldings at top and bottom and with molded reliefs on one or more sides. Characteristic products of South Italy and Sicily from the the second quarter of the sixth century through the Roman period. They have been found in sanctuaries, near or inside graves, and in habitation sites. arulae Case furniture for storing altar frontals and other antependia, usually located in the sacristy of the church. Kast voor het opbergen van de antependia. antependiumkast antependiumkasten frontal cupboards Frames for altar frontals (antependia), particularly frames that serve to suspend or hold textile antependia in place. Losse, vaak versierde, vergulde of verzilverde lijst rondom een antependium. altar frontal frames antependiumlijst antependiumlijsten Kandelaar bij het wijdingskruis. De kaars brandt op het feest van kerkwijding. Wall fixtures in the interior of a consecrated church, used for holding candles at the twelve consecration crosses arranged down the aisle the church. apostelkandelaar apostelkandelaaren consecration candlesticks Houder of arm waarin het doopbekken rust. Dikwijls aan de kuip of trap van de preekstoel bevestigd. Supports of various design for the baptismal font, particularly for basin-style fonts. Examples include tabletop supports and metal supports mounted on a wall or other church architecture. For holders of baptismal fonts that rest on the floor, use "baptismal font stands." baptismal font supports doopbekkenhouder doopbekkenhouders Staander van hout of metaal, waarop het doopbekken rust. Stands of various designs that rest on the floor or ground and support the baptismal font. For tabletop or wall-mounted supports for the baptismal font, use "baptismal font supports." baptismal font stands doopbekkenstandaard doopbekkenstandaarden Metalen boog - meestal van geelkoper - boven de doorgang in het doophek naar de dooptuin. Spaces in a church marked by an arch, usually as the entrance to an apse or chapel, coinciding with the part of the building containing a font for the baptismal rite. The open space beneath the arch may be spanned by a gate, grillwork, or door. baptistery arches doopbogen doopboog Metalen of houten hek ter afsluiting van de dooptuin of doopkapel. Screens separating the baptismal font and area from the rest of the church; may comprise a solid screen, open screen work, or a railing. For separate structures or chapels used for baptisms, use "baptistries." baptismal screens doophek doophekken Kerkbank voor de leden van het Hof. De identiteit van de hofleden kan worden afgeleid van het snijwerk en het familiewapen. Pews in a church reserved for the royal family; the pews may be set up on a high platform or otherwise decorated and designated as belonging to the monarch or family. hofbank hofbanken royal pews Altars in Catholic churches installed after the Second Vatican Council (1962-1965) in accordance with new mandates that the altar should be table-like and placed far enough away from the wall so that the celebrant could face the congregation rather than have his back to them. Churches dating before the 1960s may retain the structures of the original high altars that are nearer the wall and having ornate superstructures, although they are no longer used for celebrating the mass. Altars from other periods and other faiths may be similar in design to council altars; the distinction is the context in which the council altar was installed. Ter onderscheiding van het oude hoogaltaar tegen de oostwand van het koor, waaraan de priester met de rug naar het volk de mis opdroeg, wordt de term gebruikt voor het meer centraal geplaatste altaar waaraan de priester met het gezicht naar de kerkgangers de eucharistie met het volk viert. council altars (Roman Catholic church) dienstaltaar dienstaltaren Antependium in de liturgische kleur van de dag dat wordt geplaatst aan de voorzijde van de kaarsenbank. Coverings of cloth or other material used to decorate or cover the gradine or altar ledge of the altar in Christian churches. gradine covers kaarsenbankantependia kaarsenbankantependium Stools or other types of simple seats in the choir of a church, used by acolytes or other assistants of the celebrant. Zetels, soms opvouwbaar, bedoeld voor de misdienaren. De misdienaarskrukken maken soms ook deel uit van de set van kerkgestoelte. acolyte seats misdienaarskruk misdienaarskrukken Chairs of various designs, positioned at the front of certain Protestant churches and used by the preacher during services. For chairs having a tall back surmounted by a lectern and used as a pulpit, use "preaching chairs." Zetel, veelal in de nabijheid van de liturgische tafel, waarop de predikant plaatsneemt tijdens momenten van rust in de dienst, zoals tijdens het zingen van een lied, tijdens de collectes en wanneer iemand anders dan de predikant een lezing verricht. Vaak wordt ook met een stoel genoegen genomen. preacher's chairs (presider's chairs) predikantenzetel predikantenzetels Niches having a shelf or flat surface, found in churches and used for the placement of vessels used in the Eucharist prior to use and immediately afterwards. credence niches Shelves found in churches and used for the placement of vessels used in the Eucharist prior to use and immediately afterwards. credence shelves In architecture and engineering, the divisions, parts, extent, distances, or spaces between supporting elements; for example between the abutments of an arch, the supports of a beam, the piers of a bridge, or the walls carrying a roof or dome. Verwijst in architectuur en techniek naar de afscheidingen, onderdelen, grootte, afstanden of ruimten tussen ondersteunende elementen, bijvoorbeeld tussen de steunpijlers van een boog, de ondersteuning van een balk, de pijlers van een brug of de muren die een dak of koepel dragen. overspanning overspanning (structureel bouwelement) overspanningen overspanningen (structurele bouwelementen) spans (structural elements) Arched roofs erected over platforms with a single pitch on each side of a central ridge. Gewelfde daken boven platforms met één punt aan elke zijde van een centrale nok. parapludak parapludaken umbrella roofs A set of orders of architecture, typically reserved for the five orders of architecture known in ancient Greece and Rome, usually including Ionic, Doric, Corinthian, Composite, and Tuscan. Term die verwijst naar een verzameling architectuurordes, meestal gereserveerd voor de vijf architectuurordes in het oude Griekenland en Rome, namelijk Ionisch, Dorisch, Korinthisch, Composiet en Toscaans. classical orders klassieke orde klassieke ordes Façades and other exterior walls having an overall design, such as stripes or geometric patterns, comprising stones of contrasting colors. Examples are the distinctive polychrome façades that typify Tuscan architecture. Façades en andere buitenmuren met een algemeen ontwerp, bijvoorbeeld strepen of geometrische patronen, dat gemaakt is van stenen in contrasterende kleuren. Voorbeelden zijn de polychrome façades die kenmerkend zijn voor de Toscaanse architectuur. polychrome façade polychrome façades polychrome façades Architectural order characterized especially by the use of rusticated columns and introduced by the French architect Delorme Architectuurorde die met name wordt gekenmerkt door het gebruik van in rustiek werk uitgevoerde kolommen. De orde is geïntroduceerd door de Franse architect Delorme. Franse orde French order Architectural order similar to the Ionic order, but differing in that the capital features a palmette motif rising between the two outer volutes, rather than being linked horizontally by a form at the top of the capital. Architectuurorde die lijkt op de Ionische order, maar afwijkt doordat het kapiteel een palmetmotief heeft tussen de twee buitenste voluten, en niet horizontaal aan de bovenkant verbonden is. Aeolic order Aeolische orde Rails of panelen die van de lateibalk tot de drempel van de deur lopen en daarmee de deurlijst in twee delen splitsen. Rails or panels stretching from the lintel to the sill of doors, dividing the doorframe into two parts. replumi replumi Walkways, typically behind the parapets, along the tops of defensive fortications such as those found in castles or as part of city walls. vamures (wall components) Atars in the form of a table. Hoge monumentale tafel die als altaar in gebruik is. altaartafel altaartafels altar tables mensa's Een muur of schutting die in een tuin of fruitboomgaard werd geplaatst om de fruitbomen te beschermen tegen weer en wind. De muren werden naar het zuiden en zuidoosten gericht waarbij de fruitbomen aan de zuidzijde van de muren werden geplaatst. Zo stonden ze optimaal in de zon, de nissen zorgen voor een microklimaat met weinig wind en de stenen geven nadat de zon weg is lange tijd warmte af. Walls or fences that are placed in a garden or orchard to protect fruit trees from wind and weather. Of varied design, they generally provide a microclimate that preserves warmth after the sun has set. fruit walls fruitmuren fruitmuur Freestanding exterior walls that curve back and forth regularly along their length. Typically made of brick, the zig-zag or serpentine configuration does not have buttresses, thus differing from the superficially similar "garland wall"; the strength of the serpentine walls derives from the wavy configuration, allowing them to be only one brick thick. This Dutch form was introduced in Britain in the 17th cedntury when Dutch engineers drained the fen country; it was taken up elsewhere in Europe and North America. Often used to enclose gardens. Fruitmuren van een halve steen dik op doorgaande golvende of slingerende plattegrond, bestaande uit regelmatig elkaar afwisselende cirkelsegmenten. Te onderscheiden van 'slingermuren', die muurdelen tussen pijlers heeft. serpentine walls slangenmuren slangenmuur Tot op de vloer doorlopend, naar binnen draaiend raam bestaande uit twee vleugels. Aan de buitenkant is gewoonlijk een ijzeren hek aangebracht, een zogenaamd 'Frans balkon'. Windows that extend to the ground or nearly to the ground. For floor-length wall openings consisting entirely or mostly of glass panels and hinged on one side so they may function as either doors or windows, use "French doors" if they are single doors or "French windows" if they are a pair of units. fenêtre à terre fenêtres à terre fenêtres à terre Gables having an underlying triangular or rectangle form with curved sides; so-named because they resemble the cross-section of a bell or a 17th-century mantle clock. If the gable is surmounted by a pediment, it is often called a "Dutch gable." Gevels waarvan de top de vorm heeft van een klok. bell gables (wall components) klokgevel klokgevels Venstertype dat bestaat uit twee boven elkaar geplaatste ramen van ongeveer gelijke grootte, waarbij het onderste raam doorgaans afsluitbaar is met een luik. Het bovenste gedeelte van het venster laat continu licht door. Window having a long rectangular shape and comprising a two-light frame, with a shutered lower half topped by a glazed half. kloosterkozijn kloosterkozijnen kloosterkozijns kloostervenster kloostervensters Blinden die zijdelings kunnen worden opgevouwen. Window shutters that can be folded sideways with hinged articulations. folding shutters vouwblind vouwblinden Protruding angles of bastions or other fortifications, where the faces (i.e. the angle sides directed towards the attacker) converge. Uitspringende punten van bastions of andere verdedigingswerken, daar waar de faces (i.e. de naar de aanvaller gerichte zijden van een hoek) samenkomen. saillant saillanten salients Covering masses like ramparts made of fascines and earth, raised to protect soldiers from the fire of the enemy. In more formal fortifications, this may refer to the corner angle of a bastion. Vleugelvormige uitbouw, aangebracht aan de zijkant(en) van een bastion. epaulement epaulementen epaulements Artificial mounds used as a lower rampart, located in front of the main rampart of a fortification. Wordt gebruikt voor een lage wal gelegen voor de hoofdwal van een vesting en bedoeld voor de nabijheidsverdediging van een vesting faussebraye faussebrayes faussebrayes onderwal onderwallen voorwal voorwallen Een ingesprongen artillerie batterij, of verschansing à Crémaillère, gebouwd als een zaagtand met uitspringende en herintredende hoek voor het verkrijgen van een schuine, evenals een directe beschieting en bescherming tegen enfileervuur van de vijand. Fortifications constructed with salient and re-entering angles for obtaining an oblique, as well as a direct fire, and to afford shelter from an enfilade fire of the enemy. crémaillère crémaillères indented batteries Sluices for flooding low farm lands, for defense purposes. Sluis voor het onder water zetten van lage landbouwgronden, als middel tot verdediging. inundatiesluis inundatiesluizen inundation sluices Covers or shutters fitted in grooves to slide open and closed over a relatively small window or similar opening, such as on a ship or wall. Zijwaarts of opwaarts te schuiven schotten of panelen, waarmee openingen, vooral vensters, kunnen worden afgesloten. schuifblind schuifblinden schuifluik schuifluiken sliding hatches vensterluik vensterluiken Gables having a triangular form with a rectangular protrusion at the apex; so-named because the form resembles a cross-section of an inverted funnel or spout. Gevels waarvan de top eindigt in een smalle rechthoekige hals, gelijkend op een 'tuit'. spout gables tuitgevel tuitgevels Een kegeldak is een dakvorm in de vorm van een kegel met mogelijkheden van een stompe tot een spitse hoek. Roofs that are circular in plan and that rise to terminate in a point, the whole forming a regular cone in shape. conical roofs kegeldak kegeldaken Dammen in de richting van de lopen van rivieren, hetzij ter beveiliging van holle oevers of van brugpijlers, hetzij tot beperking van de rivier tot de normale breedte. Dams oriented in the direction of the flow of a river, as protection for hollow river banks or of bridge piers, or for limiting the river's normal width. blinde dam blinde dammen off-bankline revetments strekdam strekdammen Gedeelte van een bastion dat grenst aan de courtine. Parts of bastions that connect the curtain to the face and that are in defense of the opposite face, and the passage of the ditch. flank flanken flanken (bastiononderdelen) flanks (bastion components) Kleinere deuren in grote deuren of poorten, alsook in een sluisdeur. Smaller doors within larger doors or gates, designed to allow passage without opening the larger door. inloopdeur inloopdeuren klinket klinketten wicket doors winket winketten Doorsnijdingen of doorgravingen in vestingwallen of -muren of van inundatiekeringen. Openings, breaches, or excavations through walls or ramparts, used as gates, passages, or flood barriers. coupures coupures coupures (verdedigingswerkonderdelen) Een klein vestingwerk, bestaande uit twee verdedigingswallen (facen genaamd), die elkaar onder een hoek raken. Het zo ontstane werk kan zelfstandig zijn (in de vorm van een versimpelde lunet, maar het is vaak onderdeel van een liniewal. De flèche is vrijwel identiek aan een redan, maar in dit geval raken de facen elkaar onder een hoek die scherper is dan 90 graden, terwijl bij een redan de hoek 90 graden exact is. Part of the outworks of a fortress, built in front of the glacis, consisting of two converging faces forming a salient angle, forming an arrowhead shape.Similar to a redan, but with faces forming an acute angle. flèche flèches flèches (fortification elements) flèches (verdedigingswerkonderdelen) Gables having a triangular profile that is broken, usually at only one point on each side, with a step-shape. Gevels waarvan de schuine kanten door een of twee horizontale platen, genaamd 'schouders' worden onderbroken. schoudergevel schoudergevels shoulder gables Massive and squat semi-circular towers in fortifications, precursors of "bastions." Versterkt halfrond bolwerk van de vestingwal, oorspronkelijk waltorens, van waaruit flankerend vuur kon worden gegeven. Voorloper van het bastion. rondeel rondelen rondelen (verdedigingswerkonderdelen) roundels (defensive wall components) Horizontaal rasterwerk in een pad dat wordt gebruikt bij het afrasteren van gebieden, bijvoorbeeld in natuurgebieden en parken. Het wordt in paden en wegen gebruikt waardoor (wilde) dieren er niet over kunnen. Systems of bars laid at road level designed to prevent cattle and game from entering or leaving a designated area, while allowing the passage of other traffic. cattle guards duivelsrooster duivelsroosters wildrooster wildroosters Geulen in de lengterichting van 'natte grachten', ter vergroting van de hinderniswaarde; ook wel ijsvrij gehouden geulen in grachten. Secondary trenches in the bottom of a moat or ditch, serving as a drain, and as an extra obstacle to possible attackers or to keep the ditch ice-free. cunette cunetten cunettes Freestanding exterior walls, generally of brick, having buttresses joined by curved walls, forming a scallop-shaped footprint. Fruitmuren, bestaande uit een doorgaande lijnvan gemetselde pijlers, waartussen gebogen halfsteens muren op de plattegrond van een cirkelsegment. Te onderscheiden van 'slangenmuren'. garland walls slingermuren slingermuur Meestal betonnen muren van zodanige hoogte en zwaarte dat deze niet door tanks kunnen worden overschreden of doorbroken; ook wel anti-tankmuren genoemd. Walls, usually of concrete, built as fortifications specifically to prevent the progress of armored combat vehicles. anti-tank walls anti-tankmuren tankmuren tankmuur Circular expansions at the corners of bastions, used to cover artillery deployed on the flank of the bastion from enemy fire. Ronde uitbouwen aan schouderhoeken van bastions, dienende om op de bastionsflank opgeteld geschut tegen vijandelijk vuur te dekken. bolwerkoor bolwerksoren oreillon oreillons orillons Meestal rond obstakel geplaatst op een dam in de vestinggracht om te voorkomen dat deze dammen worden gebruikt als middel om de gracht over te steken. Tower-like structures placed atop dams or fortification walls to block passage across the wall or dam. monks (barrier elements) monnik monniken monniken (verdedigingswerkonderdelen) In de hoofdgracht gelegen 'buitenwerken' van vestingen, dienende tot dekking van 'saillanten' van 'bastions' of 'ravelijnen'. Triangular outworks situated in the moats of fortifications, and that resemble bastions with a crescent-shaped gorge, constructed to protect a bastion or curtain. The term is often used interchangeably with 'ravelins'. Historically there may have been distinguishing characteristics between ravelins and demi-lunes in the Italian school of fortification design, but in the modern era these terms are most often used synonymously. demi-lunes (outworks) halve maan halve manen halve manen (verdedigingingswerkonderdelen) 'Batterijen' die een deel van een vestingwerk of tussengelegen terreinstrook flankeren; ook wel batterijen geplaatst op de flanken van vestingwerken. Batteries flanking a part of a fortification. flank batteries flankbatterij flankbatterijen Dams built into walls across the ditches of a fortification, with a sluice gate than can regulate the height of water in the ditch at will. Waterkeringen in een gracht als onderdeel van verdedigingswerken, om het water daarin op de stuwen en op een bepaalde plaats hoog te houden. batardeaus beer beren beren (waterkering) Chambers in outer fortification elements with openings for the firing of artillery. These are designed to be difficult to see and hard to strike from the forecourt. Vanuit de voorterreinen niet zichtbare en moeilijk trefbare 'kazematten', meestal in de keel van forten, voor de opstelling van 'traditore batterijen'. traditor casemates traditore kazemat traditore kazematten Een gevelsteen is een natuurstenen plaat met een inscriptie en vaak een emblematische voorstelling in reliëf die de voorgevel van een gebouw siert. De gevelsteen verleent het gebouw een eigen, herkenbare identiteit. Plaster or stone tablets set into the outer walls of buildings and carved with images depicting the profession of inhabitants or text to identify the building. gable stones gevelsteen gevelstenen 'Grachten' rondom de 'hoofdwallen'van vestingwerken. The moats surrounding the main ramparts of fortifications. hoofdgracht hoofdgrachten kapitale grachten main moats Grachten tussen 'ravelijnen' en 'contrescarpes'. In a fortification, ditches or moats located between the ravelins and the counterscarps. ravelijnsgracht ravelijnsgrachten ravelin ditches Goudleer, ook wel Cordoba-leer of Cuir de Cordoue, is een wanddecoratie van fijn leer (meestal van gelooide kalfshuiden), waarop afbeeldingen van bladzilver werden bevestigd, afgedekt met een goudkleurige vernis. Goudleerbehang diende tot het behangen van vertrekken in plaats van wandtapijten. Interior wall decorations created from specially tooled, varnished, and colored panels of gilt leather. Cuir de Cordoue gilt leather hangings goudleerbehang zilverleerbehang Stucco ceilings consist of a layer of plaster or other mortar arranged on a ceiling or vault as a decorative whole. Stucplafonds (ook stucwerkplafonds) bestaan uit een laag pleister (of een andere mortel), die op een plafond of gewelf is aangebracht en daarna, al dan niet met behulp van sjablonen, op een kunstzinnige manier is bewerkt tot een decoratief geheel. stucco ceilings stucplafond stucplafonds stucwerkplafond stucwerkplafonds Gladde vloerbedekking opgebouwd uit lagen met bitumen geïmpregneerd houtviltpapier, voorzien van een decoratief bedrukte slijtvaste bovenlaag. Balatum dat in rollen verkocht werd kende zijn grootste populariteit in het midden van de vorige eeuw toen het een goedkoop en makkelijker aan te brengen alternatief vormde voor linoleum en voor de opkomst van o.a. kamerbreed tapijt, vinylvloerbedekking en laminaatparket. Waterproof floor covering material composed of layers of bitumen-impregnated felt cardboard, and provided with a printed decorative wear-resistant top layer. Sold in rolls, balatum had its greatest popularity in the middle of the 20th century as an alternative to true linoleum, as it was inexpensive and easy to apply. It was eventually replaced by vinyl products. Originally a brand name, it was manufactured beginning in 1924 at the Papeteries de Genval. The term often appears uncapitalized as a common noun to refer to any linoleum-like floor covering. Balatum balatum Wooden bracket set that is a main component of the traditional Chinese post-and-beam structure, along with the roof structure and the column grid. The origins of the Chinese bracketing system was a spreading block (dou) placed upon a column to support the beam above more broadly, and in depictions of curved arms (gong) attached near the top of the columns, parallel to the building wall, extending outward and up to help support the beam. In time, the block and arms were combined to create traditional Chinese brackets. dougong Small windows or other openings, sometimes closed by grilles, forming places of communication; typically placed in another window or opening. Examples are windows in banks for cashiers or tellers. wicket windows Pairs of tall casement windows closing against each other with no frame between them, allowing access to the outside or to another room. For single tall window-like doors, use "French doors." French windows Double windows of Dutch origin; windows are divided in four sections, with the lower halves covered by shutters or doors and the upper halves glazed. A related design is seen in "kloosterkozijns," resembling one-half of the kruiskozijn. kruiskozijns Gables having a triangular form, like a pediment; the term is often used to distinguish the simpler triangular form from more complex gable forms. triangular gables Gables having an overall tall, rectangular form; may be capped with a broken pediment or other form. neck gables Covers or doors, often half-doors or gates, that close relatively small windows or doors, which are also called "hatches (openings)." hatches (opening covers) In certain large mosques, raised platforms where the müezzin, the assistant of the imam, repeats the call to prayer at the start of each service, reads from the Koran, kneels to respond to the imam's prayers, etc. müezzin mahfilis Arcades or porticoes in Islamic architecture. Riwaqs serve as transitions between interior and exterior spaces. riwaqs Windows made with stained glass. stained-glass windows Restraining structures incorporating a barrier that is raised or pushed aside at the start of a race, to ensure a simultaneous start for all competitors or to ensure consistent timing of each competitor. Examples are used in horse racing, foot races, downhill skiing, and other sports. starting gates Draaibare klep voor het afsluiten van de ovenmond. Hinged doors that cover the mouths of ovens. oven doors ovendeur ovendeuren In traditional Chinese timber-frame architecture, refers to two eaves pillars framing the central bay on the sides of the building parallel to the roof ridge (typically the front side). Leveling pillars are used as a standard height for calculating the height of other pillars across the façade, as they increase in height from the center towards the corners of the building, allowing for an upward curvature of the eaves (shengqi). The term appears in the Yingzao Fashi (1103, Siku quanshu edition., 5.4b) and also in documents written by officials during the Song Dynasty (960-1279) to describe the architecture of mausolea. Modern architectural historians use this term to describe central-bay pillars on all sides of a building dating from the Tang (618-907) to early Ming (1368-1644) dynasties. pingzhu Walls having the primary purpose of serving to that separate, keep apart, demarcate, or serve as deterrents. barrier walls Façades that comprise a pavilion, usually an entryway. façade pavilions A type of wood ceiling primarily found in Islamic, Spanish, or Moorish architecture. The structure is a series of girders with perpendicular beams, which are often carved, painted, or otherwise stylized. This type of ceiling, with variations, appears in Spanish colonial sites in the Americas as well as in Europe and North Africa. alfarje Carpets made using knots, in the most common method of creating pile carpets; knots are formed by tying yarn around two warp strands to form a knot on the surface of the textile. After each row of knots is created, one or more strands of weft are passed through the warp strands. Then the knots and the weft strands are beaten with a comb securing the knots in place. The number of knots per square inch determines the appearance and texture of the rug. knotted-pile carpets Capitals of the architectural style associated with the fifth of the traditional five classical orders of architecture, that also include Doric, Ionic, Corinthian, and Tuscan. It is characterized by the merging of Ionic and Corinthian stylistic elements in the capital, where the Ionic volute and the Corinthian acanthus leaves are combined to create a more lavish whole. Composite capitals Capitals characteristic of the Classical Ionic style, having volutes as a prominent feature; the style is also characterized by richly carved moldings and columns with bases. Ionic capitals Capitals of the Classical architectural Doric order, which is characterized by columns generally without bases, relatively simple capitals, and a frieze composed of alternating triglyphs and metopes. Doric capitals Unadorned cushion capitals, characteristic of the Tuscan order. Tuscan capitals architectural anchor asphalt shingle barrier wire board and batten siding ceiling ornament ceiling tile column shaft door & window elements door enframement door track door weight decorative brick decorative tile garage door opener exterior shutter fireplace enframement Fireplace components formed of frameworks of metal bars, intended as supports for flammable materials, used in place of, or with, andirons. fireplace grates fireplace ornament fish scale shingle floor board fretwork panel hardwood flooring hearth tile braided rugs pediment bracket peg rail pet door register grate ridge cap roof elements pressed metal ceiling tile puncheon flooring screen window truss pin shake shingle ventilator grille vinyl flooring Type of siding made from vinyl, often replicating the visual qualities of other materials such as stone or wood. vinyl siding wall ornament window element window grille window jamb window ventilator supporting elements supporting pier surface ornament tent pole tent rigging tent stake Sets, which are assemblages of scenery, props, and lighting and sound systems, that are designed or used for films. film sets Altars upon which offerings for the dead are displayed in Mexico and related cultures, in homes or cemeteries, particularly for Day of the Dead celebrations. ofrendas (altars) Long timber threshhold for a pātaka storehouse. By observing the carved ornamentation and decoration on a pataka threshhold, visitors to a tribe would be able to ascertain the chief’s capacity to provide for his people and, therefore, the tribe’s capacity and strength to protect and fend for itself. paepae pataka Arches comprising lobes or sub-arches. multifoil arches In ancient Rome, a small, portable altar where perfumes were burnt, placed before the dead. acerras (altars) <piers by form> <pijler naar vorm> <pijlers naar vorm> pijler naar vorm pijlers naar vorm <piers by location or context> <pijler naar locatie of context> <pijlers naar locatie of context> pijler naar locatie of context pijlers naar locatie of context <arches by form> <bogen naar vorm> bogen naar vorm <arches by location or context> <bogen naar locatie of context> bogen naar locatie of context <compound vaults by form: number of compartments> <samengesteld gewelf naar vorm : aantal compartimenten> <samengestelde gewelven naar vorm : aantal compartimenten> samengesteld gewelf naar vorm : aantal compartimenten samengestelde gewelven naar vorm : aantal compartimenten <compound vaults by form: profile> <samengesteld gewelf naar vorm : profiel> <samengestelde gewelven naar vorm : profiel> samengesteld gewelf naar vorm : profiel samengestelde gewelven naar vorm : profiel <balken naar vorm> <beams by form> balken naar vorm <columns by form or style> <zuil naar vorm> <zuilen naar vorm> zuil naar vorm zuilen naar vorm <posts by form> <stijl naar vorm> <stijlen naar vorm> stijl naar vorm stijlen naar vorm <posts by location or context> <stijl naar locatie of context> <stijlen naar locatie of context> stijl naar locatie of context stijlen naar locatie of context <columns by location or context> <zuil naar locatie of context> <zuilen naar locatie of context> zuil naar locatie of context zuilen naar locatie of context <spant naar vorm> <spanten naar vorm> <trusses by form> spant naar vorm spanten naar vorm <spant naar locatie of context> <spanten naar locatie of context> <trusses by location or context> spant naar locatie of context spanten naar locatie of context <bouwconstructies naar locatie of context> <structures by location or context> bouwconstructies naar locatie of context <bouwconstructies naar eigenschap> <structures by property> bouwconstructies naar eigenschap <daken naar vorm: uitwendige vorm> <roofs by form: exterior shape> daken naar vorm: uitwendige vorm <muren naar vorm> <muur naar vorm> <walls by form> muren naar vorm muur naar vorm <muren naar functie> <muur naar functie> <walls by function> muren naar functie muur naar functie <muren naar locatie of context> <muur naar locatie of context> <walls by location or context> muren naar locatie of context muur naar locatie of context <deuren naar vorm> <doors by form> deuren naar vorm <deuren naar functie> <doors by function> deuren naar functie <venster naar vorm> <vensters naar vorm> <windows by form> venster naar vorm vensters naar vorm <stairs by form> <trap naar vorm> <trappen naar vorm> trap naar vorm trappen naar vorm <stairs by location or context> <trap naar locatie of context> <trappen naar locatie of context> trap naar locatie of context trappen naar locatie of context Collocates descriptors for molding types originally developed in architecture, though often adapted for use on other objects. Omvat die soorten lijstwerken die oorspronkelijk in de architectuur zijn ontworpen, hoewel ze ook vaak worden aangepast voor toepassing op andere voorwerpen. <architecturaal lijstwerk naar vorm> <architectural moldings by form> architecturaal lijstwerk naar vorm <architectonisch lijstwerk naar vorm : motief> <architectural moldings by form: motif> architectonisch lijstwerk naar vorm : motief <architectonisch lijstwerk naar vorm: doorsnede> <architectural moldings by form: section> architectonisch lijstwerk naar vorm: doorsnede <architectonisch lijstwerk naar locatie of context> <architectural moldings by location or context> architectonisch lijstwerk naar locatie of context <dam naar vorm> <dammen naar vorm> <dams by form> dam naar vorm dammen naar vorm <dam naar functie> <dammen naar functie> <dams by function> dam naar functie dammen naar functie <dam naar constructie> <dammen naar constructie> <dams by construction> dam naar constructie dammen naar constructie <chimneys and chimney components> <schoorsteen en schoorsteenonderdeel> <schoorstenen en schoorsteenonderdelen> schoorsteen en schoorsteenonderdeel schoorstenen en schoorsteenonderdelen <fireplaces and fireplace components> <haardstede en haardstedeonderdeel> <haardsteden en haardstedeonderdelen> haardstede en haardstedeonderdeel haardsteden en haardstedeonderdelen <piers and pier components> <pijler en pijleronderdeel> <pijlers en pijleronderdelen> pijler en pijleronderdeel pijlers en pijleronderdelen <arches and arch components> <bogen en boogonderdelen> bogen en boogonderdelen <domes and dome components> <koepels en koepelonderdelen> koepels en koepelonderdelen <gewelven en gewelfonderdelen> <vaults and vault components> gewelven en gewelfonderdelen <columns and column components> <zuil en zuilonderdeel> <zuilen en zuilonderdelen> zuil en zuilonderdeel zuilen en zuilonderdelen <entablatures and entablature components> <entablementen en entablementonderdelen> entablementen en entablementonderdelen <cornices and cornice components> <kroonlijsten en kroonlijstonderdelen> kroonlijsten en kroonlijstonderdelen <friezen en friesonderdelen> <friezes and frieze components> friezen en friesonderdelen <spant en spantonderdeel> <spanten en spantonderdelen> <trusses and truss components> spant en spantonderdeel spanten en spantonderdelen <floors and floor components> <vloeren en vloeronderdelen> vloeren en vloeronderdelen <daken en dakonderdelen> <roofs and roof components> daken en dakonderdelen <eaves and eave components> <overhangende dakranden en overhangende dakrandonderdelen> overhangende dakranden en overhangende dakrandonderdelen Oorspronkelijk betekende gevel de driehoekige top van een muur of houten wand, die voor het dak is geplaatst, later in het bijzonder de gehele driehoekige voormuur van een huis of de voormuur in het algemeen, ook als de muur horizontaal is afgedekt. Tenslotte wordt van voor-, achter-, zij- en brandgevels gesproken. Zonder nadere aanduiding betekent gevel echter voorgevel. Voor de bekroning van gevels zie 'geveltoppen'. Oorspronkelijk betekende gevel de driehoekige top van een muur of houten wand, die voor het dak is geplaatst, later in het bijz. de gehele driehoekige voormuur van een huis of de voormuur in het algemeen, ook als de muur horizontaal is afgedekt. Tenslotte wordt van voor-, achter-, zij- en brandgevels gesproken. Zonder nadere aanduiding betekent gevel echter voorgevel. VWB. Voor de bekroning van gevels zie 'geveltoppen'. <gables and gable components> <geveltoppen en geveltoponderdelen> geveltoppen en geveltoponderdelen <muren en muuronderdelen> <muur en muuronderdeel> <walls and wall components> muren en muuronderdelen muur en muuronderdeel <opening en openingsonderdeel> <openingen en openingsonderdelen> <openings and opening components> opening en openingsonderdeel openingen en openingsonderdelen <deuren en deuronderdelen> <doors and door components> deuren en deuronderdelen <deuropeningen en deuropeningonderdelen> <doorways and doorway components> deuropeningen en deuropeningonderdelen <gates and gate components> <hekken en hekonderdelen> hekken en hekonderdelen <vensters en vensteronderdelen> <windows and window components> vensters en vensteronderdelen <maaswerk en maaswerkonderdelen> <tracery and tracery components> maaswerk en maaswerkonderdelen <steps and step components> <traptrede en onderdeel van traptrede> <traptreden en onderdelen van traptreden> traptrede en onderdeel van traptrede traptreden en onderdelen van traptreden <lijstwerken en lijstwerkonderdelen : architectonisch> <moldings and molding components for architecture> lijstwerken en lijstwerkonderdelen : architectonisch <altaren en altaaronderdelen> <altars and altar components> altaren en altaaronderdelen <gewelven naar constructie> <vaults by construction> gewelven naar constructie <capitals and capital components> <kapitelen en kapiteelonderdelen> kapitelen en kapiteelonderdelen <arches by form: number of centers> <bogen naar vorm: aantal centra> bogen naar vorm: aantal centra <arches by form: hinging> <bogen naar vorm: scharnieren> bogen naar vorm: scharnieren <arches by function> <bogen naar functie> bogen naar functie <arches by form: plan> <bogen naar vorm: ontwerp> bogen naar vorm: ontwerp <arches by form: construction> <bogen naar vorm: constructie> bogen naar vorm: constructie <schacht en schachtonderdeel> <schachten en schachtonderdelen> <shafts and shaft components> schacht en schachtonderdeel schachten en schachtonderdelen <balken naar locatie of context> <beams by location or context> balken naar locatie of context <deuren naar werkwijze> <doors by mode of operation> deuren naar werkwijze <deuren naar vorm: constructie> <doors by form: construction> deuren naar vorm: constructie <gateways and gateway components> <poort en poortonderdeel> <poorten en poortonderdelen> poort en poortonderdeel poorten en poortonderdelen <venster naar bedieningswijze> <vensters naar bedieningswijze> <windows by mode of operation> venster naar bedieningswijze vensters naar bedieningswijze <venster naar locatie of context> <vensters naar locatie of context> <windows by location or context> venster naar locatie of context vensters naar locatie of context <venster naar functie> <vensters naar functie> <windows by function> venster naar functie vensters naar functie <jaloezie en jaloezie-onderdelen> <louvers and louver components> jaloezie en jaloezie-onderdelen <culminating and edge ornaments for architectural> <opgaande en randornamenten: architectonisch> opgaande en randornamenten: architectonisch <dakranden en dakrandonderdelen> <verges and verge components> dakranden en dakrandonderdelen <balustrades, leuningen en hun onderdelen> <balustrades, railings and their components> balustrades, leuningen en hun onderdelen <balustrade and railing components> <balustrade- en leuningonderdelen> balustrade- en leuningonderdelen <stairs and stair components> <trap en traponderdeel> <trappen en traponderdelen> trap en traponderdeel trappen en traponderdelen <stairs by form: turns> <trap naar vorm : wenteling> <trappen naar vorm : wentelingen> trap naar vorm : wenteling trappen naar vorm : wentelingen <stairs by form: landings> <trap naar vorm : overloop> <trappen naar vorm : overlopen> trap naar vorm : overloop trappen naar vorm : overlopen <newels and newel components> <spil en spilonderdeel> <spillen en spilonderdelen> spil en spilonderdeel spillen en spilonderdelen <raamkozijn en raamkozijnonderdeel> <raamkozijnen en raamkozijnonderdelen> <window frames and window frame components> raamkozijn en raamkozijnonderdeel raamkozijnen en raamkozijnonderdelen <cassetteplafonds en cassetteplafondsonderdelen> <coffered ceilings and coffered ceiling components> cassetteplafonds en cassetteplafondsonderdelen <pedestals and pedestal components> <sokkels en sokkelonderdelen> sokkels en sokkelonderdelen <ballon- en platform- framecomponenten> <balloon and platform frame components> ballon- en platform- framecomponenten <heating and cooking architectural elements> <verwarmings- en kookelementen> verwarmings- en kookelementen <structural elements and components for structural elements> <structurele bouwelementen en onderdelen van structurele bouwelementen> structurele bouwelementen en onderdelen van structurele bouwelementen <dragende en weerstandbiedende elementen> <supporting and resisting elements> dragende en weerstandbiedende elementen <overspannende en uitkragende bouwelementen> <spanning and projecting structural elements> overspannende en uitkragende bouwelementen <architectural elements by building type> <architecturale elementen naar gebouwtype> architecturale elementen naar gebouwtype <oppervlakte-element en onderdeel van oppervlakte-element> <oppervlakte-elementen en onderdelen van oppervlakte-elementen> <surface elements and surface element components> oppervlakte-element en onderdeel van oppervlakte-element oppervlakte-elementen en onderdelen van oppervlakte-elementen <plaatconstructies en plaatconstructie-onderdelen> <structural slab and structural slab component> <structural slabs and structural slab components> plaatconstructies en plaatconstructie-onderdelen structural slab and structural slab component <balken naar wijze van dragen> <beams by support condition> balken naar wijze van dragen <defensive walls and defensive wall components> <verdedigingsmuren en onderdelen van verdedigingsmuren> <verdedigingsmuur en onderdeel van verdedigingsmuur> verdedigingsmuren en onderdelen van verdedigingsmuren verdedigingsmuur en onderdeel van verdedigingsmuur <scaenae and scaenae components> <scaenae en scaenae-onderdelen> <scaenum en scaenumonderdeel> scaenae en scaenae-onderdelen scaenum en scaenumonderdeel <bastions and bastion components> <bastions en bastiononderdelen> bastions en bastiononderdelen <battlements and battlement components> <kantelen en kanteelonderdelen> kantelen en kanteelonderdelen <kerkbanken en kerkbankonderdelen> <pews and pew components> kerkbanken en kerkbankonderdelen <façades and façade components> <gevels en gevelonderdelen> gevels en gevelonderdelen <daken naar vorm : inwendige vorm> <roofs by form: interior shape> daken naar vorm : inwendige vorm <daken naar constructie: spant- en balkconstructie> <roofs by construction: truss and beam structure> daken naar constructie: spant- en balkconstructie <daken naar constructie : dakspanten> <roofs by construction: rafter structure> daken naar constructie : dakspanten <opening naar functie> <openingen naar functie> <openings by function> opening naar functie openingen naar functie <opening naar vorm> <openingen naar vorm> <openings by form> opening naar vorm openingen naar vorm <opening naar locatie of context> <openingen naar locatie of context> <openings by location or context> opening naar locatie of context openingen naar locatie of context <daken naar vorm> <roofs by form> daken naar vorm <deurkozijnen en deurkozijnonderdelen> <doorframes and doorframe components> deurkozijnen en deurkozijnonderdelen <muuronderdelen naar vorm of functie> <wall components by form or function> muuronderdelen naar vorm of functie <muuronderdelen naar locatie of context> <wall components by location or context> muuronderdelen naar locatie of context <deuren: meubelonderdelen> <doors for furniture> deuren: meubelonderdelen <daken naar constructie> <roofs by construction> daken naar constructie <compound vaults by form> <samengesteld gewelf naar vorm> <samengestelde gewelven naar vorm> samengesteld gewelf naar vorm samengestelde gewelven naar vorm <rugs by function> <tapijt naar functie> <tapijten naar functie> tapijt naar functie tapijten naar functie <rugs by form> <tapijt naar vorm> <tapijten naar vorm> tapijt naar vorm tapijten naar vorm <rugs by technique> <tapijt naar techniek> <tapijten naar techniek> tapijt naar techniek tapijten naar techniek <rugs by pattern> <tapijt naar patroon> <tapijten naar patroon> tapijt naar patroon tapijten naar patroon <haarden en haardonderdelen> <hearths and hearth components> haarden en haardonderdelen <architraven en architraafonderdelen> <architraves and architrave components> architraven en architraafonderdelen <spant naar constructie> <spanten naar constructie> <trusses by construction> spant naar constructie spanten naar constructie <basementen en basementonderdelen: zuilen> <bases and base components for columns> basementen en basementonderdelen: zuilen <basementonderdelen: zuilen> <components column bases> basementonderdelen: zuilen Behang dat wordt onderscheiden aan decoratieve elementen op de achtergrond of gedrukte of geschilderde figuren. Wallpapers which are identified by decorative elements of their grounds or printed or painted images. <behang naar patroon of motief> <wallpapers by pattern or motif> behang naar patroon of motief Behang dat wordt onderscheiden aan een andere oppervlaktebehandeling dan schilderen of drukken. Wallpapers which are identified by a surface treatment other than painting or printing. <behang naar oppervlaktebehandeling> <wallpapers by surface treatment> behang naar oppervlaktebehandeling Muurbedekkingen die zijn ontworpen voor specifieke plaatsen binnen een kamer of die in relatie tot andere muurbedekkingen worden geplaatst. Wall coverings which are designed for use in specific locations within a room or relative to other wall coverings. <muurbedekking naar locatie of context> <muurbedekkingen naar locatie of context> <wall coverings by location or context> muurbedekking naar locatie of context muurbedekkingen naar locatie of context <muurbedekking naar vorm> <muurbedekkingen naar vorm> <wall coverings by form> muurbedekking naar vorm muurbedekkingen naar vorm <bedekkingen en voorhangen voor vast meubilair in religieuze gebouwen> <coverings and hangings for religious building fixtures> bedekkingen en voorhangen voor vast meubilair in religieuze gebouwen <altaar en altaaronderdeel bedekkingen en hangsels> <coverings and hangings for altars and altar components> altaar en altaaronderdeel bedekkingen en hangsels <rugs by social origin> <tapijt naar sociale achtergrond> <tapijten naar sociale achtergrond> tapijt naar sociale achtergrond tapijten naar sociale achtergrond <Chinese rugs by function> <Chinese tapijten naar functie> Chinese tapijten naar functie <Tibetaans tapijt naar functie> <Tibetaanse tapijten naar functie> <Tibetan rugs by function> Tibetaans tapijt naar functie Tibetaanse tapijten naar functie <Turkmeens tapijt naar functie> <Turkmeense tapijten naar functie> <Turkoman rugs by function> Turkmeens tapijt naar functie Turkmeense tapijten naar functie <Caucasian rugs by pattern> <Kaukasische tapijten naar patroon> Kaukasische tapijten naar patroon <Chinese rugs by pattern> <Chinese tapijten naar patroon> Chinese tapijten naar patroon <Persian rugs by pattern> <Perzisch tapijt naar patroon> <Perzische tapijten naar patroon> Perzisch tapijt naar patroon Perzische tapijten naar patroon <Turkish rugs by pattern> <Turks tapijt naar patroon> <Turkse tapijten naar patroon> Turks tapijt naar patroon Turkse tapijten naar patroon <rugs by geographic origin or style> <tapijt naar geografische afkomst of stijl> <tapijten naar geografische afkomst of stijl> tapijt naar geografische afkomst of stijl tapijten naar geografische afkomst of stijl <Spaans tapijt naar patroon> <Spaanse tapijten naar patroon> <Spanish carpets by pattern> Spaans tapijt naar patroon Spaanse tapijten naar patroon <rugs by size designation> <tapijt naar vorm: formaataanduiding> <tapijten naar vorm: formaataanduiding> tapijt naar vorm: formaataanduiding tapijten naar vorm: formaataanduiding <Ouchak tapijt naar patroon> <Ouchak tapijten naar patroon> <Ushak rugs by pattern> Ouchak tapijt naar patroon Ouchak tapijten naar patroon <bedekkingen en voorhangen voor oppervlakte-elementen> <coverings and hangings for surface elements> bedekkingen en voorhangen voor oppervlakte-elementen <Navajo rugs by pattern> <Navajo-tapijt naar patroon> <Navajo-tapijten naar patroon> Navajo-tapijt naar patroon Navajo-tapijten naar patroon <gestoelte en gestoelte-onderdelen> <stalls and stall components> gestoelte en gestoelte-onderdelen <structural elements by specific context> <structurele bouwelementen naar specifieke context> structurele bouwelementen naar specifieke context Refers to barriers for the subdivision of churches into areas of differing function and liturgical significance. Verwijst naar afscheidingen bedoeld om kerken onder te verdelen in ruimten met verschillende functies of van groter of kleiner liturgisch belang. <scherm of hek in christelijk religieus gebouw> <schermen of hekken in christelijke religieuze gebouwen> <screens in Christian religious buildings> scherm of hek in christelijk religieus gebouw schermen of hekken in christelijke religieuze gebouwen <fixtures for seating or kneeling in Christian religious buildings> <temporary alphabetical list: openings and opening components> <temporary alphabetical list: barrier elements> <temporary alphabetical list: roof components> <temporary alphabetical list: supporting and resisting elements> <temporary alphabetical list: surface elements and surface element components>